Kneginja Milica

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

Kneginja Milica (*oko 1335 — †11. novembar 1405), bila je žena srpskog kneza Lazara i pravoslavna svetiteljka.

Poreklom je iz vladarske porodice Nemanjića. Njen otac bio je knez Vratko, u narodnoj tradiciji poznatiji kao Jug Bogdan. Vratko je bio praunuk Nemanjinog sina Vukana i unuk Vukanovog sina Dimitrija u monaštvu Davida. David je sazidao manastir Davidovicu i praznuje se kao svetitelj u Srpskoj pravoslavnoj crkvi svakog 7. oktobra.

Milica je rođena je oko 1335. godine, a oko 1353. udala se za Lazara Hrebeljanovića. Posle smrti cara Uroša Lazar postaje knez Raške sa prestonicom u Kruševcu.

Imali su osmoro dece, tri sina:

• Dobrovoj (umro ubrzo po rođenju),
• Stefan i
• Vuk

i pet kćerki:

• Jelena,
• Mara,
• Dragana,
• Teodora i
• Olivera.

Mara je bila udata za Vuka Brankovića, Jelena za Đurđa II Balšića, Dragana za bugarskog cara Ivana Šišmana, Teodora (Jelena) za bana Nikolu II Gorjanskog (mađ. Garay Miklós), a najmlađa Olivera za turskog sultana Bajazita.

Kad joj je muž 1389. poginuo u Kosovskoj bici, Milica je upravljala narodom i državom, jer su joj sinovi bili još deca. To su za državu bila teška vremena. Kada je njen stariji sin Stefan odrastao, postao je vladar. Tada je mogla da napusti državna poslove. Otišla je sa svojom rođakom Jefimijom u manastir Ljubostinju, koji je sama osnovala. U njemu se zamonašila i dobila ime Evgenija. Pred smrt primila je monaški zavet velike shime i dobila novo ime Efrosinija. U manastiru Ljubostinji provela je svoje poslednje dane, tu je preminula 11. novembra 1405. godine. U tom manastiru je i sahranjena.

Srpska pravoslavna crkva je proslavlja kao svetiteljku 19. jula po crkvenom kalendaru ili 1. avgusta po novom kalendaru. Istog dana proslavlja se i njen sin despot Stefan Lazarević.

Kneginja Milica se bavila i diplomatskom delatnošću, zajedno je sa Jefimijom 1398. išla kod sulatana Bajazita da zastupa interese svoga sina Stefana. Tom prilikom je izdejstvovala prenos moštiju svete Petke iz Vidina u Beograd. Mošti su bile smeštene u kapelu svete Petke na Kalemegdanu, danas su one u rumunskom gradu Jaši.

Bavila se i književnošću, poznata su njena dela „Molitva matere“ i „Udovstvu mojemu ženik“. Smatra se da su književni dar od nje nasledili ćerka Jelena Balšić i sin despot Stefan.

[uredi] Zanimljivosti

• U narodnom predanju knez Lazar se često naziva carem pošto je bio najveći oblasni gospodar i naslednik cara Uroša. U skladu sa tim se i Milica često naziva carica Milica.
• Rubin Kruševac proizvodi vino koje nosi ime srpske vladarke.

[uredi] Spoljašnje veze

• Justin Popović: Spomen svete matere naše Evgenije-Efrosinije, srpske carice Milice („Žitija svetih“ za jul)
• Mila Milosavljević: Najvoljenija srpska carica („Pravoslavlje“, br. 959, 1. mart 2007.)
• Lepe i umne ponos roda svog („Srpsko nasleđe“)
• Kneginja Milica: Udovstvu mojemu ženik
• Potomci kneza Lazara i kneginje Milice
• „Vladarka i svetiteljka knjeginja Milica“, Dr Miladin Stefanović, Večernje novosti, feljton, 2009.