Američka deklaracija nezavisnosti
Iz projekta Википедија
Deklaracija Nezavisnosti je, kako i sam njen naziv eksplicitno naglašava, dokument kojim se proglašava nezavisnost američkih kolonija od engleske matice. Predstavlja jedan od najznačajnijih koraka ka utemeljivanju američke države, kakvu danas poznajemo. Napisao ju je Tomas Džeferson, a u američkom Kongresu je usvojena 4. jula 1776. godine.
Sadržaj |
[uredi] Pozadina
[uredi] Osnivanje kolonija u severnoj Americi
Prvu englesku koloniju na severnoamerikom tlu, Džejmstaun, osnovao je Džon Smit 1607. godine u Virdžiniji. 1608. godine, Francuzi su osnovali Kvebek, a Holanđani 1614. godine Novi Amsterdam. Do sredine 18. veka Englezi su osnovali 13 kolonija i preuzeli dominaciju u Severnoj Americi, koja se još više potvrđuje nakon Sedmogodišnjeg rata, mirom u Parizu, po kojem su se Francuzi odrekli svojih kolonija u korist Engleske.
[uredi] Formiranje svesti o pripadnosti američkoj naciji
Nezadovoljni politikom matice prema kolonijama, ponajviše engleksog kralja Džordža III, i njihovim eksploatisanjem, krajem 18. veka stvara se osećanje pripadnosti američkoj naciji, što je dovelo do opšte težnje za, ne samo oslobođenjem od uticaja, već i ostavarivanju nezavisnosti od Engleske. Netrpeljivost prema Engleskoj javlja se od 1765. godine donošenjem zakona o oporezivanju kolonija, uvođenjem taksi na lična dokumenta i poreza na čaj. Kolonijalisti su, ogorčeni odnosom matice prema njima, krenuli da dižu pobune protiv Engleske, koje su uzbunile poslanike engleskog Parlamenta, koji stoga ukidaju sve novo donesene mere, sem poreza na čaj. Ovaj potez je zapravo bio pokušaj Engleske da pomogne Britansku istočnoindijsku kompaniju, koja je imala ogromne zalihe neprodatog čaja i jer se u kolonijama pio krijumčareni čaj. Parlament je kolonijama ponudio prodavanje čaja po nižoj ceni od krijumčarenog, ali su kolonijalisti željni povoda za oslobođenjem od Engleske, ovaj predlog odlučno odbili. U luci Boston, kolonisti su, preobučeni u Indijance, bacili tovare čaja u more decembra 1773. godine. Ovaj događaj je u istoriji poznat kao Bostonska čajanka i predstavlja povod za izbijanje rata između Engleske i njenih američkih kolonija i nezvanični početak tzv. Američke revolucije (1775.-1783.).
[uredi] Deklaracija Nezavisnosti
Ovaj dokument nazvan Deklaracija Nezavisnosti (engl. engl. Declaration of Independence, zvaničan engleski naziv: The unanimous Declaration of the thirteen United States of America) sam po sebi deklariše da su 13 severnoameričkih kolonija slobodne i nezavisne države i da se sve političke veze sa Velikom Britaniju prekidaju i dalje obrazlaže razloge otcepljenja od vlasti matice. Predstavlja zapravo nastavak Rezolucije Ričarda Henrija Lija usvojene 2. jula od strane Kongresa, koja je prva proklamovala nezavisnost kolonija. 2. avgusta 1776. godine je napravljena uveličana kopija ovog dokumenta kojeg su potpisali gotovo svi ondašnji kongresmeni i ova kopija se danas čuva u Državnoj arhivi dokumenata u SAD. Njome se ističe i da su svi ljudi stvoreni jednaki da je njihovo neotuđivo pravo pravo na život, slobodu i sreću. Da bi ta prava ostvarili, ljudi stvaraju države i organizuju pravednu vlast. Ako je ta vlast štetna , oni mogu da je zamene, ukinu i ustabove novu državu.
Datum parafiranja ove deklaracije predstavlja datum nastanka SAD, gde se i slavi kao Dan nezavisnosti.
