Bahrein

Iz projekta Википедија

Koordinate: 26° 4′ 3" SG Š, 50° 33′ 4" IGD

Kraljevina Bahrein
مملكة البحرين
Mamlakat al Bahrayn

Zastava Grb
krilatica: بحريننا
Himna: Bahrainona
Glavni grad	Manama
Službeni jezik	arapski i engleski
Kralj:	Hamad bin Isa Al Kalifa
Premijer:	Kalifa bin Salman Ali Kalifa
Nezavisnost:	Od VB 1971.
Površina
- Ukupno	665 km² (175.)
- Voda (%)	0
Stanovništvo
- 2004.	698.585 (157)
- Gustina	987/km²
Valuta	Bahreinski dinar (100 филса)
Vremenska zona	UTC +3
Internet domen	.bh
Pozivni broj	+973

Kraljevina Bahrein (na na arapskom مملكة البحرين Mamlakat al-Barayn) ili jednostavnije Bahrein je država ostrvo koje se nalazi u Persijskom zalivu. Bahrein je najmanja, po broju stanovnika i po fizičoj veličini, arapska nacija. Saudijska Arabija se nalazi zapadno od ostrva, i povezana je sa Bahreinom autoputem Kralj Fad Autoput (pušten za promet saobraćaja 25. novembra 1986. godine). Ka jugu Persijskog zaliva nalazi se Katar. U planu je izgradnja mosta Most prijateljstva Katar-Bahrein, koji će povezati Katar i Bahrein i koji će biti najduži most na svetu.

[uredi] Istorija

Ljudi su naselili današnji Bahrein još u periodu pre nove ere. Čak je i predlagano da je Bahrein region mitske Rajske Bašte u kojoj su živeli Adam i Eva nakon što ih je Bog stvorio. Usled važnog strateškog položaja, ostrvom su vladali u raznim periodima Asirci, Babilonci, Grci, Persijanci, i Arapi, pod kojim je ostrvo postalo muslimanska država. U periodu pre nove ere, Bahrein se zvao Dilmun. Pod Grcima se zvao Tilos, a pod Persjancima Mišmahig. Bahrein se nalazi na južnoj sredini Persijskog zaliva, i mnogi osvajači, među kojima su najbrojniji bili al Kalife, su ga osvajali upravo zbog tog geografskog položaja. Na arapskom jeziku, Bahrein znači “dva mora”. Ime potiče od činjenice da su u starija vremena dva dana bila potrebna da bi se brodom prešlo od Iraka do današnjeg Bahreina.

Strateška pozicija između Zapada i Istoka, plodno zemljište, sveža voda i biseri su načinili da je Bahrein davno postao urban region. Potraga za biserima u Persijskom zalivu je bila glavni izvor prihoda i točak ekonomije, sve do ranog dvadesetog veka, kada je 1930. godine pronađena nafta. Oko 2300 god.p.n.e. Bahrein je bio centar trgovine između Mesopotamije (današnji Irak) i Indus Doline (današnji Pakistan i Indija). U to vreme velikih prekomorskih trgovina, Bahrein je bio poznat pod imenom Dilmun (neki zapisi navode i Telmun). Kao takav, današnji Bahrein, a tadašnji Dilmun, je 3. milenijuma pre n.e. spojen sa Sumerijskom Civilizacijom, da bi 600. god.p.n.e. postao deo Babilonskog carstva. Istorijski spisi navode razna imena pod kojima je Bahrein bio poznat: Život večnosti, Raj, kao i Biser Persijskog zaliva.

Bahrein je postao islamska država 629. god. nove ere, dok je pre toga bio centar Nestorijanskog hrišćanstva. 899. godine nove ere Ismaili sekta, Karmatinci, zauzeli su današnji Bahrein u želji da stvore utopijsko društvo osnovano na razumu i distribuciji sveukupnog materijalnog dobra jednako među svim stanovnicima ostrva. Karmatinci su stvorili veliku konfuziju i prekid trgovine u islamskim zemljama regiona: ubrajali su porez od kalifa u Bagdadu, a 930. godine n.e. oskrnavili su Meku i Medinu tako što su izneli iz svetog grada Crni Kamen, i doneli ga u Bahrein gde su ga držali za otkup. 976. godine n.e. Karmatinci su poraženi od strane Abasida.

1521. godine, Portugalci osvajaju Aval Ostrvo (jedno od mnogih naziva za Bahrein u srednjem veku), i pod njima je Bahrein obuhvatao regione Ahsa i Katif (ove provincije danas pripadaju Saudijskog Arabiji) i glavno Aval Ostr (današnji Bahrein). Teritorije koje su zauzeli Portugalci, i koje su oni sve skupa zvali Aval, prostirale su se čak do Basre na zapadu i kanala Hormuz u današnjem Omanu.

