Njujork

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Disambig.svg
Ukoliko ste tražili saveznu državu Njujork, pogledajte članak Njujork (država).
Njujork
New York City

NYC Montage 8.jpg
Montažni prikaz znamenitosti Njujorka

Grb

Zastava
Osnovni podaci
Država Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD
Savezna država Zastava Njujorka Njujork
Okrug Bronks, Kvins, Kings, Njujork, Ričmond
Osnovan 1624.
Status grada 1898.
Stanovništvo
Stanovništvo (2012) 8.336.697
Aglomeracija (2011) 18.897.109
Gustina stanovništva 10,606 st/km²
Geografske karakteristike
Koordinate 40°42′N 74°00′W / 40.7, -74
Vremenska zona UTC-5, leti UTC-4
Nadmorska visina 10 m
Površina 1.214,4 km²
Njujork na mapi SAD
{{{alt}}}
Njujork
Njujork na mapi SAD
Ostali podaci
Gradonačelnik Majkl Blumberg
ZIP kod 100xx–104xx, 11004–05, 111xx–114xx, 116xx
FIPS kod 36-51000
GNIS kod 975772
Veb-strana www.nyc.gov

Njujork (zvanično ime Njujork Siti; engl. New York City) grad je sa najviše stanovnika u Sjedinjenim Američkim Državama, i u centru je međunarodnih finansija, politike, zabave i kulture. Prvobitno se zvao Novi Amsterdam, a 1664. godine Englezi su mu dali ime Njujork (Novi Jork) u čast vojvode od Jorka. Njujork je jedan od najvećih gradova sveta, i sedište je velikih muzeja, galerija, međunarodnih korporacija i berzi. Grad je i sedište svih međunarodnih ambasada pri Ujedinjenim nacijama, čije se sedište takođe nalazi u Njujorku. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 8.175.133 stanovnika[1], na 800 km². Njujork je najgušće naseljeni među većim gradovima u SAD. Blizu 800 jezika je u upotrebi[2], što ga svrstava na prvo mesto među gradovima sveta po jezičkoj raznovrsnosti.[3][4] Prema procenama iz 2012. godine na širem gradskom području živi približno 19,8 miliona stanovnika.

Današnji simboli Njujorka su: Vol strit, Kip slobode (poklon Francuske, podignut je 1886), Bruklinski most (koji spada u najveće i najduže mostove sveta i spaja Menhetn i Bruklin), Empajer stejt bilding, Krajsler zgrada itd. Tu je bio i Svetski trgovinski centar, koji je srušen 11. septembra 2001. u terorističkom napadu. Poznata mesta su i Peta avenija, Tajms skver, Sentral park, Metropoliten muzej i Brodvej, bulevar koji se proteže od juga do severa Menhetna, a u čijem centralnom delu (Midtown) se nalaze mnoga pozorišta.

Grad Njujork se nalazi u državi Njujork. Uže gradsko jezgro se sastoji iz pet gradskih opština: Bruklin, Bronks, Menhetn, Kvins, i Staten Ajland — od kojih bi svaka bila velegrad da se ne nalazi u Njujorku. One su se ujedinile u jedan grad 1898. godine.[5]

U gradu se nalaze brojni univerziteti i koledži[6], među kojima su najpoznatiji: Univerzitet Kolumbija, Njujorški univerzitet, Rokfelerov univerzitet, koji se nalaze među prvih 35 u svetu.[7]

Kada je Njujork preuzet od Holanđana, promenjen mu je prvobitni naziv, Novi Amsterdam, u Njujork, po engleskom vojvodi od Jorka i Olbenija (koji je bio brat engleskog kralja Čarlsa II), 1664. Njujork je bio engleska kolonija, dok nije stekao nezavisnost, 4. jula 1776.[8]

Geografija[uredi]

Njujork se nalazi na severoistoku Sjedinjenih Država, na jugoistoku savezne države Njujork i to otprilike na pola puta između Vašingtona i Bostona. Položaj na ušću reke Hadson značajno je doprineo da grad postane značajna trgovačka luka. Veći deo Njujorka je izgrađen na tri ostrva: na Menhetnu, Stejten Ajlandu i Long Ajlandu, što je uticalo na to da je grad danas ima veliku gustinu naseljenosti.

