Apstraktna umetnost

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Kazimir Maljevič, Crni kvadrat na beloj podlozi, 1912

Apstraktna ili nepredmetna umetnost se veže za subjektivno, emotivno i racionalno umetničko izražavanje, koje ne sledi prirodne zakone boje, teksture, oblika i prostora. Bilo da se radi o slikarstvu, grafici i vajarstvu ili nekoj drugoj umetničkoj formi, umetnik ovde izražava sebe slobodnim korištenjem linija, likova, boje, teksture ili oblika i prostora. Unošenje geometrijskih likova (u slikarstvu) i oblika (u vajarstvu) je u vezi sa „racionalnim“ nepredmetnim umetničkim izražavanjem.

Apstraktna ili nepredmetna umetnost je pravac koji je nastao u početku 20. veka, oko 1910. godine kada se razvila fotografija i slikar se sve više udaljava od interpretacije i reprodukcije prirodnog sveta i prirode. Govori se o nepredmetnoj umetnosti i apsolutnom slikarstvu.

Među slikare koji pripadaju ovom pravcu spadaju Fransis Pikabija (1879 - 1953 ) kao i Rus Vasilij Kandinski (1866 - 1944 ) koji je svoju prvu apstraktnu sliku naslikao 1911. godine i ako se danas sumnja da je ovu sliku predatirao. Prvi slikari apstraktnog slikarstva smatraju se Mihail Larijonova (1881 - 1964 ) kao i slikara pod uticajam kubizma Rober Delonea (1885 - 1941 ) a takođe i češkog slikara Franc Kupku (1871 - 1957 ). Zatim slikara Švajcarskog porekla Paul Klea (1879 - 1940) i Holanđanina Pit Mondrijana (1872 - 1944 ). Jedna ikona apstraktnog slikarstva jeste Kazimir Maljevičeva (1878 - 1935 ) slika iz 1913. godine na kojoj je predstavio crni kvadrat na beloj pozadini. Posle ovoga je apstrakcija dobila nove i nove oblike.

Apstraktni umetnički jezik se razvija na iskustvu fovista i ekspresionista, čiji izraz dominira snaga kontrasta i živa boje.

Karakteristike pravca[uredi]

  • uopšte apstrakcija, nepredmetna umetnost bez predstavljanja prirodnih slika

Postoje dva principielna pravca:

  • Ekspresivana apstrakcija upotrebljavana od Vasilija Kandinskog i prijatelja

Tipične su meke forme i tekući prelazi

Ovaj pravac se još naziva i lirski apstrakcija Delo Vasilija Kandinskog, kao i njegov teorijski i kritički rad, je od velike zasluge za nastanak i razvoj lirske apstrakcije. Između 1910. i 1912. godine, Kandinski je razvio novi apstraktni jezik, koji se bazirao na osjećanjima i poetskom izražavanju, čiji su korijeni bili već usađeni u ideje grupe ekspresionista iz Minhena, Plavi jahač, čiji je aktivni član bio i sam Kandinski. U Francuskoj, Rober Delone...

Tipične su geometrizovane forme u jednom tonu boje sa jasnim ivicama.

Najbolje slike Pita Mondrijana su fovističke boje kvadrati oivičeni crnom konturom odnosno kompozicije u kojim ispituje količine ovih boja i učinke koje oni ostavljaju na posmatrača. Tipične su geometrijske forme u jednom tonu boje sa jasnim ivicama.

U samom početku razvoja apstraktne umjetnosti, umjetnici su krenuli od prirode, da bi se postepeno udaljavali od prirodnih formi i počeli da koriste nefigurativne, elementarne likovne elemente kao suštinu kompozicije. Razlika između čiste apstrakcije i prvih djela nefigurativne umjetnosti nisu uočljive na prvi pogled i svaki pokušaj njihovog razlikovanja je čisto teorijskog značaja. Oba koncepta su stvorila nova područja estetskih pokušaja, te se izražavanja na ovom području nastavljaju do danas. Pojam „nefigurativan“ ne treba shvatiti kao da umjetnik nije u kontaktu sa objektivnom stvarnošću, jer umjetnik komunicira uvijek sa stvarnošću, ali je rezultat te komunikacije u ovom slučaju nefigurativna predstava.

U periodu između 1910. i 1918. godine, ideja o potpunom eliminisanju prirode iz umjetnosti, postala je glavna preokupacija umjetnika čitave Evrope. Polazeći, uglavnom, od Pikasovih pokušaja, umjetnici su istraživali čistu apstrakciju u dva pravca. Neki, kao ruski slikar Kandinski, više su bili okrenuti emocionalnom i senzualnom ekspresionizmu koji je kasnije uticao na američke ekspresioniste, druge kao Mondrijana, više je zaokupljala hladna preciznost geometrijskog aranžmana kompozicije.

Najpoznatija djela Kandinskog karakterišu snažni ritmovi i slobodne biomorfne površine u kojima se osjeća posebna spontanost. Iako je to teško uočljivo slike Kandinskog su nastajale iz specifičnih uslova. Umjetnik je uvijek pokušavao da interpretira svoj odgovor na te okolnosti u smislu čistog vizuelnog jezika ne poštujući njihov spoljašnji izgled. Slobodan i direktan način rada Kandinskog je u suštini romantičan. On apeluje na čistu emociju i da bi posmatrač bio u stanju da razumije njegova djela mora imati iskustva sličnim onima koje su motivisala umjetnika. Kasnije, kada je počeo da radi u Bauhausu (arhitektonska škola koja je naglašavala jedinstvo svih umjetnosti, arhitekture, primijenjenih i lijepih umjetnosti), njegova djela počinju pokazivati uticaj geometrijske apstrakcije koja je bila preokupacija nekih od umjetnika te škole.

Najpoznatiji predstavnik geometrijske apstrakcije je Holanđanin Pit Mondrijan. Kao i Kandinski Mondrijan je zainteresovan za čiste elemente likovne forme, ali za razliku od Kandinskog, njegove forme su racionalni, geometrijski likovi kao i sam aranžman kompozicije. Mondrijanovo slikarstvo je neemocionalna racionalizacija linije, površine, valera i boje, dotjerana do maksimalne geometrijske i optičke čistoće. U ovakvim djelima značenje ili sadržaj je utvrđen preciznim odnosima u kompoziciji. U početku, ovaj način, ili stil slikarstva (geometrijska apstrakcija) je izgledao sterilan i prazan mnogim umjetnicima i kritičarima, ali su i jedni i drugi osjetili njegov značaj i bogatstvo u mogućnostima koje je pružao, te je vrlo brzo mnoštvo umjetnika palo pod njegov uticaj tako da su protivnici geometrijske apstrakcije postali manjina.

Umetnici koji su pripadali ovom pravcu[uredi]

Literatura[uredi]

  • Opšta istorija umetnosti, Dina Piskel, Beograd 1974.
  • Istorija umetnosti HW Janson, Beograd, 1982.


Pokreti u umetnosti
Renesansa · Manirizam · Barok · Rokoko · Neoklasicizam · Romantizam · Realizam · Prerafaeliti · Akademizam · Impresionizam · Neoimpresionizam · Postimpresionizam
HH vek
Modernizam · Kubizam · Ekspresionizam · Apstrakcija · Plavi jahač · Die Brücke · Dadaizam · Fovizam · Nova umetnost · Plakatstil · Bauhaus · Pop art · De stijl · Dekorativna umetnost · Apstraktni ekspresionizam · Futurizam · Suprematizam · Konstruktivizam · Nadrealizam · Minimalizam · Konceptualna umetnost · Postmodernizam
Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Apstraktna umetnost