Srpski srodnički odnosi
 |
Ovaj članak ili poglavlje ne citira izvore, tako da postoji verovatnoća da su neke informacije iznete u ovom članku netačne.
|
Srpski jezik je vrlo bogat rečima kada su u pitanju rodbinski odnosi. Srbi su familijaran narod i koriste termine koji se ne mogu naći i prevesti u jednoj reči na mnoge druge jezike uključujući i druge slovenske jezike. Neki kao razlog navode da od svih Slovena, Srbi su bili jedini koji su zadržali porodične zadruge čak i tokom 20. veka.
Sadržaj |
[uredi] Direktni rođački odnosi različite generacije, potomci
- Roditelji deteta, dve osobe različitog pola (otac i majka), koje kao posledicu seksualnih odnosa dobijaju potomke - decu
- Majka Ženski roditelj deteta (biološka majka)
- Otac Muški roditelj deteta (biološki otac)
- Očuh Muž majke za njenu decu iz prethodnog braka
- Maćeha Očeva žena njegovoj deci iz prethodnog braka
- Sin Muško dete roditelja
- Ćerka ili kćerka Žensko dete roditelja
- Unuk Sinovljev ili kćerin sin
- Unuka Sinovljeva ili kćerina kćerka
- Praunuk Unukov ili unukin sin
- Praunuka Unukova ili unukina kćerka.
- Čukununuk Praunukov ili praunukin sin
- Čukununuka Praunukova ili praunukina kćerka
- Bele pčele Deca čukununuka.
[uredi] Direktni rođački odnosi različite generacije, preci
| Generacija | Naziv | Odnos |
|---|---|---|
| 0 | Sin, ćerka | Muško, odnosno žensko, dete roditelja |
| 1 | Otac, majka | Roditelji, dve osobe različitog pola, koje kao posledicu seksualnih odnosa dobijaju potomke - decu |
| 2 | Deda, baba | Roditelji oca ili majke |
| 3 | Pradeda, prababa | Roditelji deda i baba |
| 4 | Čukundeda, čukunbaba | Roditelji pradeda i prababa |
| 5 | Navrdeda, navrbaba | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 6 | Kurđel, kurđela | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 7 | Askurđel, askurđela | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 8 | Kurđun, kurđuna | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 9 | Kurlebalo, kurlebala | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 10 | Sukurdol, sukurdola | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 11 | Sudepač, sudepača | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 12 | Parđupan, parđupana | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 13 | Ožmikura, ožmikurka | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 14 | Kurajber, kurajbera | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 15 | Sajkatava, sajkatavka | Sledeća, starija generacija roditelja |
| 16 | Beli orao, bela pčela | Sledeća, starija generacija roditelja |
[uredi] Direktni rođački odnosi ista generacija
- Brat Sin istih roditelja u odnosu na drugu decu tih roditelja
- Sestra Kći istih roditelja u odnosu na drugu decu tih roditelja
- Polubrat – brat drugoj deci samo po ocu ili po majci
- Polusestra – sestra drugoj deci samo po ocu ili po majci
[uredi] Bračni rođački odnosi
- Stric (Čiča, Čika ili Ćić) je očev brat
- Strina je supruga očevog brata - nije u krvnom srodstvu
- Ujak je majčin brat
- Ujna je ujakova žena - nije u krvnom srodstvu
- Tetka je očeva ili majčina sestra
- Teča ili tetak je tetkin muž - nije u krvnom srodstvu
[uredi] Rođački odnosi - prvo koleno
Rođaci prvog kolena su oni koji imaju istog dedu ili babu, ili oboje. Ako pretpostavimo da roditelji imaju dva sina i dve ćerke, tada će ta deca imati sledeća rodbinska imena:
- sinovac (bratanac) i sinovka/sinovica (bratanica/bratičina) Bratov sin ili kći drugom bratu ili drugoj braći
- nećak (netijak) i nećaka (nećakinja) Sestrin sin ili kći u odnosu na ujaka, majčinog brata; bratov sin u odnosu na strica, očevog brata
- sestrić i sestričina Sin ili kći jedne sestre u odnosu na drugu braću ili sestre
- bratanac ili bratanica Bratov sin ili kći
- stričević ili stričevna Dete jednog brata detetu drugog brata
- bratić, bratučed, tetkić Stričev sin; tetkin sin
Postoje razne specifičnosti koje se javljaju ređe ili češće. Recimo, kad se ožene dva rođena brata za dve rođene sestre, pa, deca u braku iz prethodnih brakova što je očigledno novija moda, i drugi slučajevi. (d)
Najčešće se, osim kada je potrebno detaljno objasniti, za srodnike na istom nivou porodičnog stabla kaže jednostavno „rođak“ ili „brat“, odnosno „rodica“ ili „sestra“. U slučaju da se kaže samo „brat“, odnosno „sestra“, može se dodati da je „od tetke“, „od strica“ itd. u slučaju da je sin/kćerka tetke odnosno strica. U slučaju da se kaže samo „rođak“, tada se uglavnom ne dodaje da li je od strica, tetke isl. ali se često doda da je „prvi“ rođak/rodica, „drugi“ rođak/rodica, u zavisnosti od udaljenosti najbližeg srodnika u porodičnom stablu (npr. prvi rođaci su djeca od dvije sestre ili brata ili sestre i brata, drugi rođaci su djeca od dva prva rođaka, itd.).
[uredi] Bračni, generacijski odnosi
- Svekar je muževljev otac
- Svekrva je muževljeva majka
- Tast ili punac je ženini otac
- Tašta ili punica je ženina majka
- Zet je ćerkin ili sestrin muž
- Snaja je sinovljeva, unukova ili bratova žena
- Šurak (ponegde i šurijak) je ženin brat
- Šurnjaja je žena ženinog brata
- Svastika je ženina sestra
- Pašenog, pašanac, svak ili badžo je muž ženine sestre
- Svastić, svastičina su sin odnosno ćerka ženine sestre
- Dever je muževljev brat
- Zaova je muževljeva sestra
- Jetrva je žena muževljevog brata
- Prijatelj je otac kćerkinog muža ili sinove supruge
- Prija je majka kćerkinog muža ili sinove supruge
[uredi] Ostalo
- Posmrče je dete rođeno posle očeve smrti.
- Posvojče, nahranče, nahranko, nahranka, usvojenik ili usvojenica je usvojeno dete.
- Kopile je dete kome se ne zna otac.
- Siroče je dete kome su umrli roditelji.
- Poznanče ili Požnjak je dete starijih roditelja.
- Kum, kuma su svedoci bračnom paru na venčanju ili detetu pri krštenju.
- Kumče ili kumić je dete u odnosu na kuma koji ga je krstio.
- Nahoče, nahod, nahodnik ili nahotkinja je nađeno dete.
