Lipicaneri

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Lipicaner

Lipicaneri (nem. Lipizzaner, sl. Lipicanci) su svetski poznata rasa slovenačkih[1] konja, koji su odgojeni u kraju Lipica, Slovenija. Rasa je nastala 1580. godine u istom gradu u tadašnjoj habzburškoj monarhiji.

Oko lipicanera se vodi rasprava sa Austrijom o njihovoj pripadnosti. Osnovu za uzgoj te rase su dali domaći kraški, španski i kasnije arapski konji. Uzgajanje jakih konja u Krasu, je imalo tradiciju još od rimskog doba.

Kobilarnicu Lipica je ustanovio austrijski nadvojvoda Karlo, tadašnji regent tih krajeva. Selo Lipica je otkupio od tršćanskog nadbiskupa. Imao je plan da u Lipici uzgoji elegantne i dobre konje za jahanje, koji su bili potrebni u konjušarnici u Gracu (Graz), gde je Karlo imao svoju rezidenciju. Prvi upravnik kobilarnice je 1585. godine postao Slovenac Franc Jurko. Prve španske konje su dobili 1580. godine a u narednim godinama su uvezli još konja iz Palestine. Veliki uticaj na rasu je imao 1701. godine nabavljeni konj Kordoba. Doveli su još nemačke i danske konje iz kraljevske kobilarnice Frederiksborg.

Danas je održano pet linija a to su Pluto(Pluto), Napolitano(Neapolitano), Konverzano(Conversano), Maestozo(Maestoso) i Fejvori(Favory). Godine 1816. svoju krvnu liniju osnovao je i arapski konj (Siglavy).

Lipicaneri u popularnoj kulturi[uredi]

Lipicanceri se često pojavljuju u raznim filmovima. Svojih „5 minuta slave“ su dobili u holivudskom filmu Crvena plima (engl. Crimson tide), gde se na zaprepašćenje poznavatelja, Denzel Vošington i Džin Hekman takođe svađaju oko njihovog porekla, samo da li su u pitanju bile Španija i Portugal, a ne Slovenija i Austrija.

U novim predlozima za slovenačku zastavu[2] je i predlog sa trobojnicom i lipicanerom.

Lipicaneri su razlog nastanka stereotipa o „Bečkim konjušarima“.

Odgajivački standardi[uredi]

Po odgajivačkim standardima Međunarodnog udruženja odgajivača Lipicanera (Lipizzan International Federation), Brisel, Belgija - lipicanski konji mogu biti registrovani u "Studbook"-u ako vode direktno poreklo od osam danas priznatih linija pastuva: Conversano, Favory, Incitato, Maestoso, Neapolitano, Pluto, Siglavy i Tulipan, zatim lipicanski konji koji vode poreklo od priplodnih pastuva koji su korišćeni u priplodu u ergeli [Lipica] u periodu od 1580. do 1915. godine, kao i lipicanski konji koji vode poreklo od familija kobila (mare families, tj. od rodova ženskih plotkinja koje su odgojene u tradicionalnom lipicanerskom odgoju) i koji se mogu i danas lako prepoznati i eksterijerno su u tipu rase Lipicaner.

Povremeno konji arapskog, andaluzijskog, luzitanijskog i kladrubijskog porekla mogu dobiti pedigre Lipicanera pod uslovom da su nastali ukrštanjem sa tradicionalno priznatim pastuvima ("Pastuvi začetnici rase").

Zanimljivosti[uredi]

Mladi ždrebci lipicanera su potpuno crni, a kad porastu svi su potpuno beli.

Izvori[uredi]

  1. ^ Vlasništvo nad lipicanerima traži i Austrija.
  2. ^ Slovenija već jedno vreme nastoji da promeni zastavu zbog velikih problema sa vrlo sličnom Slovačkom zastavom. Tako je recimo američki predsednik Sloveniju smatrao za Slovačku (Džordž Buš se nakon sastanka sa Janezom Drnovškom pohvalio novinarima kako ima dobre odnose sa Slovačkom), čak se u časopisima često meša. Slovenačkim političarima su priredili častan doček uz Slovačku himnu a slovenačke sportiste prikazuju uz Slovačku zastavu.

Spoljašnje veze[uredi]