Knin

Neutralna tačka gledišta ovog članka je osporena.
Molimo Vas da pogledate stranicu za razgovor ovog članka.

Ovom članku ili jednom njegovom delu je potrebno prerađivanje.

Članak je označen ovim šablonom 17.01.2012. i nalazi se u kategoriji Geografija.
Pogledajte kako se menja stranica ili stranicu za razgovor za pomoć. Uklonite ovu poruku kada završite.

Knin
Pogled na Knin sa tvrđave

Osnovni podaci
Država	Hrvatska
Županija	Šibensko-kninska
Stanovništvo
Stanovništvo (2001)	15.190
Položaj
Koordinate	44°02′N 16°12′E / 44.04, 16.20
Knin Knin na mapi Hrvatske
Ostali podaci
Gradonačelnik	Josipa Rimac
Poštanski kod	22300

Knin (ital. Tenin) je grad u Hrvatskoj. Nalazi se u Šibensko-kninskoj županiji. Po popisu iz 2001. godine u Kninu je živelo 15.190 stanovnika.

Sadržaj

1 Geografija
2 Stanovništvo
3 Naseljena mesta sa brojem stanovnika, 1991.
- 3.1 Spisak naselja opštine Knin 1991.
4 Uprava
5 Istorija
6 Značajni ljudi
7 Galerija
8 Sport
9 Vidi još
10 Spoljašnje veze

[uredi] Geografija

Knin se nalazi u srednjoj Dalmaciji, 15 km jugozapadno od granice sa Bosnom i Hercegovinom (selo Strmica).

Udaljenost Knina od većih gradova:

Knin - Šibenik 56 km (D33)
Knin - Split 100 km (D1)
Knin - Zadar 91 km
Knin - Zagreb 273 km (D1)

U selu Topolju istočno od Knina, ispod vodopada na rečici Krčić, nalazi se izvor reke Krke.

[uredi] Stanovništvo

Za više informacija pogledajte članak Demografija Knina

[uredi] Popis 2001.

Po popisu iz 2001. godine, Hrvati čine 76,5% stanovništva, a Srbi 20,8%.

[uredi] Popis 1991.

Po popisu stanovništva iz 1991. godine, predratna opština Knin imala je 42.954 stanovnika i to:

Srbi - 37.888 (88,20%)
Hrvati - 3.886 (9,04%)
Jugosloveni - 502 (1,16%)
ostali - 678 (1,60%)

[uredi] Nacionalni sastav grada Knina (naseljenog mesta)

godina popisa	ukupno	Srbi	Hrvati	Jugosloveni	ostali
1991	12,331	9,867 (80,01%)	1,660 (13,46%)	381 (3,08%)	423 (3,43%)
1981	10,933	6,516 (59,59%)	1,701 (15,55%)	2,421 (22,14%)	295 (2,69%)
1971	7,300	4,972 (68,10%)	1,686 (23,09%)	343 (4,69%)	299 (4,09%)

[uredi] Naseljena mesta sa brojem stanovnika, 1991.

Područje grada Knina čine naseljena mesta: Vrpolje (536), Golubić (1.424), Knin (12.331), Kninsko Polje (408), Kovačić (1.185), Ljubač (172), Oćestovo (351), Pađene (506), Plavno (1.720), Polača (1.586), Potkonje (198), Radljevac (387), Strmica (1.334) i Žagrović (1.393).

[uredi] Spisak naselja opštine Knin 1991.

Za više informacija pogledajte članak Demografija Knina

Biovičino Selo, Biskupija, Cetina, Civljane, Đevrske, Ervenik, Golubić, Gošić, Ivoševci, Kakanj, Kijevo, Kistanje, Knin, Kninsko Polje, Kolašac, Kovačić, Krnjeuve, Ljubač, Markovac, Modrino Selo, Mokro Polje, Nunić, Oćestovo, Orlić, Oton, Pađene, Plavno, Polača, Potkonje, Radljevac, Radučić, Ramljane, Riđane, Smrdelje, Strmica, Uzdolje, Varivode, Vrbnik, Vrpolje, Zečevo, Zvjerinac, Žagrović.

[uredi] Uprava

Na temelju izbornih rezultata od 15. maja 2005. vlast u gradu Kninu formirala je koalicija HDZ-HSLS-HB-HSP sa 9 mandata od ukupno 17 u skupštini opštine. Ostala 8 mandata pripadaju Samostalnoj demokratskoj srpskoj stranci. Gradonačelnica Knina je postala Josipa Rimac.

[uredi] Istorija

U istoriji, ime Knin se prvi put spominje u 10. veku od strane vizantijskog cara Konstantina VII Porfirogenita, u njegovom djelu De administrando imperio (Upravljanje carstvom), kao centar okruga Tnena. No život je u užem i širem području Knina mnogo stariji, što pokazuju brojni arheološki nalazi. Knin je u prošlosti bio utvrđeni grad koji je po položaju, odbrambenoj snazi i naoružanju bio najmoćnija tvrđava u Dalmaciji. Od osnivanja, Knin se branio od mnogih neprijatelja o čemu svedoči dobro očuvana kninska tvrđava sa čvrstim bedemima. Branioci su tvrđavu stalno dograđivali prema tadašnjim odbrambenim potrebama. Bio je glavno sedište hrvatskih kraljeva^{[traži se izvor]}, jer se iz Knina sigurnije moglo vladati područjem i Liburnije i Dalmacije, i pokatoličavati paganske Hrvate^{[traži se izvor]} u Gackoj, Lici i Krbavi, o čemu svedoči veći broj crkvenih objekata na kninskom području sagrađenih u doba kneza Trpimira.