Od šestnaestog veka do 1743. godine, kontrola nad Bahreinom se smenjivala između Portugalaca i Persijanaca. Napokon 1743. godine, persijski kralj Afšarid, okupira i zauzima Bahrein.

U kasnim godinama osamnaestog veka, al-Kalifa porodica okupira i zauzima Bahrein iz svojih baza na susednom Kataru. U želji da se nakon zauzimanja ostrva odbrane od bilo kakvih persijskih napada, porodica na vlasti al-Kalifa sklapa mirovne sporazume sa Ujedinjenim Kraljevstvom i postaje britanski protektorat. U to vreme ostrvo je projalo manje od 10.000 stanovnika.

1932. godine pronalazi se nafta koja je donela rapidnu modernizaciju i urbano usavršavanje Bahreina. Bahrein je prva država u celom blisko-istočnom regionu u kojoj je nađena nafta, i nakon kojeg je krenula potraga i u drugim delovima regiona. Pronalazak nafte je i približio ostrvo Ujedinjenom Kraljevstvu, jer su se ubrzo u velikom broju mnogi britanci selili u Bahrein. Britanski uticaj na Bahrein je kulminirao postavljanje Čarls Bejgreva za savetnika u ime Ujedinjenog Kraljevstva, koji je takođe i uveo moderni obrazovni sistem.

Nakon Drugog svetskog rata, anti-britanski sentiment se proširio celim blisko-istočnom regionom. Veliki broj demonstracija bilo je upereno i protiv lokalnih Jevreja, među kojima je bilo mnogo uvaženih i svetski priznatih književnika, umetnika, kao i veliki broj računovođa, hemijskih inžinjera i građevinaca koji su radili za naftne kompanije. Nakon krvnih uličnih bitaka 1947. godine Jevreji napuštaju svoje domove i poslove i beže prvo u Bombaj (današnji Mumbai) i odatle se sele u Izrael (deo Tel-a-viva koji se zove Pared Kana je naseljeno jevrejima koji su pobegli iz Bahreina 1947. god.). Kompenzacija između proteranih Jevreja i Arapa koji su naselili napuštene posede nikada nije izvršena. 1960. godine Ujedinjeno Kraljevstvo je stavilo budućnost Bahreina u ruke Generalnog Sekretara Ujedinjenih Nacija. 1970. godine Iran zahteva da se Bahrein i ostale ostrvske zemnje u Persijskom zalivu dodeli Iranu. 1971. godine Bahrein dobija nezavisnost od Ujedinjenog Kraljevstva. Danas Bahrein je član Arapske Lige i Saveta za kooperaciju u Zalivu.

15. avgusta 1971. godine i poslednji kontigent britanske vojske se povlači iz Bahreina. Naftna eksploatacija 1980-tih godina je značajno pokrenula ekonomiju na ostrvu. Kako su naftne zalihe ograničene, vladajuća porodica al-Kalifa je odlučila da diversifikuje svoju ekonomiju i postane finansijski centar u Zalivu. Bahrein je u velikom stepenu koristio od libanskog građanskog rata sredinom 70-tih godina, kada je Bahrein zamenio Bejrut kao finansijski centar za Bliski Istok. Nakon Islamske revolucije koja je zahvatila Iran 1979. godine, fundamentalisti koji pripadaju Šiti sekti Islama u Bhreinu su neuspešno pokušali da zauzmu vlast. Da su uspeli da zauzmu vlast, fundamentalisti su imali u planu da postave Huđatu l-Ismal Hadi al-Mudarasi kao vrhovnog vođu autoritativne teokratske vlade.

1994. godine novi talas demonstracija i nasilja je usledio nakon što su Šijiti burno reagovali na činjenicu da je ženama dozvoljeno da učestvuju na sportskim takmičenjima. Bahrein je 90-tih godina prošao kroz sporadične oružane konflikte između islamskih fundamentalista i vladinih snaga (pogledati Ustanak u Bahreinu 90-tih).

Marta 1999. godine, Hamad Ibn Isa al-Kalifa je nasledio svog oca kao vladar države, i po prvi put organizovao izbore za parlament, dao ženama pravo glasa, i oslobodio sve potličke zatvorenike. Međunarodna organizacija koja se bavi očuvavanjem ljudskih prava, Amnesti Internašnl, ocenila je ovaj korak kao “istorijski period u očuvavanju ljudskih prava” [1]. Bahrein je proglašen kraljevinom 2002. godine. Pre toga, Bahrein je bio emirat.