Reka Hadson protiče kroz istoimenu dolinu i uliva se u Njujorški zaliv, a takođe ona ga razdvaja od Nju Džerzija.


Klima Njujorka
Pokazatelj Jan Feb Mar Apr Maj Jun Jul Avg Sep Okt Nov Dec Godišnje
Apsolutni maksimum, °C 22 24 30 36 37 38 41 40 39 34 29 24 41
Srednji maksimum, °C 3 5 10 16 22 26 29 28 24 18 12 6 16,6
Srednja temperatura, °C 0 1 6 11 17 22 25 24 20 14 8 3 12,6
Srednji minimum, °C −3 −2 2 7 12 17 21 20 16 10 5 0 8,8
Apsolutni minimum, °C −21 −26 −16 −11 0 7 11 10 4 −2 −14 −25 −26
Količina padavina, mm 105 80 111 109 119 98 117 107 107 98 110 100 1.261
Izvor: Average Weather for New York, NY


Istorija[uredi]

Ostrvo Menhetn bilo je naseljeno Lenape Indijancima u vreme kada je otkriveno. Otkrio ga je Italijan Đovani Veracano. Tek 1609. godine Englez Henri Hadson nacrtao je mapu ostrva. Naseljavanje Evropljana počelo je tek sa osnivanjem holandske trgovine krznom. Naselje je 1613. nazvano Novi Amsterdam, a nalazilo se na jugu ostrva Menhetn. Peter Minojt je 1626. godine otkupio ostrva Menhetn i Stejten Ajland od Indijanaca za đinđuve u vrednosti od 24$. Iako je ova legenda dosta osporavana, ova transakcija smatra se najuspešnijom u oblasti nekretnina svih vremena. Godine 1664. Englezi su tokom Drugog anglo-holandskog rata osvojili grad i preimenovali ga u Njujork (New York), u čast engleskog Vojvode od Jorka i Olbanija. Holanđani su ga ponovo osvojili 1673. u Trećem anglo-holandskom ratu i gradu dali novo ime - Novo Oranje. Godinu dana kasnije, Holađani su konačno predali celu koloniju Nova Holandija Britancima. U gradu je 1712. godine došlo do pobune tamnoputih robova u kojoj su stradala 9, a povređena su još 6 belaca.

Tokom 19. veka, grad se transformiše pod uticajem priliva emigranata. Vizionarski plan za razvoj grada, predviđao je građenje mreže ulica koje će se prostirati širom Menhetna, što je i ostvareno 1811. godine. Zatim je 1819. godine otvoren i Iri kanal koji je povezivao atlantsku luku sa poljoprivrednim tržištem SAD i Kanade. Do 1835. grad Njujork prestigao je Filadelfiju i postao najveći grad SAD. Članovi stare trgovačke aristokratije podržali su planove za izgradnju Sentral parka, koji je postao prvi reljefni park u nekom američkom gradu. Sentral park je izgrađen 1857. godine.

U drugoj polovini 19. veka stalno je rastao i broj useljenika, Iraca, Italijana, Nemaca i drugih koji dolaze u nadi za boljim životom. Međutim, većina ih puno godina ostajala u sirotinjskim četvrtima poput Fajv Pojntsa ili Bauerija. Razmirice među doseljenicima povremeno su prerastale u nasilne sukobe, na primer u pobuni oko novačenja, najgorim nemirima u istoriji grada.

Snažan rast uslovio je i promjene u upravljanju gradom: godine 1898. pet četvrti – Menhetn, Bruklin, Ričhmond (Stejten Ajland), Kvins i Bronks – sporazumno se ujedinjuju u Veliki Njujork. Bronks je delimično pripadao gradskom području Njujorka već od 1874, a Bruklin je do ujedinjenja bio jedan od najvećih gradova u SAD. Ovih pet četvrti imaju i danas određeni stepen samouprave, a njihovi stanovnici osećaju pripadnost svom delu grada, često povezanu s etničkim poreklom.

20. vek[uredi]

Ulica Malberi u italijanskoj četvrti, početkom 20. stoljeća
Menhetn godine 1931.

