Gimnazija Jovan Jovanović Zmaj (Novi Sad)

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Gimnazija „Jovan Jovanović Zmaj“

Grb škole

Gimnazija „Jovan Jovanović Zmaj“
Gimnazija „Jovan Jovanović Zmaj“

Tip državna
Sedište Novi Sad
Mrežno mesto www.jjzmaj.edu.rs/

Gimnazija „Jovan Jovanović Zmaj“ je najstarija od četiri gimnazije u Novom Sadu.

Istorija[uredi]

Srpska velika pravoslavna gimnazija je osnovana 27. januara 1810. godine u Novom Sadu, gradu koji je od 1748. uživao status slobodnog grada u Austrijskoj monarhiji, a bio je i najznačajniji ekonomski i kulturni centar Srba na prostoru Balkana. Osnovao ju je trgovac i građanin Novoga Sada, Sava Vuković od Bereksova, pošto je poklonio iznos od 20.000 forinti za tu svrhu. Ostali novosadski građani podsticajem mitropolita karlovačkog Stefana Stratimirovića i episkopa bačkog Gedeona Petrovića, objavom Osnovnog pisma Srpske gimnazije novosadske, upisali su takođe velike priloge, te je brzo sakupljeno preko 100.000 forinti. Iduće godine je vrednost ovoga novca, radi državnog bankrota, pala na petinu. Ponovnim prilozima podignut je iznos za gradnju gimnazije na blizu 50.000 forinti. Godine 1811. otvoren je prvi i drugi razred, 1816/17 treći, a zatim svake godine po jedan, tako da je 1819/20 imala 6 razreda. Zbog rata 1848. godine gimnazija je bila zatvorena i te je godine izgorela.

Gimnazija je ponovo otvorena 1852/53, ali samo sa 4 niža razreda, i tako je ostala do 1865/66. Te godine dobila je pravo javnosti, te je otvoren 5. i 6. razred, 1866/67 7. razred, a 1867/68 8. razred. Nastavni plan je bio stalno usaglašavan sa nastavnim planom u državnim gimnazijama. Poznatiji upravitelji i profesori gimnazije bili su: Pavle Šafarik, Jovan Hadžić, Petar Jovanović, Đorđe Natošević, Đorđe Magarašević, Milovan Vidaković, Jovan Đorđević, Nikola Krstić, Jovan Turoman, Vasa Pušibrk, Jovan Grujić, Aleksandar Sandić, Laza Kostić, Đorđe Dera, Mihajlo Ostojić, Jovan Grčić, Jovan Živojnović, Isidor Bajić i dr. Od 1811. do 1911. godine kroz gimnaziju u Novom Sadu je prošlo ukupno 18.000 učenika.

Uz karlovačku gimnazije, gimnazija u Novom Sadu imala je velike zasluge za održanje i širenje srpske nacionalne ideje. Veliki broj znamenitih Srba prošao je kroz ovu školu. Njena važnost postala je veća u doba kada se Matica srpska preselila u Novi Sad i u doba Novoga Sada kao „Srpske Atine“. Njena autonomija bila je mnogo manja nego autonomija karlovačke gimnazije.

Sadašnja zgrada je podignuta 1900. godine sredstvima barona Miloša Bajića i drugih dobrotvora na mestu prvobitnih zdanja u porti Sabornog hrama Svetog velikomučenika Georgija po projektu arhitekte Vladimira Nikolića u renesansnom stilu.

Nazivi škole[uredi]

  • Od 1810. godine: Srpska pravoslavna velika gimnazija novosadska.
  • Od 27. avgusta 1920. godine: Državna muška gimnazija.
  • Od 3. oktobra 1931. godine: Državna muška realna gimnazija kralja Aleksndra I.
  • Od 13. aprila 1941. godine: Mađarska kraljevska državna gimnazija sa srpskim nastavnim jezikom.
  • Od 28. februara 1945. godine: Ženska gimnazija (iz Njegoševe ulice) i Muška gimnazija (iz Futoške ulice) su se na početku školske 1950/1951. preselile u zgradu sadašnje gimnazije i spojile u jednu I mešovitu gimnaziju. Dotadašnja Mešovita gimnazija je postala II mešovita gimnazija, u istoj zgradi.
  • Od 1952. I mešovita gimnazija postaje Viša mešovita gimnazija „Svetozar Marković“, a II mešovita gimnazija dobija ime „Jovan Jovanović Zmaj“.
  • One su školske 1959/1960. godine spojene u jednu - Gimnaziju „Jovan Jovanović Zmaj“.
  • Od školske 1977/1978. godine škola počinje da radi kao Centar za obrazovanje kadrova u društvenim delatnostima (dva razreda srednjeg pozivno-usmerenog obrazovanja), u duhu reforme obrazovanja i vaspitanja sa 10. kongresa SKJ.
  • Školske 1983/1984. godine škola je opet postala četvorogodišnja (dva razreda zajedničkog srednjeg vaspitanja i dva razreda srednjeg pozivno-usmerenog obrazovanja) i dobija naziv Srednja prirodno-matematička škola „Jovan Jovanović Zmaj“.
  • Godine 1985. škola je proslavila 175 godina prosvetarskog rada i menja naziv u Srednja prirodno-matematematička gimnazija „Jovan Jovanović Zmaj“.
  • Od školske 1987/1988. godine škola je ponovo promenila fizionomiju i postala jedinstvena škola gde se obrazuju kadrovi prirodno-matematičke struke.
  • Školske 1990/1991. godine škola ponovo postaje Gimnazija „Jovan Jovanović Zmaj“.

