Bitolj

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Bitolj
Bitoljski korzo
Bitoljski korzo
Oficijalen grb na Bitolj
Grb
Lokacija
Lokacija Bitolj
Položaj Bitolja na karti Makedonije

Koordinate : Erioll world.svg 41°01′52′′SGŠ 21°20′25′′IGDKoordinate: 41°01′52′′S 21°20′25′′I
Vremenska zona : (CET (UTC+1 )
- leto : Letnje vreme (CEST (UTC+2)

Opšti podaci
Ime Bitolj
nadimak Grad Konzula
Moto Bitola, babam Bitola
Poštanski kod 7000
Pozivni broj (+389) (0)47
Sveci zaštitnici Sveti Kliment i Sveti Naum Ohridski
Oficijalna stranica bitola.gov.mk
Istorija
Stara imena Heraklea Linkestis
Obitel
Manastir
Uprava
Država
Flag of Macedonia.svg Republika Makedonija
Opština Bitolj
Gradonačelnik Vladimir Taleski (VMRO-DPMNE)
Geografija
Površina 26,37 km² km²
Nadmorska visina 615 m
Klima umereno kontinentalna
Stanovništvo
Broj stanovnika
- muškarci
- žene
95 385
46 969
48 416
Obrazovanje
- nepismeni

2 441
Gustina 788 lica/km² st./km² (2004.)
Deo glavne promenade u Bitolju
Crkva Sv. Bogorodice.
Železnička stanica u Bitolju
Spomenik Miltonu Manakiju, pioniru fotografije na Balkanu

Bitolj, (mk. Битола, grč. Μοναστήρι, vlaš. Bitule, tur. Manastır,مناستر) ili Grad konzula, kako je još bio poznat, je grad u jugozapadnom delu Makedonije, u regionu Pelagonija. Bitolj je administrativni, kulturni, ekonomski, industrijski, obrazovni i naučni centar. Grad je okružen planinama Baba (vrh Pelister 2601 m) i Nidže, na reci Dragor, u centru najprostranije makedonske kotline Pelagonije, na 13 km severno od granice sa Grčkom i na nadmorskoj visini od 615 m. Bitolj je, takođe, i važna trgovačko-putna veza između Jadranskog i Egejskog mora, kao i jedna od značajnijih putnih veza Balkana sa Centralnom Evropom. Bitolj je drugi grad diplomatije u Makedoniji i ima brojna diplomatska predstavništva stranih zemalja u Republici. Grad je, takođe, drugi po broju stanovnika u Makedoniji, dok je po površini treći u državi[1]. Njegova istorija je bogata i živopisna i jedna je od najstarijih u Evropi, a za vreme Jugoslavije bio je jedan od kulturnih centara kako Kraljevine Jugoslavije kao i Federacije.

Ime grada[uredi]

Zbog svoje duge istorije, tokom koje je menjao carstva i imperije, Bitolj je imao mnogo imena. Slovenski naziv grada Bitola potiče od reči Obitel koja je u srednjem veku korišćena za zajednicu monaha, odnosno manastir[2] . Ime je najverovatnije dobio po tome što se prvobitno slovensko naselje razvilo oko manastira Bukova[2]. Bliskost Grka (koji su grad nazvali iz istog razloga Monastir (grč. Μοναστήρι) ) uslovila je upotrebu grčke reči monastir, izbacivši reč obitel iz upotrebe. Tako su Sloveni zaboravivši svoju reč, iz Obitel prestali da izgovaraju glas O, pa je upravo to razlog što se grad naziva Bitolj na srpskom, Bitola na makedonskom, Bitolя (čita se:/Bitolja/) na bugarskom. Bitola je današnji zvaničan makedonski naziv grada, a i najstariji naziv istog sudeći po Bitoljskoj ploči na kojoj je grad pomenut pod današnjim imenom 1015. godine, a i po mnogim vojskovođama cara Samuila, kao i putnicima toga doba. Jedan Arapski putnik, Idrisi, napisao je u 12. veku:

Potrebno je dva dana putovanja na istok, da bi se iz Ahrida (Ohrid) došlo u Butili (Bitolj). Butili je neobičan i lep grad.

