Jemen

Iz projekta Википедија

Koordinate: 15° 00' 00" SG Š, 48° 00' 00" IGD

Republika Jemen je država na jugu Arapskog poluostrva u jugozapadnoj Aziji. Izlazi na Crveno more, kao i Adenski zaliv i Arapsko more, delove Indijskog okeana. Graniči sa Saudijskom Arabijom na severu i Omanom na istoku.

Današnji Jemen je nastao ujedinjenjem Arapske Republike Jemen (Severni Jemen) i socijalističkog Južnog Jemena (bivše britanske kolonije Aden) 1990. g. Četiri godine kasnije izbio je kratkotrajni građanski rat u kojem su snage Severa pobedile Jug.

Sadržaj 1 Geografija 2 Istorija 3 Stanovništvo 4 Privreda

[uredi] Geografija

Za više informacija pogledajte Geografija Jemena.

Jemen se nalazi na krajnjem jugozapadu Arabijskog poluostrva. Plodnija je od ostalih zemalja Srednjeg istoka, s dobrim obradivim tlom u zapadnim visoravnima gde redovno pada kiša. Obala i brda na istoku su vruća, suva i ogolela. U Jemenu se ističu dva planinska lanca: Tibamat aš šam u smeru sever-jug i Hadramaut u smeru istok-zapad. Država je siromašna rekama i slatkom vodom. U Adenskom zalivu se nalazi i jedini veći otok Sokotra.

[uredi] Istorija

Za više informacija pogledajte Istorija Jemena.

Današnja država Jemen nastala je 1990. ujedinjenjem Arapske Republike Jemen i Demokratske Narodne Republike Jemen. Na području jugozapadnog dela Arabijskog poluostrva u starom veku bilo je nekoliko gradova-država visoke kulture i civilizacije. U ranom srednjem veku Jemenom su vladali Etiopljani i Persijanci, a od 630. Arapi. Pod turskom vlašću od 1517. do početka 18. veka kada na vlast dolazi jemenski imam. Sredinom 19. veka Aden su zauzeli Britanci i proširili se u unutrašnjost zemlje. Samostalna kraljevina proglašena je 1917, ali južni deo zemlje ostao je pod britanskom vlašću. Godine 1959. osnovana je Federacija Južnoarapskih Emirata, a nakon odlaska Britanaca 1967. proglašena je samostalna republika Južni Jemen. Godine 1972. izbio je rat između dveju jemenskih država. Kasniji sukobi doveli su do novog rata 1979, a potom su usledili pregovori koji su prethodili njihovu ujedinjenju. Godine 1994. izbio je građanski rat između severnjačkih i južnjačkih snaga u kojem je Sever pobijedio i učvrstio vlast u celoj državi.

[uredi] Stanovništvo

Većina Jemenaca su Arapi muslimani, pripadnici različitih plemena. Svako ima svojeg šeika i vlastite običaje, nošnju i folklor. Unutar plemena živi se u velikim, čvrsto povezanim proširenim obiteljima. Isti dom obično deli generacija iste porodice. Plemenska tradicija posebno je jaka u Severnom Jemenu.

Islam je najzastupljenija religija. Arapski odnosno njegov lokalni dijalekt je jezik većine stanovništva.

[uredi] Privreda

Kao i u drugim zemljama Arabijskog poluostrva, i u Jemenu većinu izvoza čini nafta, ali su nalazišta u poređenju sa susedima i zemljama Persijskog zaliva skromna, pa Jemen po BDP-u spada u deo siromašnih.