Karipsko more

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

Do 7.680 m duboko karipsko more je jugoistočni deo Američkog sredozemnog mora odvojeno od Atlantskog okeana ostrvom Karibi koji se proteže u luku od meksičkog zaliva pa gotovo do Venecuele .

Karipsko more, kao i karipska ostrva dobili su ime po Karibima , narodu koji su španski osvajači po svom dolasku zatekli na Malim Antilima .

Sadržaj 1 Stanovništvo 2 Geologija 3 Istorija Kariba 3.1 Otkrivači i naseljenici 3.2 Nezavisnost 3.3 Intervencije SAD-a na Karibima i u Srednjoj Americi 4 Države koje graniče sa Karipskim morem 5 Grupe ostrva u Atlantiku koje se takođe smatraju Karibima

[uredi] Stanovništvo

Karibi su šarena mešavina naroda kojih ima oko 35 miliona. Pored Španaca, na različitim karipskim ostrvima žive i Kreoli, Mulati i Indijci. Turistički vodiči u Dominikanskoj Republici znaju reći, da ne postoji neki narod na Zemlji koji kod njih nije ostavio svoj genetski otisak. Glavni jezici Kariba su španski i engleski. Pored toga, na Hispanioli u državi Haiti se govori francuski, a uz to i različiti kreolski jezici. Govori se i holandski

[uredi] Geologija

Najveći dio Karipskog mora koje u kajmanskom kanalu doseže dubinu od 7.680 m nalazi se na Karipskoj ploči. Samo severozapadni deo, koji je sa druge strane kajmanskog kanala, leži na Severnoameričkoj ploči.

[uredi] Istorija Kariba

Naseljavanje ovog područja je počelo negde tokom prvog milenijuma p. n. e. Aravak indijanci su iz današnje Venecuele prvo stigli na Trinidad da bi zatim od njega krenuli u naseljavanje ostrvo za ostrvom. Oko 1500 godina kasnije, njihov su put sledili ratnički narod Kariba. Kako Aravak indijanci nisu bili ratnici, Karibi su ih uspeli potisnuti, tako da su u vreme dolaska belaca Aravak naseljavali još samo Kubu, Hispaniolu i Bahame dok su na svim ostalim ostrvima živeli Karibi.

[uredi] Otkrivači i naseljenici

Kad se Kolumbo, po nalogu španolske krune, 1492 iskrcao na San Salvadoru , bio je pre svega u potrazi za zlatom i drugim bogatstvima. Međutim, narod Aravaka nije polagao baš nikakvu pažnju onome, što su Evropljani smatrali bogatstvom. Tako su Karibi bili, doduše, naseljeni, ali su konkistadori ubrzo prešli na američki kontinent . Uskoro su Karibe počeli naseljavati i Englezi, Holanđani i Francuzi; čak su Danska i Kurlandija imali nekoliko kolonija.

U 16. veku su Karibi bili prizorište gusarenja. Mala ostrva as brojnim uvalama pružali su izvrsne mogućnosti raznim gusarima, ali i takvim koji su po nalogu pojedinih kraljeva napadali i pljačkali brodove rivalizirajućih nacija, za postavljanje zaseda i napade na pretežno španske brodove sa blagom. Port Rojal na Jamajki kao i francusko naselje na Tortugi su bili prava gusarska gnezda.

[uredi] Nezavisnost

Većina ostrva postala su nezavisna sredinom 20. veka.

[uredi] Intervencije SAD-a na Karibima i u Srednjoj Americi

• Nikaragva: 1833, 1854-57, 1896, 1909-10, 1912-25, 1926-33
• Meksiko: 1845-48, 1914, 1916-17
• Honduras: 1896, 1905, 1907, 1911, 1917, 1919, 1924-29
• Kuba: 1898, 1901-03, 1906-09, 1912, 1917-19, 1921-23, 1933, 1961
• Panama: 1903, 1908, 1912, 1917-18, 1921, 1989
• Dominikanska republika: 1904, 1914, 1916-24, 1965-66
• Haiti: 1915-35, 1944, 1994
• Kostarika: 1919
• Gvatemala: 1920, 1954
• Grenada: 1983

[uredi] Države koje graniče sa Karipskim morem

• Belize
• Kostarika
• Gvatemala
• Honduras
• Kolumbija
• Meksiko
• Nikaragva
• Panama
• SAD
• Venecuela

[uredi] Grupe ostrva u Atlantiku koje se takođe smatraju Karibima

• Bahami
• Terks i Kejkas ostrva