Po zapisima Marka Cepenkova, grad Bitolj dobio je svoje ime po velikoposedniku Tolji, koji je imao svoje utvrđenje u blizini današnjeg bitoljskog sela Bukovo. Kada je došlo vreme da Turci osvoje i ovaj deo Makedonije stanovništvo je, da bi pozvalo na borbu svog velikoposednika Tolju, počelo da ga bodri rečima: „Bi Toljo, do bi Toljo“, što bi mogao biti razlog od kog potiče samo ime grada po spisima Cepenkova[traži se izvor od 09. 2009.].

Za vreme otomanske vlasti grad se zvao Manastir, što su Turci i Albanci usvojili od Grka. Sa dolaskom Srba 1913. godine (vidi:Bitoljska bitka) u Bitolj, grad je ponovo dobio svoj slovenski naziv Bitola koji nije menjao do danas.

Stanovništvo[uredi]

Sa 95 385 stanovnika on je drugi grad u Makedoniji po broju stanovnika, a treća opština po površini.

Po popisu stanovništva iz 2002. godine, grad Bitolj je imao 74.550 stanovnika, sledeće nacionalne pripadnosti:

Popis 2002.
Makedonci
  
66,038 88,58%
Romi
  
2,577 3,45%
Albanci
  
2,360 3,16%
Turci
  
1,562 2,09%
Vlasi
  
997 1,33%
Srbi
  
499 0,66%
Bošnjaci
  
20 0,02%
ostali
  
497 0,66%
ukupno: 74,550

Nacionalni sastav u opštini Bitolj:

Bitolj je poznat po jakoj dijaspori (pečelbi). Nakon raspada Jugoslavije ekonomska situacija u gradu se naglo pogorošala, tako da se i danas velik deo mladih izseljuje u inostranstvo. Rezultat toga je da se ljetom (za vreme odmora) populacija Bitolja znatno poveča sa (ponajviše) kandaskim, švedskim i australijanskim izseljenicima.

Bitolj kroz vreme[uredi]

Mnogi važni događaji u makedonskoj i Balkanskoj istoriji dogodili su se u Bitolju. Grad je građen, dograđivan, rušen i ponovo građen i nadgrađivan i još od njegovog prvog naseljavanja u kasnom bronzanom dobu, potom helenističkom dobu, pa onda rimskom, pa sve do ranovizantjskog doba imao je status grada sa visokim stepenom civilizacije.

Tradicionalno jak trgovski centar, grad je poznat i kao Grad konzula. U gradu je nekada bilo dvadeset diplomatskih predstavništava, a u istom periodu, grad je imao mnogo škola, jedna od njih bila je i Vojna Akademija, u njoj je oficirsku školu završio i slavni turski reformator Kemal Ataturk. Neke njegove stvari se i danas čuvaju u bitoljskom Narodnom muzeju. Krajem devetnaestog veka grad je bio pun zanatskih i fotografskih radnji, a interesantno je i to da je u gradu pored fabrike Singer mašina, još u to vreme postojala fabrika slatkiša. U Bitolju su snimane prve fotografije i filmovi, zahvaljijući braći Manaki. Bilo je to zlatno doba grada. Nažalost, tokom oslobođenja Balkana od Turaka mnoge bitke su vođene i u samom gradu, pa su mnogi materijalni dokazi izgoreli ili potpuno uništeni. Arhitektura se mogla obnoviti, posebno poslednjih petnaestak godina, a dokazi o svemu što se zbivalo prepričavaju stariji stanovnici.[traži se izvor od 09. 2009.] Danas su, međutim, ostale mnoge organizacije i festivali koji se posle dužeg perioda ponovo održavaju. Jedan od njih održava se svake godine od 29. jula do 2. avgusta u Bitolju u znak sećanja na Ilindanski ustanak pod nazivom „Kulturni festival Ilindanski dani“.

