Laza Kostić
- Za drugo značenje vidi Lazo M. Kostić
| Laza Kostić | |
|---|---|
|
|
|
| Informacije | |
| Datum rođenja | 12. februar 1841 |
| Mesto rođenja |  Kovilj, Austrijsko carstvo |
| Datum smrti | 26. novembar 1910 |
| Mesto smrti |  Beč, Austrougarska |
| Dela | |
| Najvažnija dela | „Među javom i med snom“ „Santa Maria della Salute“ |
| Period | {{{Period}}} |
| Uticaji od | Predsokratovci, Vilijam Šekspir, Srpska narodna poezija |
| Uticao na | Stanislav Vinaver |
Laza Kostić (Kovilj, 31. januar/12. februar 1841 — Beč, 26. novembar 1910) je bio srpski književnik, pesnik, novinar, dramski pisac i estetičar.
Sadržaj |
[uredi] Biografija
Rođen je 1841. god. u Kovilju, u Bačkoj, u vojničkoj porodici. Osnovnu školu je učio u mestu rođenja, gimnaziju u Novom Sadu, Pančevu i Budimu, a prava i doktorat prava na Peštanskom univerzitetu. Službovanje je počeo kao gimnazijski nastavnik u Novom Sadu; zatim postaje advokat, veliki beležnik i predsednik suda. Sve je to trajalo oko osam godina, a potom se, sve do smrti, isključivo bavi književnošću, novinarstvom, politikom i javnim nacionalnim poslovima. Dvaput je dopao zatvora u Pešti: prvi put zbog lažne dostave da je učestvovao u ubistvu kneza Mihaila i drugi put zbog borbenog i antiaustrijskog govora u Beogradu na svečanosti prilikom proglašenja punoletstva kneza Milana. Kad je oslobođen, u znak priznanja, bio je izabran za poslanika Ugarskog sabora, gde je, kao jedan od najboljih saradnika Svetozara Miletića, živo i smelo radio za srpsku stvar. Potom živi u Beogradu i uređuje „Srpsku nezavisnost“, ali pod pritiskom reakcionarne vlade morao je da napusti Srbiju. Na poziv kneza Nikole odlazi u Crnu Goru i tu ostaje oko pet godina, kao urednik zvaničnih crnogorskih novina i politički saradnik knežev. No i tu dođe do sukoba, pa se vrati u Bačku. U Somboru je proveo ostatak života relativno mirno. Umro je 1910. god. u Beču a sahranjen je na Velikom Pravoslavnom groblju u Somboru. Ostaće zapamćen kao jedan od najznačajnijih književnika srpskog romantizma.
Izabran je za člana Srpskog učenog društva 27. februara 1883, a za redovnog člana Srpske kraljevske akademije 26. januara 1909.
Njemu u čast ustanovljena je Nagrada Laza Kostić.
[uredi] Književni rad
Kao politički čovek i javni radnik Kostić je vršio snažan uticaj na srpsko društvo svoga vremena. On je jedan od osnivača i vođa „Ujedinjene omladine“, pokretač i urednik mnogih književnih i političkih listova, intiman saradnik Svetozara Miletića. On se u Austriji borio protiv klerikalizma i reakcije, a u Srbiji protiv birokratske stege i dinastičara. Kad je zašao u godine, napustio je svoju raniju borbenost i slobodoumlje, pa je to bio razlog što se i njegov književni rad stao potcenjivati.
Kostić je svoje književno stvaranje počeo u jeku romantizma, pored Zmaja, Jakšića i drugih vrlo istaknutih pisaca. Pa ipak, za nepunih deset godina stvaranja on je istaknut u red najvećih pesnika i postao najpoznatiji predstavnik srpskog romantizma. Napisao je oko 150 lirskih i dvaestak epskih pesama, balada i romansi;
tri drame:
- Maksim Crnojević, (napisana 1863, objavljena 1868)
- Pera Segedinac (1882) i
- Uskokova ljuba ili Gordana (1890);
estetičku raspravu:
- Osnova lepote u svetu s osobenim obzirom na srpske narodne pesme (1880),
filosofski traktat:
- Osnovno načelo, Kritički uvod u opštu filosofiju (1884),
i veliku monografiju:
- O Jovanu Jovanoviću Zmaju (Zmajovi), njegovom pevanju, mišljenju i pisanju, i njegovom dobu (1902).
Pored većeg broja članaka polemičnog karaktera, predavanja, skica i feljtona. Od prevodilačkog rada najznačajniji su njegovi prevodi Šekspira: „Hamlet“, „Romeo i Julija“ i „Ričard III“. U prozi je napisao i nekoliko originalnih fantastičnih pripovedaka („Čedo vilino“, „Maharadža“, „Mučenica“). Jedna od najpoznatijih dela su mu „Među javom i med snom“, kao i „Santa Maria della Salute“.
[uredi] Literatura
- Narodna enciklopedija, St. Stanojević, Zagreb, 1925.- 1929.str. 401-403 V. Petrovič
[uredi] Spoljašnje veze
- Biografija na sajtu SANU
- Istorijska biblioteka: Bajron i Laza Kostić
- Laza Kostić: „Pesme“ na Antologiji srpske književnosti (.docx format)
- Lenka Dunđerski i Laza Kostić („Ilustrovana politika“)
- Laza Kostić nije zaprosio Lenku („Politika“, 2. septembar 2010)
- Feljton o Lazi Kostiću („Večernje novosti“, decembar 2010)
- Fond Laza Kostić (Cilj Fonda je promovisanje dela Laze Kostića)
