Logor Jastrebarsko

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Dečji logor Jastrebarsko
Pošalji fotografiju
Postojao 12. jul 194226. avgust 1942.
Mesto Jastrebarsko
Pod kontrolom Zastava Nezavisna Država Hrvatska
Broj zatočenika 3.336 dece
Broj žrtava 768 dece
Logor Jastrebarsko na mapi Hrvatske


Koordinate: 45° 40′ 16" SGŠ, 15° 39′ 04" IGD

Logor Jastrebarsko nalazio se u mestu Jastrebarsko, nedaleko od Zagreba, u Republici Hrvatskoj (1942. godine Nezavisna Država Hrvatska). U njemu su bila ulogorena srpska deca uhvaćena, zarobljena i oteta u planini Kozari posle nemačko- ustaške ofanzive na opkoljene kozaračke partizane i zbegove srpskog naroda. Deca su bila starosti od jednog meseca do četrnaest godina.Logor je postojao dva meseca. Zauzeli su ga partizani Četvrte kordunaške brigade NOVJ, oslobodili preživelu ulogorenu srpsku decu i kaznili njegove organizatore i čuvare.


Jastrebarsko, logor za srpsku decu u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj, bio je u II svetskom ratu jedini koncentracioni logor (zatvor, tamnica, stratište) u svetu specijalizovan za smeštaj i pogrom dece. Patent hrvatskog nacionalizma, nepoznat i nemačkim fašistima, jedinstven u istoriji civilizacije, kojim je, nedvosmisleno, vršen genocid nad Srbima.[1][2] [3][4][5]

Oko 1.300 logoraša prebačeno je u Jasenovac. Ali kroz dečji logor Jastrebarsko, u periodu 12. jul 194226. avgust 1942. prošlo je 3.336 dece, najviše srpske, od toga više od 2.000 sa Kozare. Logor je bio pod upravom časnih sestara kongregacije sv. Vinka Paulskog. Za nepunih mesec i po dana umrlo je 768 dece (po izjavi grobara Franje Ilovara, koji je bio plaćen „po komadu"!).

26. avgusta 1942. Četvrta kordunaška brigada NOVJ zauzela je Jastrebarsko. U logoru je zatečeno 727 zatočenih dečaka i devojčica. Komandant brigade Nikola Vidović zabeležio je o susretu sa malim logorašima:

Vikicitati

„U memljivim zidinama starog dvorca nalazilo se 727 dječaka i djevojčica, uglavnom predškolskog uzrasta. Njih su „prevaspitavale“ časne sestre. Naravno, to prevaspitavanje bilo je u ustaškom duhu. Htjele su u neku ruku da stvore nove „janjičare“. Sirota djeca su na kapama ili reverima nosila slovo „U“, Živjela su pod nevjerovatno teškim okolnostima. Zbog gladi, bolesti i načina „vaspitanja“ dnevno je umiralo po nekoliko dječaka i djevojčica. Čim su ti mali izmučeni sužnji ustaške samovlasti čuli pucnjavu i vidjeli partizane, neizmjerna radost ispunila ih je nadom da će biti oslobođeni. Kasnije smo doznali od njih kako su se usplahirili svi podjednako od straha zbog pucnjave i zbog uzbuđenja da bi ih neko mogao osloboditi. Ganuli su nas povici i čežnjivi pogledi djece načičkane iza rešetaka zaključanog logora. Partizani su brzo otvorili vrata i djeca su jurnula na sunce. Od radosti su skakala i vješala se o vratove boraca, svojih oslobodilaca. Opšta vreva i graja potrajala je nekoliko časaka. Nekoliko najiscrpljenijih onesvjestilo se na dnevnom svjetlu i suncu ... Neki borci 4. kordunaške brigade pronašli su među zarobljenom djecom svoju, neko sina ili kćer, ili djecu svojih rođaka ili komšija.

To oduševljenje oslobođenih malih logoraša vrlo je teško opisati...“
({{{2}}})

[6]

Partizani su oslobodili zatočenike i streljali rukovodioce i neke od vaspitačica u logoru. Nakon toga logor više nije obnovljen.


Izvori[uredi]

  1. ^ Nikolić N. Kozaračka djeca, Stvarnost, Zagreb
  2. ^ Koncentracijski logor Jastrebarsko - Wikipedija
  3. ^ Dragoje Lukić, Rat i djeca Kozare, Beograd-Prijedor-Jasenovac, 1990.
  4. ^ Genocide in Satellite Croatia, Edmond Paris, American Institute for Balkan Affairs, Chicago 1961, p100.
  5. ^ "Genocid" - iz recenzije knjige "Rat i djeca Kozare" (poslednji pasus)- Antun Miletić
  6. ^ Nikola Vidović: Četvrta kordunaška brigada u borbama za oslobođenje Bihaća, u zborniku BIHAĆKA REPUBLIKA, Muzej Avnoja i Pounje, Bihać 1965 - knjiga 1, pp. 152

Spoljašnje veze[uredi]