[uredi] Politika

[uredi] Ekonomija

Glavni grad Bahreina - Manama

Prema Indeksu Privredne Slobode iz 2006., koji godišnje objavljuju Heritidž Fondacija i Vol Strit Žurnal, Bahrein ima najveći stepen slobode u privredi od svih država Bliskog Istoka. Prema istom ideksu, Bahrein je na 25. mestu u svetu, u istoj kategoriji.

Prema ovom izveštju Bahrein se nalazi ispred regionalnih konkurenata kao što su Ujedinjeni Arapski Emirati, Izrael i Katar. Prema rečima iz publikacije, “Vlada Bahreina je uspela da diversifikuje poljoprivredu države kako bi smanjila zavisnost na ograničenu količinu nafte kojom Bahrein raspolaže i pri tome ohrabrila strane investitore da ulažu u domaću infrastrukturu. Usled svog kosmopolitskog pogleda na svet, moderne ekonomije, korektne regulatorne strukture i odlične komunikacione i transportne infrastrukture, mnoge multinacionalne kompanije u Persijskom zalivu imaju svoja sedišta u Bahreinu.”[2]

Ova tabela pokazuje trend rasta bruto domaćeg proizvoda prema podacima Međunarodnog monetarnog Fonda:

Trenutno računsko stanje Bahreina je povoljno usled smanjene stope uvoza, a povećanog izvoza. Međutim, postoji trenutno visok deficit u unilateralnim transferima, za koje se smatra da je uzrok velik priliv stranog novca od bahreinskih državljana koji rade izvan zemlje i koji šalju ono što zarade kući porodicama. 2003. i 2004. godine Bahrein je imao velike koristi od povećane cene nafte na svetskom tržištu, i kao rezultat visoke cene izvoza nafte, Bahrein je imao suficit u iznosu od 219 miliona arameričkih dolara 2003. i 442 miliona američkih dolara 2004. godine, dok je 2002. godine imao deficit od 35 miliona američkih dolara. Međunarodne rezerve Bahreina su povećane sa 1,4 milijarde u 2003. godini na 1,6 milijardi američkih dolara u 2004.godini.

[uredi] Industrija

Prvi otkriveni izvor nafte iz 1932. godine

Petrolej i prirodni gas, jedini prirodni proizvodi u Bahreinu, dominiraju privredom i donose oko 60% kapitala državnom budžetu. Bahrein je bio prva država u kojoj je sirova nafta pronađena. Vladajuća porodica al-Kalifa je znala da je nafta u ograničenim količima, te je vrlo rano započela na diversifikaciji privrede. Bahrein je stabilizirao svoju produkciju prerađene nafte na oko 40.000 barela dnevno, odnosno 6.400 kubnih metara dnevno. Smatra se da će Bahrein, ako nastavi ovim tempom, imati nafte za još 10 do 15 godina, kada će se izvori potpuno osušiti. Glavna rafinerija Bahreinske nafte kompanije je sagrađena 1935. godine, i ima kapacitet od 40.000 kubnih metara za dnevnu preradu sirove nafte. 1980. godine američka nafta kompanija Kalteks, je prodala 60% akcija Bahreinskoj vladi, i sada ubira 40% profita od prerade sirove nafte. Saudijska Arabija je najveći dobavljač sirove nafte, koja se putem cevi ispod mora u zalivu transportuje do Bahreina. Bahrein takođe ubira velike profite od bruto dohotka Arabijske naftne kompanije Abu Saafa, čijih se nekoliko naftnih platformi nalaze u zalivu blizu Bahreina.

Kompanija pod imenom Petrohemijske Industrije Persijskog Zaliva je jedan veliki konglomerat sastavljen od petrohemijskih industrija država u regionu - petrohemijske industrije Kuvajta, Osnovne Industrijske Korporacije Saudijske Arabije i Vlade Bahreina. Ovaj konglomerat se bavi isključivo proizvodnjom amonije i metanola za izvoz.

Bahrein takođe ima veoma razvijenu industriju za preradu aluminijuma, čime je Bahrein najveći proizvođač aluminijuma, sa godišnjom proizvodnjom od oko 525.000 tona. Kompanije koje se bave proizvodnjom čelika takođe imaju velike godišnje profite, i jedna od najvećih kompanija u svetu sa sedištem u Bahreinu (Arab Iron and Steel Company) proizvode oko 4 miliona tona čelika godišnje.