Nekoliko rimskih grobova otkrivenih ispod tvrđave i ostaci arhitekture na brdu Spas potvrđuju da je tu bilo rimsko naselje.

U doba rane hrvatske države tu je povremeno boravište narodnih vladara (Trpimir, Muncimir, Svetoslav Suronja, Stjepan Držislav, Dmitar Zvonimir i Petar Svačić), odnosno u obližnjoj Biskupiji, u kojoj je od oko 1040, otkako je osnovana je kninska biskupija^{[traži se izvor]} (koja je imala jurisdikciju sve do Drave), i „hrvatski biskup“.

Nakon pogibije kralja Petra Svačića 1097. i ulaskom u personalnu uniju sa Ugarskom 1102., Knin gubi status prijestolnice, no još uvek je zadržao status značajnog upravnog sedišta.^{[traži se izvor od 03. 2011.]}

Posle su u Kninu povremeno stolovali hrvatski velikaši^{[traži se izvor od 03. 2011.]} (Šubići Bribirski i Nelipići), gotovo dva veka je pod Turcima, a 1688. zauzimaju ga Mlečani i drže sve do 1797. Zapadno od Knina uzdiže se srednjovekovna tvrđava podignuta sredinom 10. veka konačni je izgled dobila početkom 18. veka., kada je veštačkim prosekom podeljena od brda Spas koje se na nju nadovezuje sa severne strane. Tvrđava je jedna od najvećih fortifikacijskih građevina u Dalmaciji. Podeljena je na gornji, srednji i donji grad, koji su međusobno povezani drvenim mostovima. Najstariji je gornji grad na severnom delu tvrđave, dok su srednji i donji grad sagrađeni u kasnome srednjem veku. U početku 18. veka na gradnji zidina kninske tvrđave radili su i domaći majstori Ivan Macanović i njegov sin Ignjatije.

U doba ilirizma postojao je Knin, a 1865. je Narodna stranka pobijedila na izborima. Prvi načelnik iz redova hrvatskog naroda je bio Lovro Monti.

U tvrđavi je bio smešten Muzej hrvatskih starina (danas Muzej hrvatskih arheoloških spomenika u Splitu), osnovan 1893.

Na brdu Spasu otkriveno je kasnoantička i starohrvatski naselje. Svršetak 19. veka grad Knin je dočekao sa 90% hrv. stanovništva.

Za doba Kraljevine SHS/SFRJ, počinje se sa planskim naseljavanjem Srba.^{[traži se izvor od 03. 2011.]} Ipak, do kraja drugog svetskog rata, grad je ostao sa hrvatskom većinom (52%).

Opština Knin je, relativno gledajući, opština koja je imala najviše partizana u II svetskom ratu ratu (10.264 od čega 4.000 žena)^{[traži se izvor od 03. 2011.]} od svih opština u bivšoj Jugoslaviji. Četnika i ustaša je bilo zanemarivo malo prema ovom broju i oni su zajedno ratovali protiv partizana.^{[traži se izvor od 03. 2011.]} Pri tome valja uzeti u obzir mogućnost velikog broja konvertovanih četnika^{[traži se izvor od 03. 2011.]}, a što je najbolje pokazala i jedna od najžešćih^{[traži se izvor od 03. 2011.]} bitaka u drugom svetskom ratu na području Dalmacije, u decembru 1944.

Grad se pretvaran u važnu saobraćajnicu i stratešku tačku, dok je sa druge strane sprečavana izgradnja drumske saobraćajnice Beograd-Split i bilo kakvo zaobilaženje Knina.^{[traži se izvor od 03. 2011.]}

Ignorisanje Hrvatske i uzgoj antihrvatskog duha, još za doba socijalizma je bio toliki, da su čak i na saveznim objektima (i na objektima JNA, što nije bio drugde slučaj) bile isticane sve redovne zastave (jugoslovenska i partijska), ali ne i zastava SR Hrvatske.^{[traži se izvor od 03. 2011.]}

U avgustu 1990. Počinje pobuna^{[traži se izvor]} srpskog stanovništva, koja je kulminirala proglašenjem Republike Srpske Krajine godinu dana kasnije, čiji je Knin trebalo da bude glavni grad.^{[traži se izvor od 03. 2011.]}

U vojnoj operaciji Oluja u avgustu 1995. Hrvatska vojska zauzima Knin i okolinu stavlja ga pod nadzor Republike Hrvatske.

[uredi] Značajni ljudi

[uredi] Galerija

Panorama Knina slikana sa kninske tvrđave. Lijevo se nalazi naselje „Sinobadova glavica“, u sredini je kompleks fabrike „Tvik“. Tok rijeke Krke i stadion FK Dinare prikazani su desno.

Rijeka Butižnica, nedaleko od ušća u Krku.
Rijeka Butižnica.
Rijeka Krka
Rijeka Krka.
Gradska tržnica.
Vatrogasni dom.
Pravoslavna crkva sv. Đorđa podignuta 1468. godine blagoslovom Zetskog mitropolita.
Crkva sv. Ante u donjem dijelu grada.
Pokrov presvete Bogorodice, pravoslavna crkva u donjem dijelu grada.
Kapela u centru grada posvećena sv. Đorđu. Zadužbina Trivuna Sinobada iz 1858. godine.