Bor (grad)

Bor
Panorama Bora
Administrativni podaci
Država	Srbija
Upravni okrug	Borski
Opština	Bor
Geografski podaci
Geografske koordinate	44° 04′ 25" SGŠ 22° 05′ 26" IGD
Vremenska zona	srednjoevropska: UTC+1
Nadmorska visina	353 m
Stanovništvo (2002)
broj stanovnika	33328
Ostali podaci
Poštanski broj	19210 19211 19212 19218
Pozivni broj	030
Registarska oznaka	BO
Bor  Bor na mapi Srbije

Bor je gradsko naselje i sedište opštine Bor i Borskog okruga u istočnoj Srbiji u regionu koji je poznat i pod imenom Timočka Krajina. Prema popisu iz 2011. bilo je 33328 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 40668 stanovnika).

Bor je rudarski i industrijski grad sa razvijenom obojenom metalurgijom.

Grad je osnovan 1945. godine, a samo naselje negde oko 1800. godine. Planski je naseljavan stručnom radnom snagom u vreme Jugoslavije te je stoga izuzetno šarenolikog etničkog sastava.

Geografija

Bor se nalazi u Timočkoj krajini u neposrednoj blizini Brestovačke Banje. Bor je takođe u neposrednoj blizini Borskog jezera i planine Stol.

U opštini Bor je jedan od najvećih rudnika bakra u Evropi.

Bor ima civilni aerodrom koji poslednjih godina nije u funkciji. Najbliži civilni aerodromi su u Nišu i Beogradu. Međunarodni aerodrom Konstantin Veliki Niš vrši redovne letove za Bolonju od 25. decembra 2009. godine i ima sezonske letove ka Antaliji, Tivtu i Podgorici. Bor - Niš preko Zaječara i Knjaževca je udaljen 128km evropskim putem E771, dok je Bor - Niš preko Paraćina udaljen 192km evropskim putevima E761 i E75. Međunarodni aerodrom Nikola Tesla u Beogradu vrši letove ka velikom broju odredšta u inostranstvu. Beograd je udaljen 272km putem E761 i E75.

Bor je udaljen oko 30km od Zaječara, 60km od Negotina, oko 60km od Majdanpeka i 120km od Kladova.

Najbliži granični prelazi su Đerdap 1 - Gvozdena Kapija kod Kladova sa Rumunnijom i Vrška Čuka kod zaječara sa Bugarskom.

Istorija

U okviru Rimskog carstva, Bor je bio u sastavu provincije Gornje Mezije, čiji je glavni grad bio Viminacijum (današnji Kostolac). Od četvrtog do šestog veka, grad je bio deo Istočno rimskog carstva (Vizantije). Ova teritorija je zatim promenila mnogo gospodara. Prvo su je osvojili Gepidi, a u njihovom posedu je ostala do bugarskog osvajanja. Zatim je ponovo ušla u sastav Vizantije, a potom i Kraljevine Ugarske.

Ovaj članak, ili jedan njegov deo, treba još da se proširi. Pogledajte stranu za razgovor za razlog. Kada se poboljšavanje završi, možete skloniti ovo obaveštenje.

Naselje Bor je nastalo uz rudnik bakra koji je 1903. godine otvorio Đorđe Vajfert. Od tada Bor počinje naglo da se razvija i raste. U periodu od 1933. do 1940. godine Bor je dobio novo naselje, Nova (Južna) kolonija, podignuta je bolnica i nova škola, a rudnik je prerastao u jedan od najvećih u Evropi. Status grada Bor je dobio tek nakon Drugog svetskog rata, 30. maja 1947. godine kada je imao 11.000 stanovnika, dok danas broji oko 40.000 sa dvadesetak nacija.

Demografija

U naselju Bor živi 30895 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 37,4 godina (36,5 kod muškaraca i 38,2 kod žena). U naselju ima 14044 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,80.

Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine) ali uz prisustvo velikog broja nacija i nacionalnih manjina.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija Godina Stanovnika 1948. 11103 1953. 14533 1961. 18816 1971. 29418 1981. 35591 1991. 40668 40391 2002. 40342 39387 2011. 33328 (prvi rez.)

