Virak

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Disambig.svg
Ukoliko ste tražili selo u Crnoj Gori, pogledajte članak Virak (Žabljak).
virak, gospin plašt
Alchemilla vulgaris
Alchemilla vulgaris
Sistematika
carstvo: Plantae
razdeo: Magnoliophyta
klasa: Magnoliopsida
red: Rosales
porodica: Rosaceae
potporodica: Rosoideae
tribus: Potentilleae
subtribus: Fragariinae
rod: Alchemilla
Binomijalna nomenklatura
Alchemilla vulgaris
L.
Ekologija taksona
Vikivrste
Vikivrste imaju podataka o:

Virak (vrkuta, sitna rosnica, biserak, gospin plašt), Alchemilla vulgaris, je zeljasta biljka iz porodice ruža (Rosaceae).

Naučno ime potiče:

  • roda - iz arapskog jezika od reči alkemelych, što znači nebeska rosa
  • vrste - iz latinskog jezika od reči vulgaris = običan.

Opis biljke[uredi]

Višegodišnja zeljasta biljka sa debelim, horizontalnim korenom. Prizemni listovi su sakupljeni u rozetu iz koje izrasta stablo visoko do 50 cm, uspravno ili poluuspravno i dlakavo. Listovi su okruglasti usečeni zvezdasto na 7-11 režnjeva čiji su obodi iseckani ili nazubljeni. Kada je vlažnost vazduha visoka na obodima listova se javljaju kapljice vode (arapski alkemelych = nebeska rosa). Cvetovi su žutozeleni, sitni, neugledni, bez kruničnih listića.

Stanište[uredi]

Cveta od juna do septembra, a raste na pašnjacima, pored potoka od brdskih do planinskih predela i veoma je česta pogovotovo u jugoistočnoj Srbiji.

Hemijski sastav droge[uredi]

Kao droga koristi se nadzemni deo biljke u cvetu (Alchemillae herba), ređe samo listovi i imaju slabogorak i opor ukus.

Hemijski sastav virka nije dovoljno izučen. Zna se da sadrži:

Upotreba[uredi]

Zbog sadržaja tanina koristi se pre svega za površinsko skupljanje tkiva (smiruje upale kože i sluzokože), kao sredstvo protiv krvarenja a takođe i kod proliva i dizenterija. Ulazi u sastav tzv. ženskog čaja koji je lekovit kod krvarenja van vremena menstruacije.

Mladi listovi se pri ishrani u prirodi mogu koristiti za pravljenje čorbi, pirea i variva.

Literatura[uredi]

  • Gostuški, R: Lečenje lekovitim biljem, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
  • Grlić, Lj: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, August Cesarec, Zagreb, 1986.
  • Djuk, A, Dž: Zelena apoteka, Politika, Beograd, 2005.
  • Jančić, R: Lekovite biljke sa ključem za određivanje, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
  • Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004.
  • Jančić, R: Sto naših najpoznatijih lekovitih biljaka, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
  • Kojić, M, Stamenković, V, Jovanović, D: Lekovite biljke jugoistične Srbije, ZUNS, Beograd 1998.
  • Lakušić, D: Vodič kroz floru nacionalnog parka Kopaonik, JP Nacionalni park Kopaonik, Kopaonik, 1995.
  • Marin, P, Tatić, B: Etimološki rečnik, NNK Internacional, Beograd, 2004.
  • Mindel, E: Vitaminska biblija, FaMilet, 1997.
  • Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd, IP Svjetlost, 1990
  • Stamenković, V: Naše neškodljive lekovite biljke, Trend, Leskovac
  • Tucakov, J: Lečenje biljem, Rad, Beograd, 1984.

Spoljašnje veze[uredi]