Zavojsko jezero

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Disambig.svg
Druga značenja su popisana u članku Zavoj (višeznačna odrednica).
Zavojsko jezero
Zavojsko jezero
Zavojsko jezero
Geografski položaj
Koordinate 43°14′32″N 22°40′15″E / 43.242202, 22.670889
Države Zastava Srbije Srbija
Fizičke karakteristike
Površina 5.53 km²
Zapremina 0.17 km³
Najveća dubina 60 m
Nadmorska visina 612 m
Geografske karakteristike
Pritoke Visočica
Otoke Visočica
Zavojsko jezero na mapi Srbije


Koordinate: 43° 14′ 32" SGŠ, 22° 40′ 15" IGD
Zavojsko jezero je veštačko jezero, koje se nalazi u jugoistočnoj Srbiji, na srednjem delu toka reke Visočice. Nastalo je 1963. godine, kada je veliko klizište napravilo prirodnu branu, koja je kasnije nadvišena izgradnjom veštačke brane.

Lokacija[uredi]

Zavojsko jezero nalazi se u jugoistočnom delu Srbije, oko 17 km severno od Pirota. Nalazi se na Staroj planini, u delu zvanom Visok, na srednjem delu toka reke Visočice. Sadašnja veštačka brana nalazi se oko 1 km nizvodno od nekadašnjeg sela Zavoj, koje je nastankom jezera potopljeno, i po kome je jezero i dobilo naziv. Pritoke Zavojskog jezera su reke: Visočica, Gostuška reka, Belska reka, dok je jedina otoka jezera Visočica. Znatna količina vode jezera se tunelom odvodi do hidroelektrane „Pirot“, koja je koristi za pokretanje generatora. Oko i u blizini jezera nalaze se i sela: Pakleštica, Bela, Gostuša.

Postanak[uredi]

Zavojsko jezero

Zavojsko jezero je urvinsko jezero i jedino je jezero na teritoriji Srbije nastalo koluvijalnim procesom. Prirodna brana nastala je posle obilnih padavina u proleće 1963. godine. Padine Stare planine počele su da klize i prilikom toga su velike količine zemlje pregradile reku. Prirodna brana je bila visoka preko 50 metara, a njena nestabilnost pretila je da dovede do prelivanja reke, čime bi bila potpopljena sva naselja koja se nalaze nizvodno, a postojale su tvrdnje da bi bio ugrožen čak i grad Niš. Relativno brzom reakcijom vojske, prirodna brana je probijena, čime je omogućeno njeno nadvišenje i izgradnja veštačke brane, koja i danas postoji.

Vode ovog jezera se danas koriste za pokretanje generatora hidroelektrane „Pirot“.

Potencijali za razvoj turizma[uredi]

Zavojsko jezero je omiljeno izletište Piroćanaca i Nišlija. Voda jezera je bogata belom ribom, a u Visočici i u Belskoj reci ima i potočne pastrmke.

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Zavojsko jezero

Literatura[uredi]