U prvoj polovini 20. veka grad je postao svetsko industrijsko i trgovačko središte. Veliki berzanski rast tokom „ludih dvadesetih“ naglo se završio krahom berze na „crni utorak“, 24. oktobra 1929. Privredna kriza tridesetih godina teško je pogodila Njujork, a nesposobna i korumpirana gradska uprava pod vodstvom gradonačelnika Džimija Vokera nije uspevala da se, uprkos velikom zaduživanju, nosi sa problemima. Stopa nezaposlenosti prešla je 25 %, a ljudi su gubili ne samo radna mjesta nego i stanove pa su širom grada iznikla naselja straćara. Prekretnica je bio izbor gradonačelnika Fjorela Lagvardije koji je pokrenuo programe pomoći i javnih radova. U ovom su razdoblju izgrađeni i neki od poznatih njujorških nebodera, npr. Empajer Stejt Bilding i Krajsler zgrada.

Posle Drugog svetskog rata i kratkog razdoblja optimizma stvari su ubrzo opet krenule nizbrdo. Pripadnici srednje klase iseljavali su se u predgrađa, a i industrija je napuštala grad. Tokom šezdesetih Njujork su, kao i mnoge druge američke gradove, potresali rasni nemiri. U sedamdesetima je došlo do eksplozije kriminala, a 1975. je zbog loše fiskalne politike grad morao da proglasi stečaj. Gradonačelnik Edvard Koh uspeo je da za vreme svog mandata (1978. – 1989) sanira gradske finansije. Volstrit je tokom privrednog uzleta u osamdesetima povratio vodeću ulogu u finansijskom svetu. Novi njujorški gradonačelnik Rudolf Đulijani je devedesetih politikom nulte tolerancije i jačanja policijskih snaga uspeo da drastično smanji stopu kriminala i vrati gradu auru poželjnog mesta za život.

21. vek[uredi]

Njujork je pretrpeo najveća razaranja tokom terorističkih napada 11. septembra 2001. godine. Najviši gradski neboderi, blizanci Svetskog trgovačkog centra su srušeni i tom prilikom je blizu 3000 ljudi izgubilo svoje živote. Na mestu srušenih nebodera predviđena je izgradnja „Tornja slobode“, zajedno sa još tri poslovne zgrade, kao i memorijalnim centrom i muzejom.

Izgled grada[uredi]

Arhitektura[uredi]

Izgled Njujorka je jedan od najprepoznatljivijih u svetu. On zapravo ima tri odvojena, podjednako poznata, izgleda: Srednji Menhetn, Donji Menhetn i centar Bruklina. Njujork poseduje arhitektonski značajne zgrade, izgrađene u različitim stilovima: stil drugog francuskog carstva (The Kings County Savings Bank Building), gotički (Vulvort bilding), Art Deko (Empajer stejt i Krajsler bilding), internacionalni stil (Nju skul i Lever haus) i post-modernu (AT&T Building).

Stambeni delovi grada imaju prepoznatljiv izgled i razlikuju se od solitera i poslovnih četvrti. Čine ih elegantne kuće od opeke i stambene zgrade građene tokom naglog proširenja grada od 1870. do 1930. Kamenje i cigle su postale glavni građevinski materijal pošto su drvene konstrukcije zabranjene nakon Velikog požara 1835. godine. Za razliku od Pariza, koji je vekovima koristio sopstvenu kamenu podlogu, Njujork je uvek morao da dovlači građevinski materijal sa velikih udaljenosti. Zahvaljujući tome, njujorške stambene zgrade obiluju različitim teksturama kamena.

Gradske oblasti[uredi]

Pregled gradskih oblasti Njujorka
Nadležnost Stanovništvo Površina
Gradska oblast Okrug Popis
1. jul 2012.
km²
Menhetn Njujork 1.619.090 59
Bronks Bronks 1.408.473 109
Bruklin Kings 2.565.635 183
Kvins Kvins 2.272.771 283
Staten Ajland Ričmond 470.728 151
Grad Njujork 8.336.697 786
Država Njujork 19.570.261 122.284
Izvor: Zavod za statistiku SAD[9][10]

Njujork se sastoji od pet gradskih opština.[11] Svaka opština pripada odgovarajućem okrugu države Njujork kao na slici ispod. U samim opštinama postoje na stotine gradskih četvrti i mnoge od njih poseduju značajnu istoriju. Ako bi opštine Bruklin, Kvins, Menhetn i Bronks bile nezavisni gradovi, svaka od njih bi mogla biti među deset najmnogoljudnijih gradova u Sjedinjenim Državama.