Uloga Bahreina kao važnog igrača u svetskim finansijama se pripisuje naporima vladajuće porodice da proširi privredu Bahreina. Brojne međunarodne finansijske institucije posluju bez ikakvog mešanja vlade Bahreina, što čini Bahrein izuzetno privlačnim za veliki promet kapitala. Više od 100 bankarskih kompanija posluje u Bahreinu, kao i 65 američkih korporacija. Međunarodni aerodrom u Bahreinu je jedan od najposećenijih u regionu, u kojem su registrovane 22 strane avio kompanije. Moderan aerodrom, kao i brojne morske luke, olakšavaju transport i špediciju, i time povezuju SAD, Evropu i Daleki Istok. Jedna od najpoznatijih konsalting kompanija iz Bahreina je Investkorp, kojoj se pripisuje uspeh modne kuće Guči nakon dve decenije lošeg poslovanja i gubljenja vrednosti akcija.

[uredi] Demografija

Populaciona piramida. na levoj strani piramide se vidi broj muškaraca, u hiljadama, u određenoj starosnoj grupi. Na desnoj strani se nalaze isti podaci za žene.

Zvanična religija u Bahreinu je Islam, i većina stanovništva je muslimanske veroispovesti. Usled velikog stepena imigracije sezonskih radnika iz nemuslimanskih zemalja, smanjen je sveukupan broj ljudi koji su muslimanske veroispovesti. Prema cenzusu iz 2001. godine, 80% stanovničtva sebe vidi kao muslimane, 10% su hrišćani, dok je ostalih 10% pripadnika različitih religija uglavnom iz južne Azije.

Ne postoji zvaničan odnos Šijita i Sunita u Bahreinu. Nezvanična istraživanja pokazuju da ima oko 30% Sunita i oko 70% Šijita. Poslednji zvaničan cenzus iz 1941. godine na ovu podkategoriju, pokazao je da ima 53% Šijita [3],[4],[5]. Stanoništvo uglavnom u urbanim naseljima, i najveći deo celokupnog stanovništva živi u i oko glavnog grada, Manama, i drom po veličini gradu, Al Muharak. Lokalno stanovništvo, tj starosedeoci, čine 66% i to su Arapi sa Arapskog poluostrva i Arapi iz Irana. Dve najveće manjinske grupe čine Evropljani i Azijati iz južne Azije.

April 4, 1981 cenzus ^[1]

[uredi] Stanovništvo

698,585

Uključujući 235,108 državljana drugih država koji su na privremenom radu u Bahreinu (Juli 2006.)

[uredi] Starosna Struktura

0-14 godina: 27.4% (96,567 muškaraca/94,650 žena)

15-64 godina: 69.1% (280,272 muškaraca/202,451 žena)

65 godina i više: 3.5% (12,753 muškaraca/11,892 žena) (2006.)

[uredi] Prosek u godinama

Ukupno: 29.4 godina

Muškaraci: 32.4 godine

Žene: 25.8 godina (2006.)

[uredi] Stopa rasta stanovništva

1.45% (2006.)

[uredi] Godišnja stopa rođenja

17.8 rođenja/1,000 (2006.)

[uredi] Godišnja stopa smrtnosti

4.14 smrti/1,000 (2006.)

[uredi] Polni odnos

Na rođenju: 1.03 muškaraca/ženu

Mlađih od 15 godina: 1.02 muškaraca/ženu

15-64 godina: 1.38 muškaraca/ženu

65 godina i više: 1.07 muškaraca/ženu

Ukupno stanovništvo: 1.26 muškaraca/ženu (2006.)

[uredi] Životni vek

Ukupno stanovništvo: 74.45 godine

Muškaraci: 71.97 godinu

Žene: 77 godina (2006.)

[uredi] Plodnost

2.6 dece/ženu (2006.)

[uredi] HIV obolelih

Stopa među starijim od 18 godina: 0.2% (2001.)

Ljudi zaraženi HIV virusom i oboleli od Side: Manje od 600 (2003.)

Umrlih: Manje od 200 (2003.)

[uredi] Nacionalnost

Imenica: Bahreinci

[uredi] Religije

Muslimani (Šijiti i Suniti) 81.2%, Hrišćani 9%, Ostalo 9.8% (2001. cenzuz)

[uredi] Jezici

Arapski.

[uredi] Pismenost

Definicija: 15 godina i starije zna da čita i piše

Ukupno stanovništvo: 89.1%

muškaraci: 91.9%

Žene: 85% (2003 est.)

[uredi] Kultura

[uredi] Praznici

[uredi] Jezik

[uredi] Formula 1

[uredi] Reference

1. ^ Annuaire démographique des Nations-Unies 1983, Département des affaires économiques et sociales internationales, New York, 1985