Katolička crkva i ustaše
Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
1941. godine su Ustaše uspostavile Nezavisnu Državu Hrvatsku sa Antom Pavelićem kao poglavnikom. NDH je bila jedna od nekoliko veštačkih tvorevina koje su stvorili nemački nacisti tokom Drugog svetskog rata. Ustaše su se zalagale za genocid Srba (koji su Pravoslavni Hrišćani), Jevreja i Roma.
Za detalje o genocidu, pogledati članke Genocid nad Srbima u Drugom svjetskom ratu i Hronologija genocida nad Srbima u Drugom svjetskom ratu.
Uloga Katoličke crkve u ustaškom režimu NDH je i danas kontroverzna. Bilo je nekoliko mitinga i javnih sastanaka Ante Pavelića, vođe Ustaša, sa biskupima i nadbiskupom Alojzije Stepincem. Stvaranje NDH je odobreno od mnogih sveštenika Rimske Katoličke Crkve kao i crkvene hijerarhije. Kada je nastala NDH 10. aprila 1941. godine, mnogi vodeći crkveni zvaničnici su celu situaciju doživljavali kao ponovno rađanje katoličke države. Stepinac je aktivno podržavao ustaški režim Anta Pavelića. [1]
Sadržaj |
[uredi] Istorijski podaci o saradnji
-
Za više informacija pogledajte Brojna svedočenja o pokrštavanju i stradanju Srba od rimokatoličkog klera u NDH.
Međunarodna komisija stručnjaka za istinu o Jasenovcu, osnovana je 2000. godine. Na jednoj sednici Međunarodne komisije u Njujorku došlo se do podataka da su 1400 katoličkih sveštenika iz NDH bili direktne ubice nevinih žrtava genicida o čemu govori Dr. Srboljub Živanović, profesor londonskog univerziteta, antropolog svetskog glasa i član Međunarodne komisije stručnjaka za istinu o Jasenovcu. Njegova kazivanja prenosi "Politika" od 3. jula 2002. [2]
Tim žrtvama je vladika Nikolaj napisao službu "Đerdan od merdžana" u kome kaže da su ustaše za "revnost u zlu, dobro znanu svima, pohvale dobili iz pakla i Rima". [2]
Surovost i masovnost činili su ustaške pokolje drukčijim od nemačkih. Dok je u Nemačkoj "konačno rešenje" jevrejskog pitanja sprovođeno daleko na Istoku, i to od strane manjeg broja specijalno obučenih jedinica (Einsatzgruppen), ustaški teror je bio sračunat da što veći broj Hrvata i Muslimana pretvori u saučesnike u ubistvima i u raspodeli opljačkane svojine. Nesputani teror, započet u Hercegovini i Krajini, imao je za cilj da se preostali Srbi do te mere zaplaše i demorališu da ili pobegnu u Srbiju ili pređu na katoličku veru. Za ovu drugu alternativu ustaški režim je mogao da se osloni na ogromnu većinu katoličkog klera i episkopata u NDH. [3]
Primas katoličke crkve u Hrvata, nadbiskup Stepinac, pozdravio je uskrsnuće hrvatske države u svom pastirskom pismu vernicima već aprila 1941. On je bio uspaljeni pobornik pokrštavanja Srba - uostalom kao i većina hrvatskog episkopata, od izrazito proustaškog nadbiskupa vrhbosanskog do mostarskog biskupa koji je kritikovao ustaške metode. Stepinčeve jedine rezerve i nedoumice ticale su se sredstava ustaškog obračuna sa Srbima - ne sa stanovišta univerzalne moralnosti, već samo i isključivo sa stanovišta njihove moguće štetnosti po ciljeve rimske crkve u pokrštavanju šizmatika. [3]
Izveštaji agenata Službe bezbednosti Rajha u Nemačkoj, kao i mnogi drugi dokumenti Himlerove obaveštajne mreže, posebno su istakli prinudna pokrštavanja: "Katolička crkva je podstakla ustaške zločine već samim načinom na koji ih je iskoristila u akciji pokrštavanja". [3]
[uredi] Ista ideologija
Jedan od glavnih ustaških ideologa, Mile Budak, često je naglašavao da je NDH "država dviju vjera, katoličke i islamske" (to je često naglašavano i u ustaškoj štampi kao, na primer, u listu "Hrvatski narod" broj 143. od 7. jula 1941. godine). [4]
Kvaternik je odmah posle ulaska nemačkih vojnika u Zagreb proglasio osnivanje Nezavisne Države Hrvatske (nemački vojnici su sa cvećem i pesmom dočekani u Zagrebu). Od tada, pa sve do kraja Drugog svetskog rata trajao je sistematski i planski genocid nad srpskim narodom. U tom krvavom vrtlogu našla se i Srpska pravoslavna crkva, koja je kroz vekove delila sudbinu svoga naroda.