  • Menhetn (Okrug Njujork; procena (2009. godine) broj stanovnika: 1.629.054) je najgušće naseljena gradska opština i mesto gde se nalazi većina gradskih oblakodera, kao i čuveni Sentral park. Opština je finansijski centar grada i tu su sedišta mnogih velikih korporacija, Ujedinjenih nacija, brojnih važnih univerziteta, kao i mnoge kulturne atrakcije. Može se reći da je Menhetn podeljen na Gornji, Srednji i Donji. Sentral park deli Gornji Menhetn na Gornju istočnu stranu i Donju istočnu stranu a deo prema Bronksu naziva se Harlem.
  • Bronks (Okrug Bronks; broj stanovnika: 1.397.287) je najsevernija njujorška opština, mesto gde se nalazi stadion Jenkija. Ovde se nalazi i Koop siti. Osim male četvrti na Menhetnu poznate pod nazivom Marbl Hil, Bronks je jedini deo grada Njujorka koji je se nalazi na kopnu Sjedinjenih Američkih Država. Ovde je i najveći zoološki vrt u SAD koji se prostire na 265 hektara (1,07km²) i u kome se nalazi 6.000 životinja. Bronks je mesto gde je nastala rep i Hip hop kultura.
  • Bruklin (Okrug Kings; broj stanovnika: 2.567.098) se nalazi na na zapadnom rtu Long Ajlanda i predstavlja najmnogoljudniju opštinu Njujorka. Bio je nezavisan grad do 1898. godine. Bruklin je poznat po svojoj kulturnoj, socijalnoj i etničkoj raznolikosti, nezavisnoj umetničkoj sceni, četvrtima i prepoznatljivom arhitektonskom nasleđu. Ovo je takođe i jedina opština van Menhetna koja ima svoj centar. Opština ima dugu obalu i Koni Ajland koji je osnovana 1870-ih kao jedno od prvih mesta za zabavu u zemlji.
  • Kvins (Okrug Kvins; broj stanovnika: 2.306.712) je najveća opština Njujorka po površini i predstavlja okrug SAD koji je etnički najraznovrsniji. Predviđa se da bi Kvins mogao da prestigne Bruklin po broju stanovnika i tako postane najmnogoljudnija gradska opština. Istorijski gledano, Kvins je nastao spajanjem malih gradova i sela koje su osnovali holandski doseljenici a danas je to stambeni deo Njujorka gde živi srednja klasa. Ovo je jedini veći okrug u SAD, gde je prosečan prihod među afroamerikancima, oko 52.000 $ godišnje, veći nego među belcima. Ovde se nalazi Siti fild, dom Njujork metsa, kao i teren na kome se održava Ju es open. Pored toga, ovde su i dva od tri glavna njujorška aerodroma: La Gvardia i Aerodrom Džon F. Kenedi (treći je aerodrom se nalazi u Nju Džerziju).
  • Stejten Ajland (Okrug Ričmond; broj stanovnika: 491.730) od svih pet njujorških opština najviše podseća na prigradsku. Stejten Ajland je povezan sa Bruklinom preko Verrazano-Narrows mosta, a na Menhetn se putuje trajektom. Ovaj trajekt pod nazivom Trajekt Stejten Ajlanda je jedna od najpopularnijih turističkih atrakcija u Njujorku, jer pruža dobar pogled na Kip slobode, ostrvo Elis i donji Menhetn.

Stanovništvo[uredi]

Pogled na gornji grad i Empajer stejt bilding

Njujork je najnaseljeniji grad u Sjedinjenim državama. Prema proceni iz 2012. godine u njemu živi 8.336.697 stanovnika, što je više nego u dva sledeća najveća grada zajedno (Los Anđeles i Čikago). Prema cenzusu Sjedinjenih Američkih Država iz 2010. godine[1] u grad se uselilo više stanovnika nego što je emigriralo.

