Jovan Ilkić
| Jovan Ilkić | |
|---|---|
|
|
|
| Datum rođenja: | 25. mart 1857. |
| Mesto rođenja: | Zemun (Austrijsko carstvo) |
| Datum smrti: | 22. januar 1917. |
| Mesto smrti: | Nežider (Austrougarska) |
Jovan Ilkić (1857 — 1917) bio je srpski arhitekta koji je znatno uticao na razvoj arhitekture u Srbiji u poslednjoj četvrtini XIX i početkom XX veka.
Rođen je u trgovačkoj porodici u Zemunu, gde je završio osnovnu školu i nižu gimnaziju. U Beču je završio realnu gimnaziju, a zatim se upisao na studije arhitekutre kod Teofila Hanzena na Akademiji lepih umetnosti. Diplomirao je 1883. godine. Do avgusta iste godine bio je zaposlen u Hanzenovom birou za graćenje Parlamenta u Beču, a zatim je došao u Srbiju, na poziv kralja Milana Obrenovića, da dovrši radove na uređenju Starog dvora. Po dolasku u Srbiju zaposlio se u Ministarstvu građevina gde je radio kao kontraktualni inženjer od 1883. do 1899. godine i kao redovni inženjer od 1900. do 1910. godine. U Mađarsku je otišao 1910. godine i tokom 1911. i 1912. godine radio je na izgradnji kompleksa fabrike Pelman u Budimpešti. U Beograd se vratio 1912. godine. Smatra se da je kao izuzetno plodan graditelj uspeo da ostvari stotinak projekata. Stvarao je u klasičnom i srpskom nacionalnom stilu.
Projektovao je mnoga značajna zdanja u Beogradu:
- kuću Alekse Krsmanovića na Terazijama 31 (1885),
- kuću Milana Piroćanca u Francuskoj 7 (oko 1885),
- kuću Milorada Pavlovića u Kralja Petra 13-15 (oko 1890),
- Oficirski dom u Kralja Milana 48 (1895, sa Miloradom Ruvidićem),
- Dom Društva svetog Save u Cara Dušana 13 (1889/90),
- Narodnu skupštinu (1902 — 1936),
- zgradu osiguravajućeg društva Rossija (danas hotel Moskva) (1906) u saradnji sa mokovskim arhitektima.
Među značajna Ilkićeva dela u Srbiji spadaju i
- crkva sv. Trojice u Paraćinu (1894),
- zgrade Načelstva i Suda u Valjevu (početak XX veka),
- zvonik i priprata stare crkve sv. Duha u Kragujevcu (1907) i dr.
Jovan Ilkić je bio oženjen Paulinom-Paulom Kneper iz Beča. Imali su petoro dece: sinove Pavla i Đorđa-Đuru i ćerke Angelinu, Jelisavetu-Elu i Jovanku. Njihov sin Pavle bio je, takođe, arhitekta i dovršio je zdanje Narodne skupštine u Beogradu, započeto prema očevom projektu.
[uredi] Literatura
- Bogdan Nestorović, Jovan Ilkić, beogradski arhitekta, Godišnjak grada Beograda XIX, Beograd 1972, 253-270.
- Divna Ćurić-Zamolo, Graditelji Beograda 1815-1914, Beograd 1981.
- Miodrag Jovanović, Teofil Hanzen, "hanzenatika" i hanzenovi srpski učenici, Zbornik za likovne umetnosti Matice srpske 21, Novi Sad 1986, 235-258.
- Aleksandar Kadijević, Jedan vek traženja nacionalnog stila u srpskoj arhitekturi. Sredina XIX – sredina XX veka, Beograd 1997. ISBN 86-395-0339-7
- Ljiljana Miletić-Abramović, Arhitektura rezidencija i vila Beograda 1830-2000, Beograd 2002. ISBN 86-7594-005-X
- Draginja Maskareli, "Ilkićev projekat za Eparhijski dom u Nišu – primer neovizantijskih stremljenja u novijoj srpskoj arhitekturi", in: Niš i Vizantija. Zbornik radova I, Niš 2003, 141-152. ISBN 86-7455-575-6
- Draginja Maskareli, Hotel "Moskva" u Beogradu, DaNS 55, Novi Sad 2006, 70-71.
