Blaže Koneski

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
BLAŽE KONESKI
Branko Ćopić, Mira Alečković i Blaže Koneski u partizanima 1944.
Branko Ćopić, Mira Alečković
i Blaže Koneski u partizanima 1944.
Datum rođenja 19. decembar 1921.
Mesto rođenja Nebregovo, kod Prilepa,
Kraljevina Jugoslavija Kraljevina SHS
Datum smrti 7. decembar 1993. (71 god.)
Mesto smrti Skoplje,
Zastava Republike Makedonije Makedonija
Profesija književnik

Učešće u ratovima Narodnooslobodilačka borba

Odlikovanja
Orden Republike
Orden zasluga za narod sa zlatnim vencem

Blaže Koneski (Nebregovo kod Prilepa, 19. decembar 1921Skoplje, 7. decembar 1993) je bio utemeljivač i jedan od kodifikatora savremenog makedonskog književnog jezika i viđeni književnik, kulturni i javni radnik: pesnik, prozaista, esejista, istoričar književnosti, filolog i lingvista, predavač i profesor na Filozofskom fakultetu u Skoplju.

Biografija[uredi]

Studirao je filozofiju na univerzitetima u Beogradu (pod imenom Blagoje Konjević) i Sofiji (pod imenom Blagoj Jordanov Konev). Nakon oslobođenja, aktivno se uključuje u standardizovanje makedonskog jezika. Sastavio je pravopis makedonskog književnog jezika, a takođe je bio urednik Rečnika makedonskog jezika. Osnivač je studija makedonistike na Skopskom univerzitetu (od 1958. do 1960. je bio rektor ovog univerziteta). Od 1967. je član Makedonske akademije nauka i umetnosti (MANU) i njen je prvi predsednik (do 1975.). Takođe je bio član makedonskog PEN centra, i član Društva pisaca Makedonije (DPM) od 1947. godine i njegov prvi predsednik.

Radio je i kao urednik književnih časopisa „Nov Den“ i „Makedonski jazik“.

Blaže Koneski je ključna figura za razvoj makedonskog jezika, ali je značajan i u međunarodnim okvirima. Bio je član akademija nauka i umetnosti u Zagrebu, Beogradu, Sarajevu, Čikagu i Lođu i počasni doktor na univerzitetima u Čikagu, Krakovu i Skoplju. Njegova dela su prevedena na srpski, slovenački, albanski, turski, mađarski, francuski, ruski, italijanski, grčki, poljski, rumunski, nemački i engleski jezik.

Blaže Koneski bio je sestrić srpskog četničkog vojvode Gligora Sokolovića.

Dela[uredi]

  • Zemjata i ljubovta (poezija, 1948)
  • Makedonski pravopis so pravopisen rečnik (sa Krumom Toševim, 1950)
  • Gramatika na makedonskiot literaturen jazik (prvi deo, 1952)
  • Za makedonskiot literaturen jazik (1952)
  • Pesni (1953)
  • Gramatika na makedonskiot literaturen jazik (drugi deo, 1954)
  • Vezilka (poezija, 1955)
  • Lozje (1955)
  • Rečnik na makedonskiot jazik (1961)
  • Pesni (1963),
  • Istorija na makedonskiot jazik (1965)
  • Rečnik na makedonskiot jazik (knjiga druga, 1965)
  • Rečnik na makedonskiot jazik (knjiga treća, 1966)
  • Sterna (poezija, 1966)
  • Rakuvanje (1969)
  • Jazikot na makedonskata narodna poezija (1971)
  • Besedi i ogledi (1972)
  • Zapisi (poezija, 1974)
  • Stari i novi pesni (1979)
  • Mesta i migovi (poezija, 1981)
  • Češmite (poezija, 1984)
  • Makedonskiot 19. vek, jazični i kniževno-istorijski prilozi (1986)
  • Likovi i temi (eseji, 1987)
  • Poslanie (poezija, 1987)
  • Tikveški zbornik (studija, 1987)
  • Sredba vo rajot (poezija, 1988)
  • Crkva (poezija, 1988)
  • Dnevnik po mnogu godini (proza, 1988)
  • Zlatovrv (poezija, 1989)
  • Poezija (Konstantin Miladinov) (1989)
  • Seizmograf (poezija, 1989)
  • Makedonski mesta i temi (eseji, 1991),
  • Nebesna reka (pesme i prepevi, 1991),
  • Svetot na legendatata i pesnata (eseji i prilozi, 1993),
  • Crn oven (poezija, 1993)

Nagrade[uredi]

  • „11 Oktomvri“
  • „Braќa Miladinovci“
  • „Aco Šopov“
  • Herderovata nagrada
  • Njegoševata nagrada
  • Nagrada AVNOJ-a
  • „Zlaten venec“ na Struškite večeri na poezijata,
  • „Skender Kulenoviќ“
  • Nagrada Saveza pisaca SSSR-a
  • Nagrada za književni opus „Misla“
  • Racinovo priznanje
  • „13 Noemvri“

Spoljašnje veze[uredi]