Brisel
Iz projekta Википедија
Brisel (fr. Bruxelles, hol. Brussel, nem. Brüssel, engl. Brussels) je glavni i najveći grad Belgije, i nezvanični glavni grad Evropske Unije.
 |
|
| Grb Brisela | |
|---|---|
 |
 |
| Grb gradske regije Brisel | Zastava Brisela |
| Opšte informacije | |
| Država |  Belgija |
| region | Grad Brisel |
| Površina | Uži deo grada: 32 km²; Okolina: 161 km² |
| Broj stanovnika | 1.006.749 (šire područje 1.975.000) |
| Službeni jezici | francuski (85-90%) i holandski (10-15%) |
| Geografski položaj | |
| Nadmorska visina | 116,75 m |
 |
|
Gradska opština Brisela, koja danas obuhvata samo gradsko središte, ima 142.853 stanovnika i površinu od 32 km², dok šire područje Regije glavnog grada ima oko milion stanovnika. Regija je službeno dvojezično područje, a prema nekim podacima među stanovništvom prevladavaju govornici francuskog jezika.
Brisel je sedište dve od tri središnje institucije Evropske unije: Evropske komisije i Saveta Evropske unije. Ovde se nalazi i političko sedište NATO-a i Zapadnoevropske unije.
Sadržaj |
[uredi] Geografija
Grad Brisel se nalazi u sredini Belgije, između Flandrijske nizije i Brabantskog platoa, na nadmorskoj visini između 15 i 100 metara. Reka protiče kroz grad sa jugozapada ka severoistoku, međutim preko nje je u 19. i 20 veku izgrađeno mnogo građevina, tako da se ona danas ne vidi.
[uredi] Klima
Kilma u Briselu je vlažna, umerena i primorska.
Najtopliji meseci u Briselu su jul i avgust sa prosekom od 17,5, odnosno 17,3 °C. Najhladniji je januar sa 2,2 °C. Prosečna godišnja temperatura je 9,9 °C.
[uredi] Istorija
Ime Brisel potiče od staroholandske reči za močvaru: bruoc (hol. Broek), i reči za dom: sella.
Po legendi, Brisel je osnovao Sveti Gorik u 6. veku. U dokumentima se pominje postojanje tvrđave na tom mestu 966, pod imenom „Bruoksela“ (Bruocsella). Gradski zidovi su podignuti u 11. veku.
Burgundski vojvoda Filip Dobri je 1430. osnovao vojvodstvo Brabant, u kome je Brisel postao glavni grad. U ovo doba grad je doživeo privredni procvat. Naričito je bio poznat po drvorezbarima, izradi tepiha i obradi zlata. Tu su stvarali umetnici poput Pitera Brojgela Starijeg i Rohir van der Vejdena. Marija od Burgundije se 1477. udala za Maksimilijana Habzburškog, cara Svetog rimskog carstva. Tako je Brabant, i Brisel, postao Habzburški posed.
Kada su ujedinjene provincije Nizozemske počele borbu za nezavisnost od Španije, Španija je krenula u beskompromisnu borbu protiv protestanata. Ova represija je dovela do odliva privredne i intelektualne elite iz Brisela, i kraja njegovog „Zlatnog doba“.
Tokom kasnog 19. i ranog 20. veka, u gradu su nikle nove gradske četvrti. Izgrađene su Palata pravde (1863–1866), Berza (1873), Kraljevska palata (1903), Trijumfalna kapija (1905), i poznate građevine u stilu Secesije.
Posle Drugog svetskog rata, u kome Brisel nije mnogo stradao, Brisel je postao mesto eksperimenata u modernoj arhitekturi. Tokom 1960-ih, špekulacije sa nekretninama su učinile da je centar Brisela danas uglavnom naseljen relativno siromašnim imigrantima.
[uredi] Spoljašnje veze
Amsterdam • Andora la Velja • Ankara* • Astana* • Atina • Baku* • Beograd • Berlin • Bern • Beč • Bratislava • Brisel • Budimpešta • Bukurešt • Vaduc • Valeta • Varšava • Vatikan • Viljnus • Dablin • Zagreb • Jerevan* • Kijev • Kišinjev • Kopenhagen • Lisabon • London • Luksemburg • Ljubljana • Madrid • Minsk • Monako • Moskva • Nikozija* • Oslo • Pariz • Podgorica • Prag • Rejkjavik • Riga • Rim • San Marino • Sarajevo • Sofija • Skoplje • Stokholm • Talin • Tbilisi* • Tirana • Helsinki
Napomena * - Nalaze se u Aziji, ali se nalaze u državi koja ima društveno-političku povezanost sa Evropom.
Koordinate: 50° 50' 45" sgš, 4° 21' 07" igd