Statističari koji se bave demografijom su 2006. godine procenili da će Njujork imati između 9,2 i 9,5 miliona stanovnika 2030. godine. Gradsku populaciju je 2010. godine činilo 44% belaca (od kojih 33,3% nije imalo latinoameričko poreklo), 25,5 % afroamerikanaca (od kojih 23% nije imalo latinoameričko poreklo), 0,7% su bili Indijanskog porekla a 12,7% azijskog.

Latinoamerikanci čine 28,6 % ukupne gradske populacije. Najveći procentualni rast populacije grada Njujorka između 2000. i 2010. godine, zabeležili su Azijski Amerikanci. Broj belaca se smanjio za 3%, što predstavlja najmanji pad belog stanovništva decenijama unazad. Afroamerikanci su zabeležili pad svoje populacije i to je prva decenija kada se to desilo još od Građanskog rata. Gustina stanovništva prema podacima iz 2010. godine iznosila je 10,630 po km², a najviša je bila u gradskoj oblasti Menhetn- 25,846 po km², što je čini najgušće naseljenom oblasti u SAD.


Grupa 2000. 2010.
Belci 2.801.267 (35,0%) 2.722.904 (33,3%)
Afroamerikanci 2.129.762 (26,6%) 2.088.510 (25,5%)
Azijati 787.047 (9,8%) 1.038.388 (12,7%)
Hispanoamerikanci 2.160.554 (27,0%) 2.336.076 (28,6%)
Ukupno 8.008.278 8.175.133
Godina Br. stanovnika
1790. 33.131
1800. 60.515
1810. 96.373
1820. 123.706
1830. 202.589
1840. 312.710
1850. 515.547
1860. 813.669
1870. 942.292
1880. 1.206.299
1890. 1.515.301
1900. 3.437.202
1910. 4.766.883
1920. 5.620.048
1930. 6.930.446
1940. 7.454.995
1950. 7.891.957
1960. 7.781.984
1970. 7.894.862
1980. 7.071.639
1990. 7.322.564
2000. 8.008.288
2008. 8.363.710

Turizam[uredi]

Vista-xmag.png Za više informacija pogledajte članak Turizam u Njujorku

Turizam je jedna od najvažnijih industrijskih grana u Njujorku sa više od 40 miliona domaćih i stranih turista koji posete grad svake godine (ovaj statistički podatak važi za prethodnih pet godina).[12] Glavne turističke atrakcije su Empajer stejt bilding, Kip slobode, Ostrvo Elis; Brodvejska pozorišta, muzeji kao što je Metropoliten, zelene površine kao što su Sentral park i Vašington Skver park, Rokfeler centar, Tajms skver, luksuzni šoping centri duž Pete i Medison avenije i događajima kao što su parada za Noć veštica u Grinvič Vilidžu, Mejsi parada za Dan zahvalnosti i parada na dan Svetog Patrika. Tu su još i sezonske aktivnosti poput klizanja u Sentral parku, zimi na Trajbeka filmskom festivalu, kao i niz besplatnih predstava. Pored glavnih turističkih područja, posetioce privlače još i zoološki vrt u Bronksu, Koni Ajland i Njujorška botanička bašta.

U 2010. godini, Njujork je posetilo skoro 49 miliona turista,[13][14] a taj broj je prevaziđen sa rekordnih 50 miliona turista u 2011. godini.[15][16]

Mediji[uredi]

Njujork je centar televizijske, marketinške, muzičke, i izdavačke (novine i knjige) industrije, a takođe je najveće medijsko tržište u Severnoj Americi (posle njega slede Los Anđeles, Čikago i Toronto).[traži se izvor od 01. 2014.] Neki od gradskih medijskih konglomerata uključuju Tajm Vorner, Tomson Rojters korporaciju, Njuz korporaciju, kompaniju Njujork tajms, NBS juniverzal, Herst korporacija i Viakom. Sedam od osam najvećih svetskih agencija za reklamiranje imaju svoja sedišta u gradu. Dve muzičke izdavačke kuće iz Velike četvorke se nalaze u Njujorku, Sony Music Entertainment i Warner Music Group. Universal Music Group i EMI takođe imaju velike kancelarije ovde. Jedna trećina svih nezavisnih američkih filmova je proizvedena u Njujorku.[17]

