Bled

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Bled

Bled sa Bledskim jezerom
Bled sa Bledskim jezerom

Osnovni podaci
Država Zastava Slovenije Slovenija
Opština Bled
Stanovništvo
Stanovništvo (2012) 5.252
Položaj
Koordinate 46°22′08″N 14°06′50″E / 46.368803, 14.113975
Vremenska zona UTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Nadmorska visina 504 metara m
Bled na mapi Slovenije
{{{alt}}}
Bled
Bled na mapi Slovenije
Ostali podaci


Koordinate: 46° 22′ 08" SGŠ, 14° 06′ 50" IGD

Bled (sl. Bled, nem. Veldes/Feldes) je grad i upravno središte istoimene opštine Bled, koja pripada Gorenjskoj regiji u Republici Sloveniji.

Po poslednjem popisu iz 2002. g. naselje Bled imalo je 5.252 stanovnika. Bled je naselje pored Bledskog jezera i spada među starije i najlepše turističke krajeve u Sloveniji. Leđi na nadmorskoj visini od 504 metara u sred ledeničke doline.

Istorija[uredi]

Bled po zimi

Prve naseobine iz ovog kraja su još iz kamenog doba ali značajniji i veće zajednice se pojavljuju u gvozdenog doba od kada imamo sačuvane mnogobrojne nekropole. Sloveni se na ovo područje doseljavaju u dva talasa. Prvi talas je bio u 7. veku a drugi u 9. i 10. veku. Po propasti slovenskih država Bled ulazi u državu Karla Velikog. Godine 1004. Henrik II Sveti dodeljuje bled kao feud briksenskom biskupu Albuinu. Tada se i Bled prvi put spominje. Bledski zamak dobija biskupija 1011. Tada je počela feudalizacija lokalnog stanovništva. Bled sa zamkom je bio u vlasništvu biskupa sve do 1803. kada je nacionaliziran. Do tada su biskupi zamak iznajmljivali moćnim i bogatim ljudima većinom plemićima.

Od 1803. do 1812. je Bled bio u sklopu Ilirskih provinca, dela Prvog grancuskog carstva. Po propasti Napoleona Bled je ponovo u rukama Habzburga. Oni 1838. predaju Bled ponovo u ruke crkve, briksenškoj biskupiji. Deset godina kasnije feudalizam biva ukinut i ekonomska vrednost ovog kraja znatno opada.

Kasnije sela iz okoline se ujedinjuju i nastaje mesto na površini današnjeg Bleda. Biskupi prodaju Bled 1858. vlasniku jaseničke žečezare. Do 1937. dolazi do više promena vlasnika. Te godine Bled dolazi u državne ruke tj. vlasnik postaje Dravksa banovina. Za vreme Drugog svetskog rata na Bledu se nalazi sedište vojne i civilne uprave Trećeg rajha. Ono što je danas poznato kao Bled nastalo je kada su sela Grad, Mlino, Rečica, Zagorice i Želeče zbog ekonomije i turizma utopila u gradić. Zvanično Bled dobija staus grada 1960.[1]

Jezero[uredi]

Jezero je ledničko-tektonskog porekla i protočno je, voda rečicom Jezernicom ističe iz jezera u Savu Bohinjku, a ona zajedno sa Savom Dolinjkom postaje „naša“ Sava. Priča o ovom kraju daleko je poetičnija kada se u nju unesu elementi mitova i legendi, kako to rade domaćini. Jezero je, kaže jedna od njih, tvorevina staroslovenske boginje Žive koja je na njegove obale naselila vile i vilenjake. Koreni ove legende vode nas do ostrva gde su otkriveni grobovi i skeleti iz perioda naseljavanja ostrva između 7. i 9. veka, kada su njegovi staroslovenski stanovnici ovde imali svetilište. Još je jedna legenda vezana za ostrvo, tačnije za crkvu posvećenu Devici Mariji i „zvono želja“. U žalosti za mužem kojeg su ubili razbojnici, njegova udovica je u livenje zvona za malu kapelu na ostrvu uložila sve svoje blago. Nakon što je zvono zajedno sa lađom potonulo u jezeru, legenda kaže da se udovica zakaluđerila u Rimu. Nakon njene smrti papa je dao da se izradi drugo zvano i pošalje na Bled. Veruje se da će onome ko zazvoni tim zvonom u čast Device Marije biti ispunjena želja koju u tom času poželi. Veruje se takođe da će sreća pratiti bračni par ako mladoženja sa mladom u naručju pređe 99 stepenika od podnožja ostrva do crkvice koja se nalazi na platou na vrhu ostrva.

Bledska tvrđava[uredi]

Bledska tvrđava je jedna od najstarijih tvrđava u Sloveniji. U pisanim izvorima prvi put je pomenuta još 22. maja 1011, kada ju je nemački kralj Henrik II poklonio briksenškom biskupu Adelberonu. Prizor tvrđave iznad jezera sa romantičnim ostrvcem i crkvom je karakteristika Bleda koja je kroz vekove postala prepoznatljiva u zemlji i inostranstvu. Sa balkona tvrđave se pruža izuzetan pogled na Gorenjski region, smešten između Karavanki i Julijskih Alpi. Zgrade u tvrđavi razmeštene su oko dvorišta u dva nivoa. Na donjem se u zgradi nalaze štamparija tvrđave, spomen soba Primoža Trubara, galerija Toranj i ugostiteljski lokal, dok su na međunivou vinski podrum i biljna galerija. U gornjem dvorištu su najznačajniji delovi zgrade, kapela iz 16. veka i muzej, u kojem eksponati govore o istorijskom razvoju regiona na Bledskom jezeru od bronzanog doba do današnjih dana. Osim njih, tu su i restoran tvrđave sa terasom i kovačnica. Oba nivoa zaštićena su visokim romaničkim zidinama sa odbrambenim hodnikom, ulaznim tornjem i moćnim gotičkim odbrambenim tornjem.

Franc Prešern o Bledu[uredi]

Stanovnici Bleda govore kako već više od 1.000 godina uživaju u najlepšem pogledu koji opisuju kao rajski, pozivajući se na stih najvećeg slovenačkog pesnika France Prešerna: „Ne postoji u Kranjskoj lepši kraj, ko s okolinom ovaj, što liči na raj.“

Bledska poslastica[uredi]

Bledska krempita.jpg

Bled je takođe poznat po slovenačkoj vrste krempite pod nazivom sl. kremna rezina ili sl. keremšnita.Bledska krempita je čuvena poslastica na koji su veoma ponosni i od 1953. godine ovde je proizvedeno 12 miliona krempita. Danas su ove krempite poznat brend i svako ko dođe na Bled mora da ih proba.Za proizvodnju ovog deserta zadužena je ekipa u jednom malom i efikasnom poizvodnom pogonu koji se bavi samo krempitama.




Turizam[uredi]

Bled je poznat po svom jezeru, i po svom zamku.

Vidi još[uredi]

Bledsko jezero s zamkom

Reference[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Sa drugih Vikimedijinih projekata :