Držanje Rimokatoličke crkve i njene jerarhije predstavlja posebnu zanimljivosti tragiku toga vremena. Rimokatolička crkva je zdušno podržala stvaranje takve države, a zagrebački nadbiskup Alojzije Stepinac posetio je ustaške vođe i javno pozvao svoje vernike da na svaki način pomognu novu katoličku državu. Novine su u Zagrebu objavljivale "propise po kojima svi pravoslavni srpski stanovnici moraju da napuste grad u roku od dvanaest časova i da će svaki onaj koji se nađe da štiti pravoslavca biti kažnjen na licu mesta" [4]
Pavelićev doglavnik Mile Budak je na Velikoj skupštini u Gospiću doslovno rekao: "Jedan dio Srba ćemo pobiti, drugi raseliti, a ostale ćemo prevjesti u katoličku vjeru i tako ih pretopiti u Hrvate".
Ustaški ministar dr Milovan Žanić je ukazao na nemogućnost nekog kompromisa između katolika i pravoslavnih u istoj državi i rekao: "Ustaše! Da znate: Ja govorim otvoreno: Ova država, ova naša domovina mora biti Hrvatska i ničija više. I zato oni koji su došli ovamo, ti treba i da odu. Događaji kroz stoleća, a osobito ovih dvadeset godina pokazuju, da je tu svaki kompromis isključen. Ovo ima biti zemlja Hrvata i nikoga drugoga i nema te metode, koju mi nećemo kao ustaše upotrebiti, da je načinimo zbilja Hrvatskom i da je očistimo od Srba, koji su nas stotinama godina ugrožavali i koji bi nas ugrozili prvom zgodom. Mi to ne tajimo, to je politika ove države i kad to izvršimo, izvršićemo samo ono što piše u ustaškim načelima" ("Novi list" od 3. juna 1941. godine). [4]
[uredi] Dozvola za ubijanje i proterivanje
Ustaške vođe su za rešenje srpskog pitanja u NDH po trojnom principu imali podršku i "blagoslov" Rimokatoličke crkve i nadbiskupa Stepinca. Katolička crkva i njena jerarhija su, kada su Srbi i njihova Crkva bili u pitanju, u potpunosti odbacili Hristove reči i jevanđelske principe.
Zagrebački nadbiskup dr Alojzije Stepinac je na Uskrs 1941. godine još jednom objavio formiranje NDH i tom prilikom je u ime Vatikana blagoslovio ustaškog poglavnika Ante Pavelića. Tada je, između ostalog, rekao: "Dok Vas mi srdačno pozdravljamo kao glavu NDH, mi molimo Boga Zvezda da da svoj nebeski blagoslov Vama, vođi našeg naroda". Već 28. aprila 1941. godine Stepinac je napisao "pastoralno pismo" u kome je pozvao svoje sveštenstvo da podržava i brani novu katoličku državu Hrvatsku.
Ustaški poglavnik Ante Pavelić je, znajući koliko mu je važna podrška Vatikana, sa velikom ustaškom delegacijom 18. maja 1941. godine otišao u Rim da bi Tomislavu II, s blagoslovom Vatikana, predao hrvatsku krunu. Papa Pije XII primio je celu delegaciju, a pre toga, dugo je razgovarao sa Pavelićem. Pavelić se tada sreo i sa Benitom Musolinijem.
Niže katoličko sveštenstvo je u potpunosti sledilo stavove svojih poglavara - pape Pija XII i nadbiskupa Stepinca. Mnogi katolički sveštenici su direktno učestvovali u mnogim ustaškim zločinima. [4]
[uredi] Vidi još
[uredi] Spoljašnje veze
[uredi] Reference
- ^ Chris Agee, 2000. Dosije Stepinac. Archipelago, Vol. 5, No. 1.
- ^ 2,0 2,1 Desanka Krstić, mart, 2003. Famozna poseta Vatikanu. Pravoslavlje
- ^ 3,0 3,1 3,2 Dr Srđa Trifković, 25. novembar 2001. Ustaški pokolji i američka javnost. List "Sloboda"
- ^ 4,0 4,1 4,2 4,3 Velibor V. Džomić, 2000. Srbi u NDH. Istorijska biblioteka
 Nezavisna Država Hrvatska - navigacija kroz istoriju: |
||||
| Specifični članci | Koncentracioni logori | Ratni zločinci | Otpor protiv NDH | |
|
||||
