Viminacijum
- Za članak o zborniku radova, pogledajte Viminacium.
Виминацијум (лат. Viminacium) je arheološko nalazište u blizini Starog Kostolca, 12 kilometara od Požarevca. Rimski vojni logor i grad nastao je u I i trajao do početka VII veka. Bio je jedan od najznačajnijih legijskih logora na Dunavu, a izvesno vreme i glavni grad rimske provincije Gornje Mezije (Moesie Superior), koja je obuhvatala najveći deo Srbije, severnu Makedoniju i deo severozapadne Bugarske.
Pod Hadrijanom stekao je status municipija, grada sa visokim stepenom autonomije koji podrazumeva i nezavisnu gradsku upravu. Za vladavine Gordijana Trećeg postaje kolonija rimskih građana i dobija pravo kovanje lokalnog novca. U okvirima rimske uprave bio je to najveći status koji jedan grad može da dosegne. Ovde je 211. godine Septimije Sever proglasio carem svoga sina Karakalu. Viminacijum imao je više desetina hiljada stanovnika, dok je logor oko koga je nastao grad imao čak 6.000 vojnika.
Bio je sedište episkopa u 4. veku, a kasnije dobije status mitropolije. Prvi mitropolit Viminacijum koji se pominje je mitropolit Amant, koji se pominje kao učesnik Sabora u Sardici (današnja Sofija) 343. godine. Nakon najezde varvara (Avara i Huna) pod vođstvom Atile grad je razoren 441. godine. Obnovljen je kao pogranično vojno utvrđenje 535. godine, za vreme vladavine cara Justinijana I (527.--565.) kada i mitropolija u Vimiinacijumu. Se dolaskom Slovena na ostacima Viminacijuma nastaje naselje Braničevo.
Obimna arheološka istraživanja započeta su zbog izgradnje termoelektrane i površinskog kopa Drmno, 1977. godine, na prostoru nekropola, jugozapadno od kastruma. Istraživanja su dala izuzetno bogat i značajan arheološki materijal. Pronađene su zanatske radionice, a i peći za pečenje opeke. Pronađene su terme, koje su bile glavno sastajalište Rimljana. Iskopano je šest bazena, ponegde se naziru i oslikani zidovi sa cvetnim i životinjskm motivima. U središtu termi bile su prostorije za masažu. Kupatilo je bilo parno: topao vazduh je cirkulisao između stubića i zagrevao opeku ispod podnica. Voda je stizala sa izvora, u slobodnom padu, akveduktom istraženim u dužini od deset kilometara. Pronađene su i svetiljke koje su služile za noćno kupanje.
Iskopan je Mauzolej, za koji se pretpostavlja da je grobnica cara Hostilijana, sina cara Trajana Decija, koje je boravio u Viminacijumu tokom 251. godine. Hostelijan je došao na presto posle tragične smrti njegovog oca Trajana i brata Herenija. Ni Hostelijan nije dugo poživeo, umro je verovatno od kuge. Moguće je da je spaljen u Mauzoleju. Pronađeno je više grobnica sa izuzetnim freskama. Dve freskama oslikane grobnice potiču iz doba paganstva, zaključuje se po dekoraciji florom i faunom živih boja. Treća grobnica ukrašena je likom devojke koja je pripadala višim društvenim slojevima, na šta upućuju pronađeni delovi zlatnom bojom obrubljene haljine. Do sada je istraženo više oko 14.000 grobnica, Fresko-slikarstvo je, uz nalaze grobnica pružalo značajne podatke o počecima hrišćanstva na ovim prostorima. Nalaz grobnica sa Nebeskim jahačem i Hristovim monogramom pružaju ideju kako se paganstvo preobražavalo u hrišćanstvo.
Otkrivena je Severna kapija utvđenja, a potojale su još tri, što ukazuje na moćni sistem. Pronađeno je i mnoštvo novčića. Najviše ipak, u grobnicama u koje su polagane sa tri krčaga (za ulje, vino, vodu) i novčićem u ustima - da Heronu plate prevoz na onaj svet.
