Indoevropljani

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Države gde se govore indoevropski jezici

Indoevropljani je naziv za grupu naroda koja govori indoevropske jezike. Pretežno nastanjuju Evropu, jugozapadnu Aziju, severnu Aziju, Ameriku i Australiju.

Istorija[uredi]

Vidi još: Praindoevropljani
Pravci seobe indoevropskih naroda

Prvobitni Indoevropljani (ili Praindoevropljani, Arijevci) su bili narod sa zajedničkom kulturom, jezikom i religijom, koji je živio između 4500. i 1000. p. n. e. Oni su u više namaha naseljavali delove centralno-južne Azije i Evropu. Smatra se da je njihovo početno prebivalište bilo u južnoj Rusiji, odakle su se i selili prema Evropi i južnoj Aziji.

Podela[uredi]

Indoevropski narodi se tradicionalno dele na 10 grana:

Balto-slovenski narodi[uredi]

Dele se na baltičku i slovensku granu. U baltičku granu spadaju Litvanci i Letonci, dok se slovenska grana deli na tri podgrupe: južnu (Srbi, Hrvati, Crnogorci, Bošnjaci, Slovenci, Makedonci, Bugari), istočnu (Rusi, Belorusi, Ukrajinci) i zapadnu (Poljaci, Česi, Slovaci). Pored ovih slovenskih nacija postoje i manje brojne slovenske etničke grupe kao što su Bunjevci, Šokci, Goranci, Lužički Srbi, Rusini, itd.

Germanski narodi[uredi]

Tradicionalno nastanjuju severne delove Evrope, ali su tokom vremena naselili i druge kontinente - Ameriku, Australiju, južnu Afriku. Najbrojnici germanski narodi u Evropi su Nemci, Englezi, Holanđani, Šveđani, Austrijanci, Flamanci, Škoti, Danci, Norvežani, Germanošvajcarci, itd. Na drugim kontinentima u brojnije germanske narode spadaju Amerikanci, Afroamerikanci, Angloaustralijanci, Anglokanađani, Jamajćani, Afrikaneri (Buri), Obojeni, Anglonovozelanđani, Angloafrikanci, itd.

Italski narodi[uredi]

Ovi narodi su tradicionalno nastanjivali područje Italije i u njih su spadali Latini, Oski, Umbri i drugi. Tokom vremena, od ovih naroda će nastati Rimljani, koji će mešajući se sa drugim narodima, biti etno-kulturna podloga za nastanak modernih romanskih naroda. Iz svojih matičnih oblasti u Evropi romanski narodi će naseliti i delove američkog kontinenta. Brojniji romanski narodi u Evropi su: Italijani, Francuzi, Španci, Rumuni, Portugalci, itd. Najbrojniji romanski narodi Amerike su: Brazilci, Meksikanci, Kolumbijci, Argentinci, Venecuelci, Peruanci, Čileanci, Kubanci, Haićani, Frankokanađani, itd.

Keltski narodi[uredi]

U prošlosti su nastanjivali veliki deo Evrope i u ove narode su spadali Gali, Keltiberi, Belgi, Vindelici, Boji, Taurisci, Skordisci i drugi. Današnji keltski narodi su Irci, Bretonci, Velšani i Geli, dok delimično keltsko poreklo imaju i neki drugi narodi kao Škoti ili Francuzi.

Indo-iranski narodi[uredi]

Ovi narodi se dele na iransku, indijsku i nuristansku granu, a pretežno nastanjuju jugozapadnu Aziju. U brojnije iranske narode spadaju Puštuni, Persijanci, Kurdi, Tadžici, Beludži, Giljanci, Luri, Mazenderanci, Hazarejci, Bahtijari, Oseti, itd. U brojnije indijske narode spadaju Hindustanci, Bengalci, Pendžapci, Biharci, Marati, Gudžarati, Orija, Sindi, Radžastanci, Singali, Asamci, Nepalci, itd. U nuristansku grupu spada jedan broj malih naroda.

Ostali indoevropski narodi[uredi]

Grci, Albanci i Jermeni sa svojim jezicima čine tri posebna ogranka indoevropskih naroda. Ovi narodi su nastanjeni na Balkanu i u zapadnoj Aziji.

Izumrle grane indoevropskih naroda[uredi]

Anatolci i Toharci predstavljaju dve izumrle grane indoevropskih naroda. Anatolci su nastanjivali područje Anatolije, a u njih spadaju Hetiti, Luvijci, Likijci, Lidijci, itd, dok su Toharci nastanjivali područje srednje Azije.

Pored toga, postojala je Paleo-balkanska grupa izumrlih indoevropskih naroda, čiji su jezici slabo poznati, tako da međusobna srodnost ili položaj jezika ovih naroda u okviru indoevropske jezičke porodice nisu potpuno definisani. U ove narode spadaju Antički Makedonci, Iliri, Tračani, Dačani, Geti, Peonci, Liburni, Veneti, Mesapi, Japigi, Frigijci, Mizijci, itd.

Na zapadu Evrope su postojali još neki indoevropski narodi, kao što su Liguri, Sikuli i Luzitanci, ali položaj jezika ovih naroda u okviru indoevropske jezičke porodice takođe nije potpuno definisan.

Vidi još[uredi]