Vrnjačka Banja

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

Skoči na: navigacija, pretraga

Vrnjačka Banja je gradsko naselje u opštini Vrnjačka Banja u Raškom okrugu. Ona je i najveća banja u Srbiji. Prema popisu iz 2002. bilo je 9.877 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 9.812 stanovnika).

Vrnjačka Banja
Grb Vrnjačke Banje
(Grb grada)
Moto: nema
Okrug Raški
Opština Vrnjačka Banja
Broj stanovnika (2002.)
u gradu
u opštini

9.912
26.445
Broj stanovnika (1991.) 9.543
Osnovan 1868. godine
Geografska širina
Geografska dužina		 43°35′ SGŠ
20°55′ IGD
Nadmorska visina od 220 do preko 300 m
Pozivni broj 036
Poštanski kod 36210
Registarske tablice KV
Predsednik Opštine Zoran Sejzović
Internet stranica grada

Sadržaj

[uredi] Geografija

Za više informacija pogledajte Geografija Vrnjačke Banje

Vrnjačka Banja je sedište opštine Vrnjačka Banja. Nalazi se u centralnoj Srbiji u Raškom okrugu. Udaljena je oko 200 km od Beograda, 25 km od Kraljeva i 7 km od Trstenika. Smeštena je između planine Goč (1216 m) i Zapadne Morave

[uredi] Klima

Klima Vrnjačke Banje je umereno kontinentalna sa uticajem planinske klime. Leta su sa svežim jutrima i večerima zbog vetra koji duva sa Goča prema Zapadnoj Moravi, a zime su snegovite i bez oštrih mrazeva. Srednja godišnja temperatura iznosi 10,5°C, a srednja letnja 20°C.

[uredi] Demografija

U naselju Vrnjačka Banja živi 7.996 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,2 godina (40,0 kod muškaraca i 42,3 kod žena). U naselju ima 3.703 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,67.

Ovo naselje je najvećim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa primećen je porast u broju stanovnika.

Etnički sastav prema popisu iz 2002.[1]
Srbi
  
 9.459 95,76%
Crnogorci
  
 79 0,79%
Jugosloveni
  
 46 0,46%
Makedonci
  
 20 0,20%
Hrvati
  
 19 0,19%
Mađari
  
 15 0,15%
Romi
  
 14 0,14%
Rusi
  
 6 0,06%
Bugari
  
 6 0,06%
ostali
  
 8 0,08%
nepoznato
  
 145 1,46%
Grafikon promene broja stanovnika u toku 20. veka
Demografija
Godina Stanovnika
1948. 2355 [2]
1953. 3158
1961. 4971
1971. 6520
1981. 9699
1991. 9812 9568
2002. 10273 9877


Stanovništvo prema polu i starosti [3]
m ž
? 58
  
  
 60
80+ 93
  
  
 120
75-79 122
  
  
 208
70-74 244
  
  
 307
65-69 337
  
  
 362
60-64 280
  
  
 363
55-59 184
  
  
 290
50-54 318
  
  
 404
45-49 410
  
  
 412
40-44 340
  
  
 405
35-39 306
  
  
 335
30-34 255
  
  
 298
25-29 272
  
  
 318
20-24 349
  
  
 293
15-19 306
  
  
 303
10-14 308
  
  
 311
5-9 251
  
  
 230
0-4 204
  
  
 221
prosek 40.0 42.3
Domaćinstva
Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.
Godina popisa 1948. 1953. 1961. 1971. 1981. 1991. 2002.
Broj domaćinstava 807 1017 1677 2302 3412 3436 3703
Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.
Broj članova 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 i više Prosečan broj članova
Broj domaćinstava 917 1014 665 758 232 89 23 1 2 2 2.67
Stanovništvo staro 15 i više godina prema bračnom stanju i polu
Pol Ukupno Neoženjen/
Neudata		 Oženjen/
Udata		 Udovac/
Udovica		 Razveden/
Razvedena		 Nepoznato
Muški 3874 1044 2521 154 126 29
Ženski 4478 895 2537 725 299 22
Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja
Pol Ukupno Poljoprivreda, lov i šumarstvo Ribarstvo Vađenje rude i kamena Prerađivačka industrija Proizvodnja i snabdevanje... Građevinarstvo Trgovina Hoteli i restorani Saobraćaj, skladištenje i veze
Muški 1670 30 - - 487 28 76 217 172 114
Ženski 1595 19 - - 309 17 31 280 212 50
Oba 3265 49 - - 796 45 107 497 384 164
Pol Finansijsko posredovanje Nekretnine Državna uprava i odbrana Obrazovanje Zdravstveni i socijalni rad Ostale uslužne aktivnosti Privatna domaćinstva Eksteritorijalne organizacije i tela Nepoznato
Muški 19 103 109 55 94 84 - - 82
Ženski 19 76 94 116 259 58 - - 55
Oba 38 179 203 171 353 142 - - 137

