Bosanski Petrovac

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Disambig.svg
Druga značenja su popisana u članku Petrovac (višeznačna odrednica).
Bosanski Petrovac

Planina Osječenica
Planina Osječenica

Grb
Osnovni podaci
Država Zastava Bosne i Hercegovine Bosna i Hercegovina
Entitet Zastava Federacije Bosne i Hercegovine Federacija BiH
Kanton Zastava Unsko-sanskog kantona Unsko-sanski kanton
Opština Opština Bosanski Petrovac
Stanovništvo
Stanovništvo (1991) 7.946 (2013.)
Položaj
Koordinate 44°33′00″N 16°22′00″E / 44.55, 16.366667
Vremenska zona centralnoevropska:
UTC+1
Nadmorska visina 664 m
Bosanski Petrovac na mapi BiH
{{{alt}}}
Bosanski Petrovac
Bosanski Petrovac na mapi BiH
Ostali podaci
Poštanski broj 77250
Pozivni broj 037


Koordinate: 44° 32′ 60" SGŠ, 16° 22′ 00" IGD

Bosanski Petrovac (Petrovac od 31. oktobra 1992. do 15. septembra 1995[1]) je gradsko naselje i središte istoimene opštine u zapadnom dijelu Federacije Bosne i Hercegovine, BiH, sa 7.946 popisanih stanovnikom prema preliminarnim rezultatima popisa iz 2013.[2]

Geografija[uredi]

Grad Bosanski Petrovac se nalazi na raskrsnici puteva Bihać - Jajce - Knin, u Petrovačkom polju, između planina Osječenice, Klekovače, i Grmeča na nadmorskoj visini od 664 m. Opštinu okružuju planine Grmeč sa sjevera, sa zapada Risovac i Cava, a sa juga Osječnica. Planine su bogate šumama, što predstavlja osnovu ekonomskog razvoja opštine. Samu visoravan najviše karakteriše kraško tlo. Osim nekoliko neznatnih izvora na podnožju okolnih obronaka na ovoj visoravni nema ni jedne rijeke, čak niti ovećeg potoka.

Istorija[uredi]

Stara crkva u Bosanskom Petrovcu

Kao naselje Bosanski Petrovac je postojalo još u rimsko doba kao raskrsnica puteva. Konstantin Porfirogenit ga spominje u 10. vijeku pod nazivom Pset. Razdoblje rimske dominacije ovde je potvrđeno nalazima na 15 lokaliteta, što već samo po sebi govori o veoma slabom naseljavanju ovih područja u to vreme. Na lokalitetu Bukovaca nalaze se tragovi rimske nekropole, gde je otkrivena kasno-antička grobnica i rimski novac. Samo 16 lokaliteta iz perioda srednjeg vijeka govori da je ovo geografski veoma prostrano područje slabo naseljeno i u ovom periodu. Treba spomenuti srednjovekovni grad Bjelaj (stari toponim Bilaj) koji se nalazi na rubu Bjelajskog (Bilajskog) polja. Prvi put se u dokumentima spominje 945. godine. Srednjovekovna arhitektura ovog grada je i danas dosta dobro očuvana. U pisanim dokumentima, naselje koje je bilo na mjestu današnjeg Bosanskog Petrovca spominje se 1334. godine pod nazivom St. Petri de eodem. Osmanlije ovo područje osvajaju između 1520. i 1530. godine i tu organizuju kadiluk Novosel. Petrovački grad je dočekao u dobrom stanju okupaciju Austrougarske 1878. godine. Verovatno je porušen 1905. godine prilikom sprovođenja regulacionog plana, koji je izgradila austrougarska vlast. U vrijeme osmanske dominacije bio je sjedište Petrovačke kapetanije. Za Bosanski Petrovac značajno je napomenuti proizvodnju ćilima u kućnoj radinosti.

Drugi svetski rat[uredi]

Petrovački kraj je bio značajno partizansko uporište tokom drugog svetskog rata. U Petrovcu je održan Prvi kongres lekara NOVJ 25. septembra 1942. Iste godine 1. novembra u Petrovcu je formirana Prva proleterska divizija NOVJ, a od 6. do 8. decembra je održana Pra konferencija Antifašističkog fronta žena. Od septembra do decembra 1942. godine u gradu je boravio Tito pa se može reći da je za to vreme Bosanski Petrovac bio de facto glavni grad oslobođene teritorije pod partizanima.

Poznati Petrovčani[uredi]

Petrovački heroji[uredi]

Dvadest troje učesnika NOB-a rođenih na teritoriji Bosanskog Petrovca je odlikovano ordenom narodnog heroja Jugoslavije.[3] Njima u čast, poslije rata je izgrađen park u kom su se nalazile statue sva 23 narodna heroja. Nakon 15. septembra 1995. kada je Armija BiH zauzela grad većina statua je uništeno a u parku izgrađena džamija.

Ime i prezime Mesto rođenja Poginuo Za NH proglašen
Radivoj Rodić Krnjeuša, Petrovac Agići, 1942. 1953.
Zdravko Čelar Rašinovac, Petrovac Jošavka, 1942. 1942.
Mahmut Ibrahimpašić Mašo Bjelaj, Petrovac Bitka za Beograd, 1944. 1944.
Miladin Zorić Garača Oraško Brdo, Petrovac Sremski front, 1945. 1945.
Đuran Kovačević Bukovača, Petrovac ne 1945.
Pane Đukić Limar Kapljuv, Petrovac ne 1951.
Nikola Karanović Prkosi, Petrovac ne 1951.
Svetko Kačar Kačo Bara, Petrovac Građevine na Ibru, 1944. 1951.
Milan Ćup Vedro Polje, Petrovac Vranica, 1944. 1951.
Vlado Bajić Bara, Petrovac ne 1952.
Nikola Vojvodić Vojvoda Oraško Brdo, Petrovac Orahovac kod Prače 1943. 1953.
Ilija Došen Vedro Polje, Petrovac ne 1953.
Drago Đukić Medeno Polje, Petrovac ne 1953.
Marko Jokić Vođenica, Petrovac Desant na Drvar, 1944. 1953.
Bogdan Kapelan Rašinovac, Petrovac Užička Republika, 1941. 1953.
Mirko Kesić Kešo Medeno Polje, Petrovac Bioska, 1944. 1953.
Pero Kecman Mukonja Bukovača, Petrovac Devetak, 1943. 1953.
Mile Latinović Jasenovac, Petrovac Tovarnik, 1944. 1953.
Trivo Latinović Garonja Bravsko, Petrovac Ključ, 1943. 1953.
Drago Mažar Krnjeuša, Petrovac ne 1953.
Đuro Pećanac Đurekan Suvaja, Petrovac Bravsko, Petrovac, 1942. 1953.
Branko Surla Vrtoče, Petrovac Mionica, 1944. 1953.
Vaso Kelečević Oštrelj, Petrovac Oštrelj, Petrovac, 1941. 1953.

Reference[uredi]

  1. ^ Zakon o promjeni naziva opštine Bosanski Petrovac i naseljenog mjesta Bosanski Petrovac u Petrovac (Broj: 02-1429/92), Službeni glasnik Republike Srpske broj 3/92.
  2. ^ Popis stanovništva u BiH 2013.
  3. ^ Kovačević, S. Dušan: PETROVAC U PODNOŽJU GRMEČA KLEKOVAČE I OSJEČENICE, Futura Publikacije, Novi Sad (2006)

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Bosanski Petrovac