Etnički sastav prema popisu iz 2002.
Srbi			32.785	83,23%
Vlasi			2.352	5,97%
Romi			1.216	3,08%
Makedonci			507	1,28%
Jugosloveni			251	0,63%
Crnogorci			192	0,48%
Albanci			105	0,26%
Hrvati			86	0,21%
Bugari			62	0,15%
Slovenci			51	0,12%
Rumuni			47	0,11%
Muslimani			37	0,09%
Mađari			24	0,06%
Nemci			23	0,05%
Bošnjaci			16	0,04%
Rusi			15	0,03%
Slovaci			3	0,00%
Goranci			3	0,00%
Česi			2	0,00%
Ukrajinci			2	0,00%
Rusini			1	0,00%
nepoznato			430	1,09%

Stanovništvo prema polu i starosti

	m			ž
?	80			75
80+	121			209
75-79	263			403
70-74	625			732
65-69	832			956
60-64	865			1022
55-59	1055			1053
50-54	1706			1748
45-49	1707			1758
40-44	1718			1644
35-39	1369			1499
30-34	1276			1396
25-29	1383			1396
20-24	1398			1415
15-19	1522			1401
10-14	1409			1205
5-9	1193			1082
0-4	955			916
prosek	36.5			38.2

Domaćinstva

Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002. Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002. Broj domaćinstava 5225 5902 6956 10277 11361 13392 14044

Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002. Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova Broj domaćinstava 2863 3412 3158 3414 808 269 81 21 12 6 2.80

Stanovništvo staro 15 i više godina prema bračnom stanju i polu

Pol	Ukupno	Neoženjen/ Neudata	Oženjen/ Udata	Udovac/ Udovica	Razveden/ Razvedena	Nepoznato
Muški	15920	4912	9631	580	701	96
Ženski	16707	3721	9629	2078	1217	62

Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja

Pol	Ukupno	Poljoprivreda, lov i šumarstvo	Ribarstvo	Vađenje rude i kamena	Prerađivačka industrija	Proizvodnja i snabdevanje...	Građevinarstvo	Trgovina	Hoteli i restorani	Saobraćaj, skladištenje i veze
Muški	8746	51	1	2068	3319	320	225	472	82	497
Ženski	6688	41	-	525	1843	90	64	878	370	216
Oba	15434	92	1	2593	5162	410	289	1350	452	713
Pol	Finansijsko posredovanje	Nekretnine	Državna uprava i odbrana	Obrazovanje	Zdravstveni i socijalni rad	Ostale uslužne aktivnosti	Privatna domaćinstva	Eksteritorijalne organizacije i tela	Nepoznato
Muški	74	468	293	195	190	154	1	-	336
Ženski	200	441	304	471	859	218	1	-	167
Oba	274	909	597	666	1049	372	2	-	503

Privreda

Damper u park muzeju

Privreda grada Bora i okoline se od osnivanja grada bazirala na rudarstvu. Sa razvojem rudarstva, grad se razvijao. Broj stanovnika se povećavao i uz rudnik su nastale i druge propratne fabrike (fabrika bakarne žice npr.). Zatim nešto kasnije razvile su se i druge grane industrije (Jugobanka Bor npr.). Ekonomski vrhunac grada je bio osamdesetih godina 20. veka kada je postojao koncern koji je imao svoja predstavništva u Nemačkoj i Sjedinjenim Američkim Državama. Devedesetih godina 20. veka, sa raspadom SFR Jugoslavije, koncern dolazi u tešku ekonomsku situaciju u kojoj se nalazi do 2010. godine. Između 2000. i 2010. odvija se niz dešavanja - projekata o saradnji sa drugim firmama iz zemlje i inostranstva - ne bi li se došlo do ekonomske stabilnosti. U istom periodu, država kao vlasnik koncerna je pokušala u dva navrata da proda koncern putem privatizacije sa istim ciljem. Početkom 2010. godine, koncern je i dalje u vlasništvu države i posluje sa gubicima.

Školstvo

U Boru postoji više osnovnih i srednjih škola, osnovna muzička i baletska škola i fakultet.

Osnovne škole:

• Osnovna škola "Branko Radičević"
• Osnovna škola "Sveti Sava"
• Osnovna škola "Vuk Karadžić"
• Osnovna škola "Dušan Radović" (ranije "9. Srpska udarna brigada")
• Osnovna škola "3. oktobar"
• Škola za osnovno i srednje obrazovanje "Vidovdan"
• Škola za osnovno muzičko obrazovanje i vaspitanje "Miodrag Vasiljević"

Srednje škole:

• Gimnazija "Bora Stanković"
• Mašinsko-elektrotehnička škola
• Ekonomsko-trgovinska škola
• Tehnička škola
• Škola za srednje obrazovanje "Vidovdan"

Fakultet u Boru pripada Beogradskom Univerzitetu:

• Tehnički fakultet u Boru

Spoljašnje veze

Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Bor (grad)

• Zvanična prezentacija opštine
• Radio televizija Bor
• Veb portal i prezentacija grada
• Zvanična prezentacija Borskog jezera
• Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
• Satelitska mapa (Wikimapia)
• Gugl satelitska mapa (Maplandia)
• Plan naselja na mapi (Mapquest)