[uredi] Mineralne vode

Za više informacija pogledajte Mineralne vode Vrnjačke Banje

U Vrnjačkoj Banji se nalazi sedam mineralnih izvora. To su: Topla voda, Slatina, Snežnik, Jezero, Borjak, Beli izvor i Vrnjačko vrelo, od kojih se za terapije koriste četiri (Topa voda, Snežnik, Jezero i Slatina ) dok se dve flaširaju kao stona mineralna voda (Voda Vrnjci sa izvora Topla voda i Vrnjačko vrelo).

Vrnjačke mineralne vode se primenjuju kod lečenja:

  • šećernih bolesti
  • stanje posle preležene zarazne žutice
  • hroničnog zapaljenja creva i želuca
  • bolest žučne kese i žučnih puteva
  • čira u želucu i dvanaestopalačnom crevu
  • bolest bubrežne karlice, mokraćne bešike i mokračnih puteva i drugih bolesti.

[uredi] Istorija

Za više informacija pogledajte Istorija Vrnjačke Banje

Vrnjačka Banja ima veoma dugu tradiciju lečilišta. Na vrnjačkom toplom mineralnom izvoru u vremenu od II do IV veka Rimljani su izgradili lečilište i oporavilište AQUAE ORCINAE. O tome svedoče i arheološki nalazi u užem jezgru rimske banje, odnosno, bazena za kupanje, rimskog izvora tople mineralne vode (Fons Romanus) i mnoštvo kovanog novca koji ostavljan u lekovitom izvoru. Ovde su na lečenje i oporavak mahom dolazili rimski legionari, kao i romanizovana aristokratija starosedelaca.

Razvoj moderne Vrnjačke Banje započeo je 1868. godine radom Osnivačkog društva, najstarije turističke organizacije na Balkanu.

[uredi] Važnije godine

Vrnjačka Banja (Srbije)
Vrnjačka Banja
Vrnjačka Banja
Vrnjačka Banja na karti Srbije
  • 1833. - Teritorije na kojoj se nalazi Vrnjačka Banja pripojene Kneževini Srbiji
  • 1834. - Završena gradnja hrama Roždestva Presvete Bogorodice u Vrnjačkoj Banji
  • 1835. - Sigismund August Volfgang baron Herder izvršio prvu analizu vrnjačke tople mineralne vode
  • 1868. (1. jula po starom kalendaru) - U Kruševcu osnovano Osnovatelno fundatorsko društvo kiselo-vruće vode u Vrnjcima
  • Jul 1869. - Zvanično otvorena prva sezona u Vrnjačkoj Banji
  • 1875. - Sima Lozanić izvršio prvu potpunu analizu vrnjačke mineralne vode
  • 1883. - Vrnjačka Banja od Osnovatelnog fundatorskog društva kiselo-vruće vode u Vrnjcima prešla pod ingerenciju države
  • 1885. - Određene prve granice banjskog reona
  • 1892. - General Jovan Belimarković izgradio prvi vodovod u Vrnjačkoj Banji
  • 1905. - Nabavljena prva parna mašina za proizvodnju električne energije
  • 1910. - Prvi voz prošao je kroz železničku stanicu u Vrnjcima na pruzi Stalać-Požega
  • 9. novembar 1915. - Austrougarska vojska okupirala Vrnjačku Banju
  • 19. oktobar 1918. (stari kalendar) - Oslobođena Vrnjačka Banja
  • 1929. - Izgrađena moderna električna centrala
  • 30. decembar 1933. - U Beogradu osnovano Društvo prijatelja Vrnjačke Banje
  • 17. novembar 1941. - Počela sa radom Samoupravna realna gimnazija
  • 14. oktobar 1944. - Oslobođena Vrnjačka Banja od nemačkih okupatora
  • 1955. - Vrnjačka Banja pripala Srezu Kraljevo
  • 1962. - Ponovo otvorena gimnazija u Vrnjačkoj Banji

[uredi] Privreda

Vrabac "Gočko" - simbol Vrnjačke Banje. Nalazi se u centru grada

Glavna privredna grana u Vrnjačkoj Banji je turizam. Međutim sem turizma za privredu Vrnjačke Banje bitna su preduzeća:

