Jaša Prodanović

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Jakov Jaša Prodanović

Jasa Prodanovic.jpg

Biografija
Datum rođenja 23. april 1867.
Mesto rođenja Čačak (Kneževina Srbija)
Datum smrti 1. jun 1948.
Mesto smrti Beograd (Jugoslavija)

Jakov M. Prodanović – Jaša (Čačak, 23. april 1867Beograd, 1. jun 1948) je bio srpski političar, publicista i književnik.

Biografija[uredi]

Rođen je 23. aprila 1867. godine. Maturirao je u Prvoj beogradskoj gimnaziji, u generaciji sa Jovanom Cvijićem, Mihailom Petrovićem Alasom i drugim velikanima, o čemu je napisan roman i snimljen TV-film „Šešir profesora Koste Vujića“.

Bio je ministar prosvete u Vladi Kraljevine Srbije, kao član Samostalne stranke. Godine 1910. kao ministar narodne privrede sproveo kroz Narodnu skupštinu Zakon o radnjama, kojim su stvorene radničke i druge komore, i uvedeno zaštitno radničko zakonodavstvo. Godine 1919. bio je jedan od osnivača Demokratske stranke, a već iste godine zajedno sa Ljubom Stojanovićem, izdvaja iz nje Republikansku stranku, oko razlaza po pitanju državnog uređenja - demokrate su priznavale monarhiju kao faktičku realnost, dok su se republikanci čvrsto zalagali za promenu državnog uređenja u Republiku. Zalagao se za federalističko uređenje i suprotstavio se diktaturi kralja Aleksandra Karađorđevića.

Marta 1945. godine izabran je za ministra za Srbiju u Privremenoj vladi Demokratske Federativne Jugoslavije, a posle je bio potpredsednik Vlade Federativne Narodne Republike Jugoslavije.

Godine 1890. uređivao je „Narodnu misao“; od 1903. do 1912. „Odjek“, od 1921. do 1923. „Glasnik Profesorskog društva“; pisao je političke brošure, priredio dve antologije narodnih pesama i pripovedaka, celokupna dela Jovana Jovanovića Zmaja, Jovana Ilića, Svetislava Vulovića i Laze Lazarevića. Bio je član osnivačkog i redakcionog odbora „Dela“ i „Srpskog književnog glasnika“ i sarađivao u svim znatnijim književnim i političkim listovima.

Od februara 1936. bio je dopisni, a od 1948. godine redovni član Srpske akademije nauka i umetnosti.

Umro je 1. juna 1948. godine.

Spomenik Jaši Prodanoviću na Kalemegdanu.

Poznatija dela[uredi]

  • Ustavni razvitak i ustavne borbe u Srbiji
  • Vuk Karadžić i Miloš Obrenović
  • Naši i strani
  • Naša narodna književnost
  • Istorija političkih stranak i struja u Srbiji

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]