Istorija[uredi]

Praistorija[uredi]

Grad Bitolj sa okolinom veoma je bogat spomenicima iz praistorijskog perioda. Dva najznačajnija su Veluška Tumba i Tumba Bara, koja se nalazi pored sela Porodin. Iz perida bakarnog doba tu su naselja Tumba pored sela Crnobuki, Šuplevec (pored sela Suvodol) i Visok Rid (pored sela Bukri). Bronzano doba tipično naseljima Tumba ima i pored sela Kanino i naselja sa istim imenom, pored sela Karamani.

Antički period[uredi]

U blizini samog grada makedonski kralj Filip II Makedonski je sredinom 4. veka p. n. e. osnovao grad Herakleja Linkestis (lat. Heraclea Lyncestis) u podnožju planine Baba. U periodu 2. veka p. n. e. kada Makedonija postaje rimska provincija, Herakleja postaje značajan ekonomsko-politički centar (Septina Aurelia Heraclea) sa svojim stalnim rimskim namesnikom i rimskom vojskom, što svedoči o Bitolju kao centru moći, civilizacije, kulture i lepote. Grad je bio razvijeni vojno-strateški centar na severozapadnoj granici tadašnje makedonske oblasti Linkesida (današnje Bitolsko polje) i nalazio se na rimskom putu Vija Ignacija (lat. Via Ignatia).

Herakleja Linkestis[uredi]

Vista-xmag.png Za više informacija pogledajte članak Heraklea Linkestis
Detalj sa jednog od mozaika iz Herakleje Linkestis
Stari Bitolj
Srpsko vojno groblje iz balkaskih ratova i Prvog svetskog rata.
Korzo

Heraklea Linkestis (latinski: Heraclea Lyncestis) je antički grad iz grčkoga perioda, i nalazi se nedaleko od samog grada, u podnožju planine Baba i datira sa sredine IV vek p. n. e. Osnovao ga je makedonski kralj Filip II. Grad je bio vojno- strateški centar severozapadnih granica tadašnje oblasti Linkesida (današnje Bitoljsko polje).

Srednji i novi vek[uredi]

Turska vladavina[uredi]

Turska stara čaršija - At pazar
Jevrejsko groblje 1497 - 1929
Zgrada Magnolija gde je smešten ruski konzulat i austrijska biblioteka

Na početku dvadesetog veka u Bitolju je živelo 37.000 stanovnika: 10.500 Turaka, 10.000 stanovnika slovenskog jezika - većim delom Bugara, a manjim delom Srba, 7.000 Vlaha (Cincara), 5.500 Jevreja, 2.000 Cigana, 1.500 Arnauta i oko 500 Grka, odn. onih čiji je maternji jezik bio grčki. Po statistici sekretara Bugarske egzarhije, 1905. godine, po verskom principu bilo je: 15.000 Muslimana i 5.500 jevreja, a hrišćansko stanovništvo je bilo podeljeno prema pripadnosti određenoj crkvi. Egzarhija je imala 8.844 vernika, ugl. Bugara, a Carigradska patrijaršija 7.000 Vlaha i 6.300 Srba i Grka[3]. U tom, otomanskom periodu, pored turskih škola i gimnazija, u Bitolju je radilo i deset bugarskih osnovnih škola i tri srednje škole, sedam grčkih osnovnih i dve srednje škole, dve rumunske osnovne i dve srednje škole i 2 srpske osnovne i jedna srednja škola. Buđenje nacionalne svesti stanovništva vršeno je preko crkvenih opština, škola i konzula Bugarske, Grčke i Srbije, a zbog velikog broja Aromuna (Vlaha) bila je izuzetno jaka i delatnost Rumunije.