  • Agencija Kraguljac – instalacija i servis računara, obuka korisnika, izrada i održavanje sajtova, programiranje
  • Artinjan - Preduzeće za preradu drveta
  • Autoprevoz Vrnjačka Banja - Autobuska firma koja ima linije ka mnogim destinacijama u Srbiji i inostranstvu
  • Balint - preduzeće za proizvodnju i promet opreme za pakovanje i preradu hrane
  • Beli Bor - preduzeće za proizvodnju i preradu drveta
  • Boban Komerc - preduzeće za trgovinu prehrambenim proizvodima
  • Voda Vrnjci - preduzeće za flaširanje mineralne vode kojeje sa eksploatacijom mineralne vode počelo 1970. godine.
  • Dekor stil-radionica za izradu metalne galanterije
  • Deco d.o.o. - preduzeće za promet, inženjering, projektovanje i izvođenje elektro instalacija
  • Modna kuća Elegant
  • Interklima - preduzeće za promet, inženjering, projektovanje i izvođenje građevinskih, termo, elektro, gasnih i hidrotehničkih instalacija, uređaja i postrojenja
  • Metalotitan - proizvođač opreme od kiselootpornih, vatrootpornih prohrona i titana
  • Modna kuća Todor
  • Unikat - projektovanje i proizvodnja unikatnog nameštaja od drveta

[uredi] Politika

  • Skupština opštine
    • Predsednik SO: Dragan Stevanović
    • Zamenik predsednika SO: Svetlana Janković Mitevski
    • Sekretar: Slaviša Paunović
    • Odbornici:
      • Za Evropsku Vrnjačku Banju ( DS,G 17,SPO) 10
      • DSS - 2
      • GG Dragan Stevanović 1
      • Napredna Stranka 4
      • Nova Srbija 3
      • Jedinstvena Srbija 2
      • GG Rade Simić 2
      • Pokret socijalista 1
  • Predsednik opštine: Zoran Seizović (Demokratska stranka)
  • Zamenik predsednika opštine: Vojislav Vujić (Jedinstvena Srbija)

[uredi] Sport

Sport u Vrnjačkoj Banji je solidno razvijen. Sportsko rekreacioni centar "Raj" sa tri fudbalska terena i atletskom stazom je najznačajniji sportski objekat u Vrnjačkoj Banji. Sem njega u banji se nalazi još i Stadion malih sportova "Kocka" na kome se može igrati košarka, mali fudbal i rukomet. U mestu postoji nekoliko zatvorenih bazena koji se nalaze u sklopu hotela, dok je u toku leta otvoren Olimpijski bazen. U središtu parka se nalaze i dva teniska terena na šljaci. Odbojka se može igrati u fiskulturnoj sali Gimnazije Vrnjačka Banja.

Sportski klubovi

  • bokserski klub
  • rukometni klub "Goč"
  • stonoteniski klub "Goč"
  • fudbalski klub "Goč Voda Vrnjci"
  • fudbalski klub "Volley"
  • fudbalski klub "Vrnjačka Banja"
  • plivačko-vatrepolo klub "Goč Beli Izvor"
  • košarkaški klub "Goč Autoprevoz"
  • škola košarke "Basket"
  • teniski klub "Goč"
  • bodibilding klub "Zvezda"
  • šahovski klub "Lipova"
  • šahovski klub "Goč"
  • karate klub "Goč"
  • Tekvondo Klub

[uredi] Galerija slika

Oglasna tabla u centru grada. Svaki dan se postavljaju nove kulturne informacije tokom leta.

Stacionar „Kupatilo“ (levo) i izvor tople mineralne vode (desno).

Spomenik narodnom heroju Miodragu Čajetincu Čajki

[uredi] Reference

  1. ^ Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-00-9
  2. ^ Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
  3. ^ Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7
Викизворник
Vikimedijina ostava ima još srodnih multimedijalnih datoteka:

[uredi] Spoljašnje veze

[uredi] Mape


Koordinate: 43° 37' 00" SG Š, 20° 54' 00" IGD


 p • r • u Naseljena mesta opštine Vrnjačka Banja

Vrnjačka Banja • Vraneši • Vrnjci • Vukušica • Goč • Gračac • Lipova  • Novo Selo • Otroci • Podunavci • Rsavci • Ruđinci • Stanišinci • Štulac
Dobavljeno iz "http://sr.wikipedia.org/sr-el/%D0%92%D1%80%D1%9A%D0%B0%D1%87%D0%BA%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D1%9A%D0%B0"
Create a book