Više od 200 dnevnih i nedeljnih listova, kao i 350 časopisa imaju svoja predstavništva u gradu.[17] Izdavači knjiga zapošljavaju 25.000 ljudi.[18] Dve od tri nacionalne dnevne novine u Sjedinjenim Državama su iz Njujorka: The Wall Street Journal i Njujork tajms, koji je osvojio najviše Pulicerovih nagrada za novinarstvo. Glavni tabloidi u gradu su: Njujork dejli njuz i Njujork post. U gradu se izdaje 270 novina i časopisa na više od 40 jezika, što je rezultat velike etničke izmešanosti.

Televizijska industrija koja je veoma razvijena u Njujorku zapošljava značajan broj radnika. Četiri glavne američke televizijske mreže imaju sedište u Njujorku: Ej-Bi-Si, Si-Bi-Es, Foks i En-Bi-Si. Mnogi kablovski kanali se takođe nalaze u ovom gradu, uključujući MTV, Foks njuz, HBO i Komedi sentral. Godine 2005, više od 100 televizijskih emisija se snimalo u Njujorku.[traži se izvor od 01. 2014.] Departman za informacionu tehnologiju i telekomunikacije grada Njujorka upravlja javnim radiodifuznim servisom nyctv,[19] koji je proizveo nekoliko emisija koji su osvojili Emi nagradu.

Njujork je i glavni centar u nekomercijalnih obrazovnih medija. Najstariji televizijski kanal sa javnim pristupom u Sjedinjenim Državama je Manhattan Neighborhood Network, osnovan 1971. godine.[20] WNYC je javna radio-stanica koja je bila u vlasništvu grada do 1997. godine i ona ima najveću slušanost među javnim stanicama u SAD.[21]

Privreda[uredi]

Njujork je globalni centar međunarodnog biznisa i trgovine, i zajedno sa Londonom i Tokijom, najznačajniji je centar svetske privrede.[22] Središte je bankarstva i finansija, trgovine, saobraćaja, turizma, nekretnina, novih i tradicionalnih medija, oglašavanja, pravnih usluga, računovodstva, osiguranja, pozorišta, mode, i umetnosti u Sjedinjenim Državama. Njujorška gradska oblast je 2010. imala bruto društveni proizvod od 1,28 biliona dolara,[23] što predstavlja najveću regionalnu ekonomiju u SAD i, prema IT Week, drugu po veličini jačinu gradske privrede iza japanske prestonice. [24] Prema Cinco Dias, Njujork je kontrolisao 40 % svetskih finansija, čineći ga najvećim finansijskim centrom u svetu.[25][26][27]

Mnoge velike korporacije imaju sedište u Njujorku, uključujući i njih sa 45 liste Fortune 500.[28] Njujork je takođe, jedinstven među američkim gradovima po velikoj broju stranih korporacija. Jedno od deset radnih mesta u privatnom sektoru grada je u inostranoj kompaniji.[traži se izvor od 01. 2014.] Srednji Menhetn je najveći centralni poslovni distrikt u Sjedinjenim Državama. Donji Menhetn je treći po veličini centralni poslovni distrikt u Sjedinjenim Državama i dom Njujorške berze, koja se nalazi na Volstritu, a Nazdak, predstavlja prvu i drugu berzu po veličini u svetu, kada se meri prosečan obim dnevnog trgovanja ukupna tržišna kapitalizacija.[29] Finansijske usluge donose više od 35% prihoda zaposlenima u gradu.[30]

Nekretnine čine glavnu stavku u gradskoj privredi, jer je ukupna vrednost sve imovine u Njujorku bila 802,4 milijardi dolara 2006. godine.[31] Tajm Vorner centar je imao najveću tržišnu vrednost u gradu i ona je iznosila 1,1 milijardu američkih dolara.[31] Njujork je mesto gde se nalaze neke od najvrednijih nekretnina u SAD, ali i u čitavom svetu. U ulici Park avenija broj 450, nalazi se poslovna zgrada koja je prodata za 510 miliona dolara ili 17.104 $/m² u julu 2007. godine.[32]