Bitolj, grad konzula[uredi]

Grad konzula je drugi naziv za grad Bitolj. Na vrhuncu svoje slave Bitolj je imao dvadeset konzulata, da bi vremenom sa slabljenjem države, dolaskom dinastije Karađorđević na vlast, a kasnije i komunizma taj broj postepeno opadao na samo nekoliko konzulata. Sa nezavisnošću Makedonije, država ekonomski jača, a Bitolju se postepeno vraća stara slava. Počinju ponovo da se otvaraju konzulati i grad dobija svoj nekadašnji sjaj.

Fontana sa bistom Filipa II Makedonskog na pjaci Mangolija sa Jeni džamijom u pozadini.

Za vreme Turaka, u gradu je postojalo puno konzulata svih značajnih zemalja, pa se Bitolj smatrao konzularnim gradom. Dana 26. jula 1903. na ulazu u grad bio je ubijen ruski konzul Aleksandar Arkadijevič Rostkovski, borac za prava pravoslavne raje, koju su Turci zatirali. Ne mestu pogibije danas stoji veliki ruski krst.

Srpski konzulat je bio otvoren u Bitolju za vreme kralja Milana 1889. godine.

Trenutno grad Bitolj ima trinaest konzulata iz sledećih država:

Balkanski ratovi[uredi]

Godine 1912. Crna Gora, Srbija, Bugarska i Grčka su se borile protiv Osmanskog carstva u Prvog balkanskog rata. U okolini grada je vođena Bitoljska bitka u kojoj je srpska vojska potukla otomansku armiju, čime je okončala proterivanje Turaka sa ovih prostora[4]. Prema Bukureškom ugovoru iz 1913, region Makedonije je bio podeljen u tri dela između Grčke, Srbije i Bugarske, a trebalo je da Bitolj pripadne Bugarskoj prema predratnom sporazumu sa Srbijom[4]. Nezadovoljna što nije dobila delove Albanije i izlaz na Jadransko more, Srbija je odbila da preda grad Bugarskoj. Bugarska je poražena u Drugom balkanskom ratu, pa je grad ostao u Srbiji.

Prvi svetski rat[uredi]

Tokom Prvog svetskog rata, Bitolj se nalazio na prvoj liniji Solunskog fronta, nekolioko kilometara jugoistočno od grada nalazi se vrh Kajmakčalan. Bugarske snage su 1915. zauzele grad, pa su srpske snage bile prinuđene da se ili predaju ili da pokušaju opasno bekstvo preko albanskih planina. Za vreme bugarske okupacije grada vršena je masovna bugarizacija građana i preimonovanja prezimena. Grad su 1916. zauzele Sile Antante koje su ušle u grad sa juga. Bitolj je bio podeljen na francuski, ruski, italijanski i srpski sektor, pod komandom francuskog generala Morisa Saraja. Do proboja Solunskog fronta septembra 1918. Bitolj je ostao na prvoj liniji fronta i bombardovan je iz vazduha ili artiljerijom skoro svakog dana i pretrpeo je velika oštećenja.

Između dva svetska rata[uredi]

Nakon završetka Prvog svetskog rata, Bitolj je uključen u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije nazvanu Kraljevina Jugoslavija. Udaljenost od 14 km od grčke granice je vrlo loše uticala na ekomomiju i razvoj grada. Propadanje grada se nastavio u ovom periodu, zajedno sa opštim propadanjem Vardarske banovine, koja je ostala jedan od najsiromašnijih delova Jugoslavije. Italijanski avioni su bombardovali Bitolj 5. novembra 1940, iako Jugoslavija i Italija nisu bile u ratu i imale zaključen sporazum o nenapadanju[5].

Drugi svetski rat[uredi]

Tokom Drugog svetskog rata, Nemci, a kasnije Bugari su kontrolisali grad. Septembra 1944. Bugarska je promenila stranu u ratu i povukla se iz Jugoslavije, a u Bitolj su ušli partizani.

Nakon završetka rata uspostavljena je Socijalistička Republika Makedonija unutar socijalističke Jugoslavije. U Bitolju je 1945. je otvorena prva gimnazija na makedonskom jeziku Gimnazija „Josip Broz Tito“ .