U 19. veku još su se jasno nazirali obrisi naselja, široke ulice koje se seku pod pravim uglom, trgovi, pozorišta, kupatila, vodovod i gradski bedemi. Danas su ostali samo delovi. Mermerne skulpture, nadgrobne ploče i sarkofazi, nakit i posuđe iz Viminacijuma čuvaju se u Narodnim muzejima u Beogradu i Požarevcu.
[uredi] Vidi još
- Hostilijan
- Sirmijum
- Singidunum
- Kastrum Diana
- Justinijana Prima
- Carska palata Šarkamen
- Nais i Medijana
- Feliks Romulijana
- Trajanov most
[uredi] Izvori
- Regionalna privredna komora Požarevac, priredila dr Radmila Novaković Kostić, 2005. godina.
- Narodni muzej Požarevac — Viminacijum
- Zvanični sajt Viminacijuma
[uredi] Spoljašnje veze
 |
Deo isključivo posvećen Arheologiji. |
- „Viminacijum na meti pljačkaša - s detektorom u rimskoj kovnici novca“, Ognjen Janevski, Ilustrovana politika, 2000.
- „Divlji“ arheolozi, Verica Mikić, Nin br. 2727, 3. april 2003.
- „Itraživanje balkanske pompeje“, Ognjen Radulović, Ilustrovana politika.
- „Rimski grad na Dunavu“, Savo Popović, Večernje novosti, feljton „Rim u Srbiji“, 5 nastavak, 27. jul 2007.
- „Iznenađenja u Viminacijumu“, V. Vučković, Pres magazin, 12. maj 2009.
- „Otkriven mamut u Viminacijumu“, S. Korać i S. M., Politika, tema dana, 4. jun 2009.
- „Panonska luka?“, T. Marić, Večernje novosti, kultura, 8. jun 2009.
- „Viminacijum, dragulj nacionalne i svetske baštine“, Zlatica Ivković, Jat revija, avgust 2009.
- „Zvezdano nebo za Viminacijum“, Dragan Matanović, Večernje novosti, kultura, 15. avgust 2009.
- „Viminacijum, najstariji arheološki lokalitet u Srbiji“, Mirjana Knežević, sajt Putujem. com, 24. avgust 2009.
- „Viminacijum“, Vreme, broj 1007, Tanja Jovanović, 22. april 2010.
- „Viminacijum će obići milioni turista“, Svetislav Marković, Blic, 28. april 2010.
- „Novo otkriće u Viminacijumu“, T. Marić, Večernje novosti, kultura, 1. jul 2010.
- „Nova otkrića na Viminacijumu“, D. Matović, Večernje novosti, kultura, 27. jul 2010.
- „Viminacijum kao novi Pompeji“, M. Marković. Večernje novosti, reportaže, 13. avgust 2010.
- Dragana Spasić-Đurić: Grob lekara iz Viminacijuma
- Viminacijum Kompletan vodič kroz Srbiju
| Rimski gradovi i arheološki lokaliteti iz doba Starog Rima na tlu današnje Srbije |
|---|
|
Ad Herkule (Čortanovci) • Akve (Prahovo) • Akuminkum (Stari Slankamen) • Basijana (Donji Petrovci) • Burgene (Novi Banovci) • Viminacijum (Kostolac) • Gensis (Lešnica) • Graio (Sremska Rača) • Kastrum Diana (Karataš) • Židovar (Orešac) • Justinijana Prima (Lebane) • Koviljkin grad (Banja Koviljača) • Kuzum (Petrovaradin) • Lederata (Ram) • Malata Bononija (Banoštor) • Margum (Dubravica) • Medijana (Niš) • Naisus (Niš) • Nebeske stolice (Kopaonik) • Onagrinum (Begeč) • Pontes (Kostol) • Praesidium Pompei (Ćićina i Rutevac) • Remesijana (Bela Palanka) • Ritijum (Surduk) • Singidunum (Beograd) • Sirmijum (Sremska Mitrovica) • Taurunum (Zemun) • Timakum Minus (Ravna) • Trajanov most (Kostol) • Trajanova tabla (Đerdapska klisura) • Tures (Pirot) • Ulpijana (Lipljan) • Feliks Romulijana (Zaječar) • Carska palata Šarkamen (Negotin) |
|
||||||||||||||||
