Drenica (predeo)

Iz projekta Википедија

• Prostran planinski predjel u Južnoj Srbiji, u raškoj oblasti, koji čine dvije župe: veća, na zapadnoj strani, u jako razgranatom porječju gornje Gline, lijevog izvornog kraka Bijeloga Drima do prijelaza u donji tok (apsolutna visina oko 500 m) u Metohiji;

• Manja je župa na istoku, oko Sedlarske Reke, lijevog izvornog kraka rijeke Drenice, i dalje oko rijeke Drenice do sela Dobroševca (apsolutna visina 560 m), odakle se ova između Čičavice na sjeveru i Goleša na jugu probija u Kosovo polje i pritječe Sitnici. Oba dijela, oblasti vezuju se nižim razvođem rijeka Gline i Drenice u planini Deviču, Na sjeveru je oblast zatvorena Mokrom gorom, na sjeveroistoku Čičavicom. Prijevojem između ovih dviju planina oblast je vezana s donjim Kosovom kod Mitrovice. Na jugozapadu je Drenica tokom Gline spojena s Metohijom i preko ove s Prekorupljem, a na, jugoistoku tokom Drenice najprije sa župom Lapušnikom, u južnom porječju ove rijeke, zatim sa srednjim i najširim Kosovom oko Prištine.

Drenica se prvi put spominje 1413, kada je Đorđe Branković, s majkom Marom i braćom Đurđem i Lazarem, poklonio selo Dobroševce manastiru Sv. Pavla u Sv. Gori. Despot Đurađ (1427 —1456) je na Vlasi, pritoci Gline niže Lauše, podigao manastir Devič.

Većinu stanovništva čine poznati drenički Arnauti, koji su znatnim dijelom srpskoga porijetla. Mnogi Arnauti imaju srpska prezimena i znali su za svoje krsno ime. U svakom dreničkom selu ima razvalina srpskih crkava, a Arnauti su čuvali groblja svojih predaka iz, vremena, kad su bili pravoslavni Srbi i znali su za zapise u dubovima od ranijih krstonoša. Topografska nomenklatura i mnogi etnografski nazivi još su ostali srpski. Pored množine arnautaša ima u Drenici i pravih Arbanasa, doseljenih iz Malesije i od Gasa. Malisori su se doselili kao katolici, pa su se tek ovdje poturčili. U Lauši ima doseljenika od Vasojevića, iz Crne Gore, koji su ovdje primili islam, kao i drugi, i zatim se poarbanasili. Iz Drenice je znatan broj pravoslavnih Srba izbjegao u Metohiju, neki početkom 20. veka, a neki početkom 18 vijeka i još ranije. Bježali su od arnautskih nasilja i da se ne bi turčili. Glavno naselje Drenice je Lauša. sjedište poglavara sreza dreničkog, koja se sada zove Srbica. U Drenici je posle I. Sv rata vladala anarhija, zbog mnogih arnautskih kačaka, ali je ona, poslije pogibije zloglasnog kačačkog vođe Azema Bejte u Galici (1924), presječena.

Literatura: Narodna enciklopedija (1927 g.)