Današnji Bitolj[uredi]

Bitolj je glavni ekonomsko-industrijski centar jugozapadne Makedonije. Većina najvećih kompanija u državi su stacionirane upravo u Bitolju. Pelagonija je glavni poljoprivredni centar i najveći proizvođač hrane u Republici Makedoniji. Vodni sistem Streževo je najveći u Makedoniji i tehnološki najbolji. Tri termoelektrane REK Bitola proizvode skoro 80 % električne energije u državi[traži se izvor od 09. 2009.]. Bitolj takođe prednjači u državi po tekstilnoj i prehrambrenoj industriji.

Religija[uredi]

Katoličkata crkva na Širok Sokaku, po ugledu na Noterdamsku katedralu, dar Bitolju od Francuske
Saat kula zimi, simbol Bitolja

Bitolj je episkopski grad i sedište je Prespansko-pelagonijske eparhije. U Drugom svetskom ratu ova eparhija Srpske pravoslavne crkve je dobila ime Ohridsko-bitoljska. Nakon jednostranog proglašenja autokefalnosti Makedonske pravoslavne crkve 1967. godine, dobila je sadašnje ime Prespansko-pelagonijska eparhija koje je ostalo i posle priznavanja Srpske pravoslavne crkve 2002., i obuhvata regione gradova: Bitolj, Resen, Prilep, Kruševo i Demir Hisar. Prvi mitropolit Eparhije (1958-1979) bio je Kliment. Drugi mitropolit i sadašnji administrator Eparhije, nadležan kao arhijerej od 1981. je Petar. U Prespansko-pelagonijskoj eparhiji ima oko 500 crkava i manastira. U poslednjih deset godina u Eparhiji je izgrađeno ili se gradi oko 40 crkava i 140 crkvenih objekata. Eparhija ima dva crkvena muzeja - u Sabornom hramu „Sv. Velikomačenik Dimitrij” u Bitolju i u hramu „Sv. Jovan” u Kruševu, kao i stalna izložba ikona i biblioteka u zgradi Mitropolije. Mitropolija je izgrađena između 1901. i 1902. i jedan je od najlepših primera neobarokne arhitekture. Pored dominantne Makedonske pravoslavne crkve, u Bitolju postoje i druge veće verske zajednice kao što su Islamska verska zajednica, Rimo-katolička crkva i druge.

Jevreji u Bitolju[uredi]

Singer - simbol jevrejske trgovine.

Bitolj je imao i bogatu zajednicu Jevreja (sefarda), koji su izbegli iz Španije tokom inkvizacije u vreme kraljice Izabele Kastiljske. Ti su se Jevreji doselili većinom na Balkan u gradove većeg značenja i jake trgovine, među ostalima i u Bitolj. Tu su potpomogli razvoju grada dobrim trgovačkim vezama. Jevreji su bili naseljeni u zajednice (opštine) koje su se imenovale po pokrajini odakle su došli (npr. aragonska, kastiljska, portugalska, toledska). Na početku 16. veka imali su već dve sinagoge. Aragon se imenovala sinagoga španjolsih Sefarda a Portugezis je bila sinagoga portugalskih Jevreja.

Dana 11. marta 1943. je celokupna jevrejska populacija Bitolja (njih 3276[6]) deportovana u logor Treblinku u Poljskoj pod komandom bugarskih fašista.

Početkom 21. veka u Bitolju ostao je samo jedan Jevrejin.

Istorijska zdanja[uredi]

Širok Sokak[uredi]

Širok Sokak (poznat i kao mk. битолското корзо) je najfrekventnija ulica u Bitolju. Zvanično ime ulice je „Maršal Tito“. U početku su ovom ulicom saobraćali automobili, međutim danas je isključivo pešačka ulica i istinsko srce grada. Na Širokom Sokaku se nalaze sve najveće prodavnice, restorani, teatar sa operom, galerije i mnogo kafića i klubova. Tu se susreću najstarija arhitektonska dela i građevine na Balkanu, koje krase grad još od turskog doba. Tipične turske kuće pored velelepnih vila sa terasama nisu retkost u ovom delu grada. A na samom kraju Širokog Sokaka ulazi se u prostrani cvetni park pun drvoreda koji vodi do zoološkog vrta i antičkog nalazišta Herakleja Linkestis.

