Žablji rastavić

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Žablji rastavić
1. rizom, 2. izgled nadzemnog stabla, 3. spora sa hapterama
1. rizom, 2. izgled nadzemnog stabla, 3. spora sa hapterama
Sistematika
carstvo: Plantae
razdeo: Equisetophyta
klasa: Equisetopsida
red: Equisetales
porodica: Equisetaceae
rod: Equisetum
vrsta: E. palustre
Binomijalna nomenklatura
Equisetum palustre
L.
Ekologija taksona

Žablji rastavić (lat. Equisetum palustre) je vrsta iz familije rastavića (Equisetaceae). Žablji rastavić je još poznat i kao močvarna ili žablja preslica. Osim uz močvare, ova zeljasta biljka raste na vlažnim livadama i pašnjacima.

Opšte odlike[uredi]

Iz puzavog, dihotomo (račvasto) razgranatog rizoma, razvijaju se istovremeno i fertilni i sterilni nadzemni izdanci, jednostavni ili razgranati, izrazito člankoviti i do pola metra visoki. Na sebi imaju do 10 ili 12 uzdužnih brazdi između kojih su glatka ili sasvim malo hrapava rebra. S obzirom da se istovremeno javljaju i fertilna i sterilna stabla, ova vrsta pripada grupi aestivalia, a sama pojava se naziva dimorfizam. Stablo je u centru šuplje, a ta centralna šupljina je manja od ½ prečnika stabla. Grananje, ako ga ima, je pršljenasto, a grane su najčešće vertikalne. Rukavci su zeleni, prema gore rašireni i sa zupcima kojih može biti do 6 i imaju crni vrh. Na vrhu stabla je mrkocrn sporonosni klas dug do 30cm i okruglastog oblika. Ovi klasovi se mogu javiti i na vrhovima bočnih grana. Sporonosi od juna do septembra.[1][2]

Rasprostranjenost[uredi]

Naseljava umerena i hladna područja Evrope, Azije i Severne Amerike. Zastupljen je u svim državama SFR Jugoslavije.[1]

Otrovnost[uredi]

Žablji rastavić može izazvati ozbiljne zdravstvene smetnje ili čak i smrt!

Toksičnost ove biljke potiče od triterpenskog saponina ekvizetonina (koga može biti do 5%) i akonitinske kiseline. Prisutni su i alkaloidi nikotin, ekvizetin (palustrin) i 3-metoksipiridin. Sadrži i flavonoide kao što je ekvizetrin. Dokazan je i jedan prisutni antivitaminski faktor koji u telu životinja dovodi do deficita vitamina B1.

Ova biljka je veoma otrovna za stoku, kako u svežem stanju, tako i u senu. U senu je opasnija, jer prilikom ispaše stoka izbegava ovu biljku zbog grube i oštre stabljike (zbog prisustva silicijum-dioksida). Kod stoke se javljaju nervne smetnje i naglo opadanje mlečnosti. Kod konja deluje kumulativno, nakon dužeg vremena i tada životinja ima poremećaj u kretanju. Efekat trovanja se ublažava davanjem životinji ovsa i kvasca, jer su bogati vitaminom B1.[3]

Reference[uredi]

  1. ^ a b Mišić, Lj. & Lakušić, R. 1990. Livadske biljke. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. Beograd.
  2. ^ Petković, B. Marin, P. & Boža, P. 1995. Praktikum iz sistematike viših biljaka. Nauka. Beograd.
  3. ^ Kojić, M & Janjić, V. 1991. Otrovne biljke. Naučna knjiga. Beograd.

Spoljašnje veze[uredi]

Vikivrste
Vikivrste imaju podataka o: