Timiš (okrug)
| Okrug Timiš, Tamiš Timiş |
|
|---|---|
 |
|
 |
|
| Pokrajina | Banat |
| Sedište | Temišvar |
| Stanovništvo | 659.512 (2004.) na -. mestu |
| Površina | 8.697 km² na -. mestu |
| Gustina naseljenosti | 76/km² |
| ISO 3166-2 šifra | TM |
| Veb stranica | www.cjtimis.ro |
Okrug Timiš ili Tamiš (rum. Timiş, mađ. Temes, bug. Timiš) je okrug (rum. judeţ - žudeć) u rumunskom delu istorijske pokrajine Banat. Sedište Timiškog okruga je grad Temišvar.
Timiški okrug je deo evroregije Dunav-Karaš-Mureš-Tisa.
Sadržaj |
[uredi] Poreklo naziva
Timiški okrug duguje ime reci Tamiš (rum. Timiş), koja većim delom protiče kroz njega.
[uredi] Granice
Na zapadu se okrug graniči sa Srbijom, odnosno Vojvodinom, na severu se graniči sa Mađarskoj i Aradskom okrugom, istočno je okrug Hunedoara, a južno Karaš-Severin.
[uredi] Prirodni uslovi
Timiški okrug zauzima krajnji jugoistočni deo Panonske nizije i njegov pobrdski obod. Površina okruga je 8.697 km² (3,6% površine države) i to je po površini najveći okrug u Rumuniji. Na zapadu je zemljište ravničarsko, u sredini brežuljkasto, dok na istoku prelazi u krajnje planinsko (Karpati). Najniža tačka okruga je na jugozapadu (ispod 100 m nadmorske visine), dok se na krajnjem istoku zemljište izdiže i preko 500 metara.
U skladu sa tim smenjuju se i područja biljnog i životinjskog sveta: od oranica na zapadu, preko zone voćnjaka i vinograda u sredini do livada, šuma i pašnjaka na istoku.
Klima je umerena-kontinentalna sa velikim brojem sunčanih dana.
Rečni sistem se uglavnom bazira rekama Tamišu i Begeju i njihovim manjim pritokama. Na krajnjem severu reka Moriš čini granicu prema Mađarskoj.
[uredi] Društveni uslovi
Po popisu iz 2006. godine u Timiškom okrugu je živelo 685.091 stanovnik, odnosno gustina je bila 79,8 st./km². Tokom poslednjih pola veka broj stanovnika u okrugu se kretao na sledeći način:
| Godina | Stanovništvo okruga[1] |
|---|---|
| 1948. | 588.936 |
| 1956. | 568.881 |
| 1966. | 607.596 |
| 1977. | 696.884 |
| 1992. | 700.033 |
| 2002. | 677.926 |
Po etničkoj pripadnosti stanovništvo je pretežno rumunsko, ali na području okruga živi i niz pripadnika narodnosti. Udeo prema etničkoj pripadnosti je:
- Rumuni - 83,0%
- Mađari - 7,5%
- Romi - 2,5%
- Nemci - 2,0%
- Srbi - 2,0%
- Ukrajinci - 1,0%
- Banatski Bugari - 1,0%
- ostali - 1,0%
[uredi] Privreda
Timiški okrug je jedan od okruga sa najbržim privrednim rastom u [[Rumunija|Rumuniji]. Razloge ovome treba tražiti u tome što je okrug od svih okruga u državi najzapadniji i, samim tim, najbliži ostatku Evropske unije, a pored toga okrug, kao deo nekadašnje Austrougarske, ima i bogatu zaostavštinu na ovom polju.
Okrug ima posebno značajnu i dugu industrijsku tradiciju. Najrazvijenije privredne industrijske grane su:
- Mašinska industrija
- Prehrambena industrija
- Hemijska industrija
- Tekstilna industrija
- Elektronska industrija
- Drvoprerađivačka industrija
Turizam je sve važnija privredna delatnost i naglo se razvija., Najvažnije odredište je stari grad Temišvar, a ostala važna mesta su: banja Buzjaš, zamci Banlok i Karanj i oblast Faget sa očuvanom prirodom. Razvija se i ribolovni turizam na svim vodotocima.
[uredi] Mesni Srbi
Srbi su na području Temišvara i okoline prisutni još od srednjeg veka. U toku 17. i 18. veka Srbi su činili većinu u zapadnom delu današnjeg Timiškog okruga. Iako danas čine svega 2% okružnog stanovništva, oni čine više od polovine broja pripadnika srpske manjine u republici Rumuniji, a sedište okruga, grad Temišvar, je istovremeno i sedište srpske manjine i konzulata Republike Srbije.
Okružni Srbi žive i u okružnom sedištu, Temišvaru, i u drugim gradovima i u selima, najviše u zapadnom delu okruga, između Temišvara i srpske granice, ali manji deo živi i istočno od Temišvara, u sredini okruga. Srba jedino nema u istočnoj trećini, daleko od matice. Srbi su prisutni u velikom broju naselja, gde danas najčešće čine manjinsko stanovništvo. Svega par naselja ima značajan udeo srpskog stanovništva (Kraljevac, Petrovo Selo, Srpski Semarton, Stančevo). Nijedno od ovih naselja nije isključivo srpsko. Ovakvo stanje stvara poteškoće u očuvanju broja Srba, jer mešajući se sa ostalim narodima gube svoj identitet.
Najpoznatiji mesni Srbi su:
[uredi] Upravna podela i naselja
Timiški okrug ima:
- 2 velika grada:
- 8 manjih gradova:
- Veliki Semikluš (rum. Sânnicolau Mare) - 13.298 stanovnika.
- Žombolj (rum. Jimbolia) - 11.605 stanovnika.
- Rekaš (rum. Recaş) - 8.188 stanovnika.
- Buzjaš (rum. Buziaş) - 7.738 stanovnika.
- Faget (rum. Făget) - 7.356 stanovnika.
- Deta (rum. Deta) - 6.582 stanovnika.
- Gataja (rum. Gătaia) - 6.101 stanovnika.
- Čakovo (rum. Ciacova) - 4.939 stanovnika.
- 85 seoskih opština, koje se sastoje od po nekoliko bliskih sela.
Zbog toga je broj sela u okrugu znatno veći. Od ovih sela treba spomenuti sela sa pripadnicima srpske manjine u Rumuniji:
[uredi] Reference
- ^ National Institute of Statistics, "Populaţia la recensămintele din anii 1948, 1956, 1966, 1977, 1992 şi 2002"
[uredi] Spoljašnje veze
|
|||||
