Istočni Timor

Iz projekta Википедија

Repúblika Demokrátika Timor Lorosa'e
República Democrática de Timor-Leste
Istočni Timor


(Zastava Istočnog Timora)	(Grb Istočnog Timora)
Honra, Pátria e Povo (Čast, domovina i narod)

službeni jezik/jezici

tetum, portugalski

glavni grad

Dili

najveći grad

Dili

Predsednik

Žoze Ramoš Horta

predsednik vlade

Šanana Gušmao

površina
- ukupno
- % vode

153.
14.609 km²
neznatno

stanovništvo
- ukupno (2004.)
- gustina naseljenosti

153.
947.000
68/km²

nezavisnost
- proglašena
- priznata

od Portugalije 28. novembar 1975
27. septembar 2002.

novčana jedinica

Američki dolar i sopstveni kovani novac

vremenska zona

UTC +9

nacionalna himna

Pátria (domovina)

domen na Internetu

.tl (promenjeno sa .tp tokom 2005.)

pozivni broj

+670

šablon

izmena šablona

Demokratska Republika Istočni Timor (tetum Repúblika Demokrátika Timór Loro Sa'e, port. República Democrática de Timor-Leste) je ostrvska država u jugoistočnoj Aziji. Obuhvata istočni deo ostrva Timor u Malajskom arhipelagu, dva manja susedna ostrva i enklavu Okusi-Ambeno u zapadnom delu Timora, koja je indonezijskim teritorijem odvojena od matice. Graniči se sa Indonezijom na zapadu. Od obala Australije, Istočni Timor odvaja Timorsko more. Celo ostrvo Timor ima površinu od 30.777 km², od čega Istočnom Timoru pripada 15.000 km².

Klima na ostrvu je tropska, vruća i vlažna, sa sušnim i kišnim periodom godine.

Glavni i službeni jezik naroda Istočnog Timora je tetum, australo-indonežanski jezik, koji je pretrpeo jak uticaj portugalskog jezika. Portugalski je takođe zvanični jezik. Engleski i indonežanski jezik imaju status poslovnih jezika.

Istočni Timor je od 16. veka do 1975. bio portugalska kolonija poznata pod imenom Portugalski Timor. Danas je to jedna od dve većinski katoličke države u Aziji (druga su Filipini). Od 1975. do 2002. bio je pod upravom susedne Indonezije. Uprava je bila obeležena brutalnošću prema stanovništvu Istočnog Timora; broj žrtava je procenjen na 100.000 do čak 250.000.

Aprila 2006. izbili su neredi u Diliju. Povod je bio otpuštanje 591 vojnika usled nediscipline. U neredima je poginulo oko 500 ljudi, a 20.000 je izbeglo iz svojih domova. U maju iste godine, Australija, Malezija, Novi Zeland i Portugal su poslali mirovne trupe na ostrvo. Sredinom 2007, stanje i dalje nije stabilno, t.j. na ulicama i dalje povremeno izbija nasilje.

[uredi] Privreda

Istočni Timor jedna je od najsiromašnijh zemalja sveta. Bruto nacionalni proizvod je 2003. iznosio oko 400 miliona američkih dolara, što čini 500$ po stanovniku godišnje. Do 2005, BNP je porastao na 800$ po stanovniku, ali se ovaj porast tumači uglavnom inostranim subvencijama. Oko 70% privrednih kapaciteta je uništeno u periodu indonezijske vlasti. Privreda se zasniva uglavnom na poljoprivredi, naročito proizvodnji kafe. U industriji je zaposleno 5% stanovništva. U siromaštvu živi 42% stanovnika (podatak iz 2002.).

[uredi] Spoljašnje veze

Timor-Leste.gov Vlada Istočnog Timora
Ministarstvo spoljnih poslova

Države i teritorije Okeanije

	Australija	Australija · Ostrvo Norfok
	Melanezija	Istočni Timor · Fidži · Molučka ostrva i Zapadna Nova Gvineja (deo Indonezije) · Nova Kaledonija · Papua Nova Gvineja · Solomonska ostrva · Vanuatu
	Mikronezija	Guam · Kiribati · Maršalska ostrva · Severna Marijanska ostrva · Federalne Države Mikronezije · Nauru · Palau
	Polinezija	Američka Samoa · Kukova ostrva · Francuska Polinezija · Havaji · Novi Zeland · Niue · Ostrva Pitkern · Samoa · Tokelau · Tonga · Tuvalu · Valis i Futuna