Loznica

Iz projekta Википедија

Ukoliko ste tražili neko drugo naselje sa imenom Loznica, pogledajte članak Loznica (višeznačna odrednica).

Loznica je grad i sedište istoimene opštine u Mačvanskom okrugu u zapadnoj Srbiji. Prema popisu iz 2002. grad je imao 19.863 stanovnika. Prema istom popisu,sa svojim prigradskim područjem koji čine naselja Klupci, Lozničko Polje i Krajišnici grad je imao 43.219 stanovnika, te kao takav predstavlja najveći grad čitavog Podrinja i značajan regionalni centar.

Grad Loznica
Država	Srbija
Okrug	Mačvanski
Opština	Loznica
Položaj	44° 32′ 03" SGŠ 19° 13′ 27" IGD
Površina	km²
Populacija (2002) - broj stanovnika - gustina	19863 st./km²
Poštanski broj	15300 15301
Pozivni broj	015
Registarska oznaka	LO
Grad Loznica Grad Loznica na mapi Srbije

[uredi] Geografske odlike

Grad u podnožju planine Gučevo, u Podrinju. Kroz grad protiče rečica Štira. Loznica se nalazi na nadmorskoj visini od 142 m. Drumom od Beograda je udaljen 139 km, 136 km od Novog Sad 75 km od Valjeva, 53 km od Šapca i 6 km od Banje Koviljače.

[uredi] Istorija

O naseljenosti ovog kraja, još od praistorije, svedoče mnogi arheološki nalazi. Od oko 900. do 300. godine stare ere, ovu oblast naseljavali su Iliri. Najstarije naselje Ad Drinum potiče iz rimskog doba.

Naselje na mestu današnje Loznice prvi put se pominje u povelji kralja Milutina s početka 14. veka, a kao palanka već 1717. godine. Ime je verovatno došlo od reči lozica zbog velikog broja vinograda. Kao grad naselje Loznica formiralo se 1834. godine, godinu dana posle pripajanja Kneževine Srbiji. Pored muške osnovne škole koja s prekidima radi od 1795. godine, 1858. godine dobija i žensku, a nepotpunu Gimnaziju 1871. godine. Već 1888. godine Loznica ima novčani zavod, štedionicu, sud, bolnicu.

Tokom Prvog svetskog rata, od 16. do 20. avgusta 1914. nadomak Loznice je vođena Cerska bitka, u kojoj je srpska vojska porazila austro-ugarsku. Druga bitka u ovom kraju u Prvom svetskom ratu kraju bila bitka na Mačkovom kamenu, od 18. do 23. septembra 1914. Kolubarska bitka, treća bitka u ovom kraju je započela austro-ugarskom ofanzivom 6. oktobra 1914. opštim napadom na Drugu armiju koja je držala položaje u donjem Jadru i Mačvi. U bitkama na Gučevu i Drini posle velikih gubitaka srpska vojska se povukla na Kolubaru.

Loznica je oslobođena 2. novembra 1918. godine.

Stvaranjem Kraljevina SHS iz osnova se promenio položaj Jadra. Od pograničnog kraja postao je srez duboko u unutrašnjosti nove države. Miran život stanovnika Loznice prekinuo je Drugi svetski rat. Četnici su oslobodili Loznicu 31. avgusta 1941. Okupator je ponovo zauzeo Loznicu, a oktobra 1941. u Dragincu su u znak odmazde streljali 2.960 ljudi, žena i dece. Loznica je oslobođena 23. septembar 1944.godine. Posle oslobođenja 1944.god. Loznica je imala oko 3.000 stanovnika. Prema poslednjem popisu iz 1991. god. u lozničkoj opštini je u 54 naseljena mesta živelo 87658 stanovnika. Sam grad te godine imao je 18.826 stanovnika a sa prigradskim naseljima Klupcima, Krajičnicima i Lozničkim poljem nepune 34000. Loznica je za vreme proteklih ratova na prostoru bivše Jugoslavije bila tranzitna stanica i utočište izbeglim i unesrećenim ljudima. Negde oko 70.000 ljudi je prošlo kroz ovaj grad, veliki broj njih je dobio pomoć i zbrinut. I danas oko 15000 izbeglih i raseljenih lica živi na području opštine Loznica.

