Varenje

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu

Varenje je složen proces tokom kojega makromolekuli hrane ugljeni hidrati, masti i belančevine, trpe niz mehaničkih i biohemijskih promena, čime se razgrađuju do osnovnih gradivnih jedinica ili monomera: glukoze, masnih kiselina i amino-kiselina, koje ćelije mogu koristiti za procese gradnje, ali i kao izvor energije.

Tipovi varenja hrane u životinjskom svetu[uredi]

U životinjskom svetu postoje tri tipa varenja hrane: unutarćelijsko, vanćelijsko i membransko. Kod unutarćelijskog varenja enzimi, pomoću kojih se hrana hemijski razgrađuje, luče se i deluju u samoj ćeliji. Ćelija uvlači u sebe hranljive materije i pakuje ih u vezikule, koje se spajaju sa organelama sa enzimima za razlaganje hrane. Ovaj tip varenja karakterističan je za jednoćelijske organizme kao sto su sunđeri, neki mekušci i bodljokošci, kao i za neke višećelijske organizme. Vanćelijsko varenje je karakteristično za crve, rakove, insekte i sve hordate, a obavlja se delovanjem enzima koji se iz ćelija žlezda (pljuvačnih ili pankreasa, na primer) liče u lumen creva. Membransko varenje obavljaju enzimi vezani za membrane ćelija zida tankog creva, koji razlažu dimere belančevina i ugljenih hidrata na monomere, i to tokom njihovog preuzimanja iz lumena creva u ćelije zida tankog creva.

Put i razlaganje hrane u crevnom traktu[uredi]

Sistem organa za varenje, u vidu mišićne cevi koja se proteže od prednjeg dela trupa, karakterističan je za složenije beskičmenjake i sve kičmenjake. Tokom evolucije došlo je do diferencije mišićne cevi - crevnog trakta na osnovu uloge u procesu varenja hrane. Tako se razlikuju delovi za unošenje i mehaničku obradu hrane (usna duplja), za transport (jednjak), za hemijsko razlaganje hrane i apsorpciju produkata razlaganja u krv (tanko crevo) i, na kraju, za obrazovanje i izbacivanje nepotrebnih produkata varenja (debelo crevo).