Direktori gimnazije[uredi]

1810–1920
1920–1941
1941–1944
1945–danas

Znameniti đaci i profesori[uredi]

Kroz ovu školu prošli su kao učenici ili kao profesori brojni znameti ljudi srpske istorije, ali i današnji javni, kulturni i naučni radnici.

Neki od njih su: Jovan Jovanović Zmaj, Laza Kostić, Đuro Daničić, Svetozar Miletić, Đorđe Natošević, Vasa Stajić, Jovan Grčić Milenko, Isidor Bajić, Miloš Hadžić, Georgije Magarašević, Lazar Paču, Milovan Vidaković, i dr; zatim brojni akademici: Jovan Tucakov, Dušan Kanazir, Olga Hadžić; univerzitetski profesori; glumci: (Petar Kralj, Josif Tatić, Gordana Đurđević-Dimić, Aleksandra Pleskonjić-Ilić, Aleksandar Gajin; reditelji: Dušan Makavejev, Voja Soldatović; vajar Jovan Soldatović; Raša Popov; političar Maja Gojković; episkop jegarski i iguman manastira Kovilj Porfirije Perić itd.

Obrazovni smerovi[uredi]

U školi postoji nekoliko obrazovnih smerova:

  • prirodno-matematički smer
  • prirodno-matematički smer (bilingvalno englesko-srpsko, nemačko-srpsko i francusko-srpsko odeljenje)
  • društveno-jezički smer
  • matematički smer („specijalci“)
  • opšti tip za sportiste

U Gimnaziji „Jovan Jovanović Zmaj“ od septembra 2007. postoje ogledna odeljenja sedmog i osmog razreda osnovne škole za talentovane učenike za matematiku, fiziku i informatiku, za sada jedina u Vojvodini.

Deo nastavnog kadra Gimnazije čine profesori i asistenti sa fakulteta Univerziteta u Novom Sadu.

Bilingvalana nastava[uredi]

Takođe i od septembra 2010. godine, sa radom je počela i bilingvalna nastava. Bilingvalna nastava je na engleskom, francuskom, nemačkom jeziku dok postoji bilingvalna nastava i na ruskom jeziku. Smer je prirodno-matematički ali se na stranom jeziku uči matematika, fizika, hemija i biologija. Ostali predmeti uče se na srpskom jeziku.

Bilingvalna nastava na Francuskom[uredi]

Prijemni koji se polaže da bi se upisao ovaj razred je oko 3 nedelje pre običnog prijemnog, koji je svaki učenik obavezan da položi, kako bi upisao ovo odeljenje. Potrebno znanje iz francuskog jezika je nivo DELF A2. Ovo odeljenje je osnovala francuska ambasada koja prati školovanje ovih učenika kroz sve 4 godine. Na kraju 4. godine, dobija se diploma iz francuskog jezika i pravo na studiranje u Francuskoj, bez polaganja testa razlike jezika. Takođe, dobija se i šansa za dobijanje stipendije za naredno školovanje u Francuskoj. Učenici svake godine posećuju Francusku, i na taj način vežbaju svoje znanje iz francuskog jezika. Ovakva odeljenja već postoje u Beogradu i Nišu.

Vannastavne aktivnosti[uredi]

  • Hor
  • Orkestar
  • Dramska sekcija na engleskom jeziku
  • Dramska sekcija na francuskom jeziku „Zmaj“
  • Ekološki klub „Zeleni Zmaj“
  • Recitatorska sekcija
  • Debatni klub
  • Školski list „Skamija“
  • Lingvistička radionica
  • Psihološka sekcija
  • Hemijska sekcija
  • Biološka sekcija
  • Likovna sekcija
  • Informatička sekcija
  • Španska sekcija
  • Ruska sekcija

Učenički parlament[uredi]

Već nekoliko godina, aktivan je i učenički parlament koji je najveći[traži se izvor od 04. 2011.] Učenički parlament u Srbiji. Parlament broji veliki broj članova (oko 50).

Već nekoliko godina realizuje se kulturna razmena profesora i učenika sa Gimnazijom iz Slanog (Češka).

Literatura[uredi]

  • Narodna enciklopedija (1927 g.), članak napisao Dobrosav Popović, narodni poslanik;
  • V. Pušibrk, Postanak i razvitak srpske pravoslavne velike gimnazije u Novom Sadu (1895);
  • Spomenica o stogodišnjici srpske pravoslavne gimnazije u Novom Sadu.