Sahat kula[uredi]

Ne zna se tačno kada je kula sa satom sagrađena. Pisani izvori iz 16. veka[traži se izvor od 09. 2009.]pominju sat kulu, ali nije sa sigurnošću utvrđeno da li se radi o istoj građevini. Mnogi veruju da je zdanje izgrađeno u isto vreme kada i crkva Sv. Dimitrija Solunskog, tačnije 1830.[traži se izvor od 09. 2009.]. Prema legendi, kula je građena kada su otomanske vlasti u gradu, odnosno Turci, išli po svim okolnim selima i sakupili oko 60.000 jaja od kojih su napravili malter. Ovom smešom i kamenjem sagradili su kulu čiji čvrsti zidovi stoje i danas neoštećeni.

Kula ima osnovu u obliku kvadrata i visoka je oko 30 metara. Pri vrhu kule nalazi se terasa oivičena kovanom ogradom. Sa svih strana terase nalaze se konstrukcije koje drže lampe pomoću kojih je cela kula i sat na njoj vidljiv i noću. Sat se nalazi na najvišem od tri nivoa. Prvobitni sat zamenjen je tokom Drugog svetskog rata novim mnogo preciznijim i modernijim satom. Sat su kupili nacisti u znak zahvalnosti građanima zbog očuvanja nemačkog groblja iz vremena Prvog svetskog rata, a koje je podignuto žrtvama sukoba oko Bitolja zajedno sa engleskim i francuskim grobljem.

Saat kula, kako je Bitoljčani sa ponosom nazivaju, za mnoge je i simbol grada Bitolja. Kula se nalazi u parku, omiljenom sastajalištu mladih. Ona je takođe mesto gde sugrađani tokom Badnje večeri čekaju Božić i zatim pale sveće za zdravlje duž travnjaka i šetališta.

Ajdar-kadi džamija[uredi]

Ajdar-kadi džamija (turski sud) je jedan od najatraktivnijih spomenika islamske arhitekture u Bitolju. Građena je u periodu od 1561. do 1562. godine, kao projekat slavnog arhitekte Mimara Sinana. Džamiju je naručio bitoljski kadija Ajdar- kadi po kom i nosi ime. Tokom vremena džamija je teško oštećena zbog čega se trenutno restaurira, sa namerom da se dovede do stanja približnog prvobitnom izgledu.

Ajdar-Kadi džamija - 16. vek

Jeni (Nova) Džamija[uredi]

Na turskom jeziku označava novu džamiju. Locirana je u centru grada. Ima kvadratnu osnovu, sa kupolom na vrhu. Blizu džamije ima minare visoko 40 m. Danas se ova džamija koristi za potrebe izložbi kao galerija. Skorašnja arheološka iskopavanja otkrila su da je izgrađena na mestu stare ranohrišćanske bazilika iz 7. veka naše ere. Pri iskopavanju sa naišli na keramiku i kosti zakopanih, čiji izvor se još utvrđuje.

Isak džamija[uredi]

Zadužbina solunskog kadije Isak Čelebi ibni Isa. Jedna od najstarijih i najveća bitonjska džamija.

Pazar[uredi]

Bitoljski pazar je veoma bogat sa svežim voćem, povrćem i ostalom prehranom.

Pjaca odnosno pazar (mk. Пазарот) spomenut je u jednom opisu grada iz XVI- og i XVII- og veka[traži se izvor od 09. 2009.]. Sadašnji Bezistan ne razlikuje se mnogo od tadašnjeg, po ovim opisima. Bezisten ima 86 prodavnica. U njima se nekada prodavao tekstil, dok su danas to uglavnom prehrambeni proizvodi, specijaliteti ovog podnevlja. Pazar je naročito bogat sa lubenicama, dinjama, paprikama, domaćim kravjim, kozjim i ovčim sirem.

