Dunavska banovina
 |
Ovaj članak ili jedan njegov deo nema nikakve nezavisne i pouzdane izvore. Pomozite da se ovaj članak poboljša tako što ćete uneti odgovarajuće reference. Tekst koji ne sadrži reference može biti doveden u pitanje, a potom i uklonjen. |
 |
|
| Postojala u periodu: | 1929 – 1941. |
| Glavni grad: | Novi Sad (1929-1941) Smederevo (1941) |
| Zvanični jezik: | srpsko-hrvatsko-slovenački |
| Stanovništvo: | 2.387.495 (1931) |
| Religija: | pravoslavlje, katolicizam, protestantizam |
| Valuta: | Dinar |
| Politički prethodnik: |  Banat, Bačka i Baranja |
| Politički naslednik: |  Banat SAP Vojvodina |
-sr.svg)
Dunavska banovina je bila upravna jedinica Kraljevine Jugoslavije uspostavljena Zakonom o nazivu i podeli Kraljevine na upravna područja od 3. oktobra 1929. godine koji je doneo kralj Aleksandra Karađorđevića. Donošenjem Septembarskog ustava 1931. godine banovina je postala upravna i samoupravna jedinica. Među devet banovina bila je najveća posle Savske banovine.
Obuhvatala je Vojvodinu – Banat, Bačku i Baranju i veći deo Srema, zatim celu Šumadiju, Požarevačku Moravu i Stig. Od velikih gradova van Vojvodine u ovoj banovini bili su Kragujevac, Požarevac i Smederevo. Prvobitno su Šid i Sremska Mitrovica bili uključeni u Drinsku banovinu, ali su posle energičnih protesta tih srezova pripojeni Dunavskoj banovini, jer čine sastavni deo Vojvodine.
Na čelu banovine se nalazio ban koji je bio predstavnik kraljevske vlasti u banovini. Postavljao ga je i razrešavao kralj. Samoupravna tela su bila: Banovinsko veće i Banovinski odbor.
Beograd je sa Pančevom i Zemunom činio područje Uprava grada Beograda. Zato je glavni grad Dunavske banovine bio Novi Sad, a ne Beograd. Sedište banovinske administracije nalazilo se u Banskoj palati.
Formiranje banovina nije zadovoljilo one političke snage koje su tražile ne administrativnu regionalizaciju, već stvaranje federalnih jedinica od tzv. Istorijskih pokrajina u koje je spadala i Vojvodina. Ali povezivanje Vojvodine sa Šumadijom nailazilo i na povoljan prijem, pogotovo među Vojvođanima u Beogradu (Veljko Petrović, Stanoje Stanojević i dr.). Smatralo se da srpski živalj ne bi imao apsolutnu većinu da je banovinu činila samo teritorija Vojvodine.
U vreme formiranja površina Dunavske banovine bila je 31.479 km2 sa 2.387.495 stanovnika. Bilo je 56,9% Srba i Hrvata, 18,2% Mađara i 16,3% Nemaca, kao i izvestan procenat Slovaka, Rumuna, Rusina, Roma i dr. Pravoslavno stanovništvo je činilo 54,9% od ukupnog broja stanovnika, rimokatoličko 35,3%, a evangelista je bilo 7,9%.
Kada je 26. avgusta 1939. godine došlo do sporazuma Cvetković-Maček i stvaranja Banovine Hrvatske, u nju se uključene Savska i Primorska banovina, ali i Šidski i Iločki srez koji su odvojeni od Dunavske banovine. Posle Aprilskog rata, raspada Kraljevine Jugoslavije i uključenja Bačke i Baranje u okupacionu zonu Mađarske, a Srema u tzv. Nezavisnu Državu Hrvatsku, krnja Dunavska banovina (Banat i Šumadija) je samo formalno postojala kao upravna jedinica, njeno središte se nalazilo u Smederevu, a vlast je bila u rukama nemačke okupacione uprave.
[uredi] Banovi Dunavske banovine
- Daka Popović (1929-1930), do 16. januara 1930.
- Radoslav Dunjić (1930), imenovan 16. januara 1930.
- Svetomir Matić (1930-1931)
- Milan Nikolić (1931-1933)
- Dobrica Matković (1933-1935)
- Milojko Vasović (1935)
- Svetislav Paunović (1935-1936)
- Svetislav Rajić (1936-1939)
- Jovan Radivojević (1939-1940)
- Branko Kijurina (1940-1941)
- Milorad Vlaškalin (1941)
[uredi] Vidi još
|
||||||||||||||||