Televizija i filmska industrija grada je druga po veličini u zemlji, posle Holivuda.[33] Kreativne industrije poput novih medija, oglašavanja, mode, dizajna i arhitekture računaju na zapošljavanje novih radnika, jer je velika konkurencija u ovim privrednim granama u Njujorku.[34]

Industrije visoke tehnologije poput biotehnologije, razvoja softvera, dizajna video igara i internet usluga su takođe u porastu, zahvaljujući i tome što je grad polazna/završna tačka nekoliko transatlantskih magistralnih linija optičkih kablova.[35] Druge značajni sektori uključuju medicinska istraživanja i tehnologiju, neprofitne organizacije i univerzitete. Tekstil, hemikalije, proizvodi od metala, obrađena hrana i nameštaj su neki od glavnih proizvoda.[traži se izvor od 01. 2014.] Industrija hrane ima vrednost od oko 5 milijardi dolara i zapošljava više od 19.000 stanovnika. Čokolada je vodeći prehrambeni izvozni proizvod, sa 234 miliona dolara prihoda svake godine.[36]

Gradovi pobratimi[uredi]

Njujork ima 11 gradova pobratima:

Reference[uredi]

  1. ^ a b „New York Trend Report 2: State and Complete Places“ Приступљено 21. 12. 2012.. 
  2. ^ 800 jezika se govori u Njujorku, Pristupljeno 1.11.2013.
  3. ^ Izgubljeni jezici Pristupljeno 1.11.2013
  4. ^ The Economist Pristupljeno 1.11.2013
  5. ^ Ujedinjenje gradskih oblasti Pristupljeno 1.11.2013
  6. ^ Njujorški koledži i univerziteti Pristupljeno 3.11.2013
  7. ^ [1] Šangajska lista za 2013. godinu
  8. ^ State Symbols USA “New York State Name Origin”.
  9. ^ Procena broja stanovništva iz 2011. preuzeta je iz godišnje baze podataka procene stanovništva okruga Zavoda za statistiku SAD, posebno tabelarni prikaz okruga Njujork, Tabela 1. – godišnja procena stanovništva za okruge Njujorka
  10. ^ County and City Data Book: 2007 (Zavod za statistiku SAD), Tabela B-1, površina i stanovništvo. Okrug Njujork (Menhetn) je najgušće nasenjen okrug, zatim okrug Kings (Bruklin), okrug Bronks, okrug Kvins i San Fransisko.
  11. ^ Benjamin, Gerald, Richard P. Nathan (1990). Regionalism and realism: A Study of Government in the New York Metropolitan Area. Brookings Institute. стр. 59. 
  12. ^ Statistika Njujorka, Pristupljeno 03. 3. 2012.
  13. ^ „Њујорк је привука 48,7 милиона туриста у 2010“. © 2012 Cable News Network. Turner Broadcasting System, Inc. All Rights Reserved Приступљено 3.март 2012. 
  14. ^ „Званични водич града Њујорка“. © 2006–2011 NYC & Company, Inc. All rights reserved Приступљено 3.март 2012. 
  15. ^ McGeehan, Patrick. „As City Closes In on 50 Millionth Visitor, British Couple to Be Feted“. © 2011 The New York Times Company Приступљено 3.март 2012. 
  16. ^ „NYC reaches goal of 50 million tourists“. © 2011 North Jersey Media Group Приступљено 3.март 2012. 
  17. ^ a b „Request for Expressions of Interest“ (PDF). The Governors Island Preservation & Education Corporation. 2005. Archived from the original on 2.август 2008 Приступљено accessdate = 3.март 2012. 
  18. ^ „Media and Entertainment“. New York City Economic Development Corporation. Archived from the original on 28. 1. 2008. Приступљено 4.март 2012. 
  19. ^ NYCTV Official Home Page http://www.nyc.gov/html/media/html/home/home.shtml
  20. ^ „Manhattan Neighborhood Network“ Приступљено 4.март 2012. 
  21. ^ „Top 30 Public Radio Subscribers: Spring 2006 Arbitron“ (PDF). Radio Research Consortium. 28. 8. 2006. Приступљено 4.март 2012. 
  22. ^ Sassen, Saskia (2001). The Global City: New York, London, Tokyo (2nd ed.). Princeton University Press. ISBN 978-0-691-07063-6. 