Banja Deboj[uredi]

Turska banja (amam), ili banja Deboj na turskom. Nije poznato kada je izgrađena. Teško je oštećena, ali je restauracija u toku. Sada do izražaja dolaze: prekrasna fasada, dve velike, i nekoliko malih kupola.


Geografija[uredi]

Bitolj se prostire duž reke Dragor na 615 m nadmorske visine u podnožju planine Baba i na središnjem delu kotline Pelagonija, odnosno na jugozapadnom delu Bitoljskog polja. Bitoljski srez prostire se na površini od 1,798 km² sa 122,173 stanovnika (1991) u kom je grad Bitolj važan industrijski, poljoprivredni, komercijalni, edukativni i kulturni centar. Grad je raskrsnica važnih putnih pravaca koji povezuju Jadransko i Egejsko more, kao i jednu od značajnijih putnih veza Balkana sa Centralnom Evropom. Grad Bitolj ima jedan od najstarijih i najprestižnijih teatara u zemlji i ovom delu Evrope.

Privreda[uredi]

Tradicionalno jak trgovinski centar, Bitolj je poznat i kao grad konzula. U jednom periodu za vreme otomanske vlasti, Bitolj je čak imao dvadeset konzulata raznih evropskih zemalja. U istom periodu, grad je imao mnogo škola, između ostalih, i vojnu akademiju koju je pohađao slavni turski reformator Kemal Ataturk. Grad je bio pun radnja i fotografskih ateljea, a zanimljivo je i to da je pored Singera, u Bitolju još u to doba postojala fabrika slatkiša.

Obrazovanje[uredi]

Gimnazija Josip Broz Tito.

U Bitolju postoji više osnovnih i srednjih škola. Većina njih se nalazi u gradu, ali ima i onih koje su po okolnim selima. Bitolj isto tako ima i nekoliko fakulteta pod nadzorom univerziteta Sv. Kliment Ohridski.

Osnovne škole:

  • „Goce Delčev“
  • „Dame Gruev“
  • „Dr. Trifun Panovski“
  • „Đorđi Sugarev“
  • „Elpida Karamandi“
  • „Kole Kaninski“
  • „Todor Angelevski“
  • „Sv. Kiril i Metodij“
  • „Sv. Kliment Ohridski“
  • „Stevan Naumov“

Srednje škole:

  • „Josip Broz - Tito“ - gimnazija
  • „Taki Daskalo“ - gimnazija
  • „Jovan Kalauzi“ - medicinska škola
  • „Jane Sandanski“ - ekonomska škola
  • „Kuzman Šapkarev“ - poljoprivredna škola
  • „Ѓorѓi Naumov“ - elektro-mašinska škola
  • „Todor - Toše Proeski“ - muzička škola
  • „Prva Privatna Gimnazija - Bitolj“ - privatna gimnazija

Univerziteti :

  • Univerzitet i biblioteka „Sv. Kliment Ohridski“

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ „POPIS NA NASELENIETO, DOMAKJINSTVATA I STANOVITE VO REPUBLIKA MAKEDONIJA, 2002 - KNIGA XIII“, Skoplje 2005
  2. ^ a b „Jugoslavija turistička enciklopedija“ (druga knjiga), Beograd 1958
  3. ^ Brancoff, D.M. "La Macedoine et sa Population Chretienne". Paris, 1905, r.118-119.
  4. ^ a b Enciklopedijski leksikon - Mozaik znanja „5. Istorija“, Beograd 1970
  5. ^ http://vazduhoplovnetradicijesrbije.rs/index.php/istorija/235-bombardovanje-bitolja-1940
  6. ^ Dimovski, Colev: Bitolskite Evrei

Poznate ličnosti[uredi]

Panorama Bitolja sa Krkardaša.

Zbratimljeni gradovi[uredi]


Galerija[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Bitolj