Vaseljenska patrijaršija
Iz projekta Википедија
Vizantion je u početku bio episkopija potčinjena prestolu Herakleje, u Trakiji, ali čim je, blagodareći caru Konstantinu (306-331), postao prestonica carstva, drugi Rim, on je stekao veliku crkvenu i političku važnost. Jurisdikciju carigradskog patrijarha odredili su vaseljenski sabori: Carigradski (381), Trećim kanonom, daje mu prvenstvo časti, posle Rima; Halkidonski (451), Dvadeset osmim kanonom, dodaje mu eparhije Trakije, Male Azije i Ponta. U XI veku pod njegovom jurisdikcijom nalaze se ne samo Grci vizantijskog carstva nego i hrišćani Severne Afrike, Južne Italije i Sicilije, Male Azije , Balkanskog Poluostrva, Rusije i Rumunskih Zemalja. U to vreme Vaseljenska Patrijaršija imala je 600 episkopskih tronova. Latinski Krstaši osvajaju Carigrad 1204. godine; posle toga Patrijarh premešta svoje sedište u Nikeju, gde je ostao u izgnanstvu sve do 1272. godine. Zatim Carigrad pada pod Turke 1453. godine. Taj događaj je uticao da se znatno svede crkvena važnost Vaseljenske Patrijaršije. Isto tako i formiranjem pomesnih autokefalnih Crkava, na kraju XIX veka, njena se jurisdikcija sužava. Godine 1928. četrdeset i devet episkopija bilo je predato Grčkoj Crkvi. Pod sadašnju njenu jurisdikciju ulaze Grci vernici u Carigradu, eparhije u Turskoj, nekoliko dodekaniskih eparhija, kao i Sveta Gora.
Sedište Vaseljenske Patrijaršije je zgrada sv. Đorđa građena krajem XIX veka.Smeštena je u nekada grčkom kvartu Carigrada Fanaru opasana visokim zidom i bodljikavom žicom.Trenutni vaseljenski patrijarh je Vartolomej I(1991-).