  23. ^ „Gross Metropolitan Product“. Greyhill Advisors Приступљено 5. 3. 2012.. 
  24. ^ „London ranked as world's six largest economy“. ITWeek Приступљено 5. 3. 2012.. 
  25. ^ „London vs. New York, 2005–06“ (PDF). Cinco Dias Приступљено 5. 3. 2012.. 
  26. ^ „London may have the IPOs ...“. Marketwatch Приступљено 5. 3. 2012.. 
  27. ^ Dubner, Stephen J. (5. 3. 2012.). „Is New York Still the Financial Capital of the World?“. New York Times Приступљено 30. 8. 2009.. 
  28. ^ Fortune 500 web site (cities), retrieved July 21, 2011; Fortune, Vol. 163, no. 7 (May 23, 2011), page F-45
  29. ^ Claessens, Stjin (September 2000). „Electronic Finance: Reshaping the Financial Landscape Around the World“ (PDF). The World Bank. Archived from the original on 4. 8. 2008. Приступљено 5. 3. 2012.. 
  30. ^ Orr, James and Giorgio Topa (Volume 12, Number 1, January 2006). „Challenges Facing the New York Metropolitan Area Economy“ (PDF). Current Issues in Economics and Finance – Second District Highlights. New York Federal Reserve Приступљено 5. 3. 2012.. 
  31. ^ a b „Tentative Assessment Roll: Fiscal Year 2008“ (PDF). New York City Department of Finance. 15. 1. 2007.. Archived from the original on 14. 6. 2007. Приступљено 5. 3. 2012.. 
  32. ^ Quirk, James.}- „Bergen offices have plenty of space“. Archived from the original on 22. 12. 2007.. , -{The Record (Bergen County)]], July 5, 2007. Accessed July 5, 2007. "On Monday, a 26-year-old, 33-story office building at 450 Park Ave. sold for a stunning $1,589 per square foot, or about $510 million. The price is believed to be the most ever paid for a U.S. office building on a per-square-foot basis. That broke the previous record—set four weeks earlier—when 660 Madison Ave. sold for $1,476 a square foot."
  33. ^ „NYC Film Statistics“. Mayor's Office of Film, Theatre, and Broadcasting. Archived from the original on 14. 2. 2008. Pristupljeno 5. 3. 2012.. 
  34. ^ Currid, Elizabeth (2006). „New York as a Global Creative Hub: A Competitive Analysis of Four Theories on World Cities“. Economic Development Quarterly 20 (4): 330-350. DOI:10.1177/0891242406292708. 
  35. ^ „Telecommunications and Economic Development in New York City: A Plan for Action“ (PDF). New York City Economic Development Corporation. March 2005. Archived from the original on 7. 3. 2008. Pristupljeno 19. 7. 2006.. 
  36. ^ Greška citiranja Loša oznaka <ref>; nema teksta za ref-ove pod imenom food_manufacturing.; $2

Literatura[uredi]

  • Benjamin, Gerald, Richard P. Nathan (1990). Regionalism and realism: A Study of Government in the New York Metropolitan Area. Brookings Institute. str. 59. 
  • Morris, Richard B. (1996). Encyclopedia of American History (Seventh ed.). Collins Reference. ISBN 0062700553. 
  • Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ed. (2009). Encyclopedia of American History. Facts on File. ISBN 0816071365. 
  • Stanley I. Kutler (2002). Dictionary of American History (Third ed.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332. 
  • Paul S. Boyer (2001). The Oxford Companion to United States History. Oxford University Press. ISBN 0195082095. 
  • Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ed. (2011). The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History. Princeton University Press. ISBN 0691152071. 

Spoljašnje veze[uredi]

Sa drugih Vikimedijinih projekata :

title=Vikiputovanja

Vikiputovanja imaju više informacija na vezi:


Koordinate: 40° 42' SG Š, 74° 00' ZGD