[uredi] Demografija

U naselju Loznica živi 15855 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,3 godina (37,3 kod muškaraca i 39,3 kod žena). U naselju ima 6666 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,98.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka

Demografija
Godina	Stanovnika




1948.	3226	^[1]
1953.	5031
1961.	10411
1971.	13871
1981.	17790
1991.	18845	18523
2002.	20419	19863

Etnički sastav prema popisu iz 2002.^[2]

Srbi	18.785	94,57%
Muslimani	391	1,96%
Jugosloveni	136	0,68%
Crnogorci	57	0,28%
Hrvati	40	0,20%
Romi	28	0,14%
Makedonci	24	0,12%
Slovenci	13	0,06%
Nemci	6	0,03%
Ukrajinci	4	0,02%
Slovaci	4	0,02%
Rusi	4	0,02%
Rumuni	2	0,01%
Mađari	2	0,01%
Bugari	2	0,01%
Česi	1	0,00%
nepoznato	176	0,88%

Stanovništvo prema polu i starosti ^[3]


	m	ž
?	50	68
80+	62	110
75-79	154	251
70-74	364	455
65-69	533	615
60-64	430	589
55-59	478	494
50-54	776	898
45-49	850	962
40-44	696	896
35-39	542	702
30-34	566	605
25-29	774	752
20-24	771	806
15-19	731	776
10-14	618	604
5-9	501	520
0-4	464	400
prosek	37.3	39.3

Domaćinstva

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**
Godina popisa	1948.	1953.	1961.	1971.	1981.	1991.	2002.
Broj domaćinstava	996	1512	3341	4412	5615	5958	6666

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**
Broj članova	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10 i više	Prosečan broj članova
Broj domaćinstava	1177	1521	1433	1732	518	223	42	9	5	6	2.98

Stanovništvo staro 15 i više godina prema bračnom stanju i polu

Pol	Ukupno	Neoženjen/ Neudata	Oženjen/ Udata	Udovac/ Udovica	Razveden/ Razvedena	Nepoznato
Muški	7777	2338	4907	288	200	44
Ženski	8979	2101	5043	1205	563	67

Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja

Pol	Ukupno	Poljoprivreda, lov i šumarstvo	Ribarstvo	Vađenje rude i kamena	Prerađivačka industrija	Proizvodnja i snabdevanje...	Građevinarstvo	Trgovina	Hoteli i restorani	Saobraćaj, skladištenje i veze
Muški	3490	112	1	20	1000	201	269	482	77	195
Ženski	3122	74	-	13	639	44	89	610	103	88
Oba	6612	186	1	33	1639	245	358	1092	180	283
Pol	Finansijsko posredovanje	Nekretnine	Državna uprava i odbrana	Obrazovanje	Zdravstveni i socijalni rad	Ostale uslužne aktivnosti	Privatna domaćinstva	Eksteritorijalne organizacije i tela	Nepoznato
Muški	43	140	223	161	144	119	-	-	303
Ženski	84	112	142	362	496	105	-	-	161
Oba	127	252	365	523	640	224	-	-	464

[uredi] Kultura

Svedoci prošlih vremena su Crkva Pokrova Bogorodice u Loznici, Manastir Tronoša, Manstir Čokešina, spomenici na Gučevu, u Tekerišu, Dragincu, kao i etno selo Tršić.

Postoji narodna epska pesma „Boj na Loznici“. U njoj je centralni lik loznički Vojvoda iz Prvog srpskog ustanka Anta Bogićević. Njegov grob se nalazi uz staru lozničku crkvu.

Loznica je rodno mesto Jovana Cvijića.

Rodno mesto Miće Popovića, a u gradu postoji istoimena galerija. U Tršiću, nedaleko od Loznice je rođen Vuk Stefanović Karadžić, a blizu je manastir Tronoša, mesto ranog Vukovog školovanja.

Osnovna kulturna manifesticija opštine Loznica predstavlja tradicionalni Vukov sabor u Tršiću. Sabor se održava svake godine u septembru, u nedelju pred Malu Gospojinu (21. septembra) u znak sećanja na Vuka Karadžića - velikana naše kulture. To je najveća manifestacija u Srbiji, po svom značaju i po masovnosti (okuplja 20.000-30.000 posetilaca).

U opštini Loznica nalazi se 15 osnovnih škola sa izdvojenim odelenjima i 4 srednje škole. U osnovnim školama obrazuje se oko 9000 osnovaca, a u srednjim oko 4500 srednjoškolaca.

Grad pobratim je Plock u Poljskoj.

[uredi] Reference

^ Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
^ Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-00-9
^ Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7