Majami

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Disambig.svg
Za drugo značenje, pogledajte članak Majami (višeznačna odrednica).
Majami
engl. Miami

Miami skyline 20080328.jpg
Pogled na Majami iz Saut Biča

Grb

Zastava
Osnovni podaci
Država Zastava Sjedinjenih Američkih Država SAD
Savezna država Zastava Floride Florida
Okrug Majami-Dejd
Stanovništvo
Stanovništvo (2010) 399.457
Geografske karakteristike
Koordinate 25°46′00″N 80°13′00″W / 25.783333, -80.216667
Vremenska zona UTC-5, leti UTC-4
Majami na mapi Florida
{{{alt}}}
Majami
Majami na mapi SAD
{{{alt}}}
Majami
Majami na mapi SAD
Ostali podaci
FIPS kod 12-45000

Majami (engl. Miami) je grad smešten u jugoistočnom delu američke savezne države Floride. Majami je drugi najveći grad na Floridi, ali i najveći grad i sedište okruga Majami-Dejd. Takođe je najveći grad u metropolitanskom područu južne Floride, koje se sastoji od okruga Majami-Dejd, Brouvard i Palm Bič, i najveće metropolitansko područje u jugoistočnom delu SAD.

Majami je kao grad službeno osnovan 28. jula 1896. s populacijom nešto većom od 300 stanovnika. Godine 1940. u gradu je živelo 172.172 stanovnika, a prema popisu stanovništva iz 2000. grad je imao 362.470 stanovnika dok je njegovo šire metropolitansko područje imalo populaciju veću od 5 miliona. Po popisu stanovništva iz 2010. u njemu je živelo 399.457 stanovnika.[1]

Veliki porast broja stanovnika posljednjih godina rezultat je migracija unutar SAD, kao i imigracije. Šire područe Majamija mesto je gde se susreću brojne kulture i nalazi se pod snažnim uticajem velike populacije etničkih Latinoamerikanaca i karipskih ostrvaca od kojih su mnogi izvorni govornici španskog i haićanskog jezika.

Važnost regije kao međunarodnog finansijskog i kulturalnog središta digla je Majami do statusa svetskog grada, a uz Atlantu grad je jedno od najvažnijih poslovnih središta u jugoistočnom delu SAD.

Istorija[uredi]

Ulica u Majamiju i zgrada u kojoj se glasalo da Majami postane grad

Majami je kao grad službeno osnovan 28. jula 1896. godine, dok su područje na kojem je grad osnovan bilo naseljeno više od hiljadu godina Tekuesta Indijancima, a to je područje 1566. Španiji prisvojio Pedro Menendez de Aviles. Španska misija izgrađena je godinu kasnije. Godine 1836, sagrađena je tvrđava Dalas gde su se odvijale borbe tokom Drugog seminolskog rata. Tokom 1920ih, počeo je da raste broj stanovništka i da se izgrađuje infrastrukture. Do 1940, u Majamiju je živjelo 172.172 stanovnika.

Nagli razvoj grada počinje dolaskom železnice. Lokalna uzgajivačica citrusa Džulija Tatl uverila je železničkog magnata Henrija Flaglera u gradnju železnice sve do Majamija. Na dan 28. juls 1896, Majami je službeno proglašen gradom s preko 300 stanovnika.

Nagli razvoj grada koji je počeo 1920-ih, poremetile su krize nekretnina, uragan 1926. i velika depresija 1930-ih. Početkom Drugog svetskog rata, Majami je zbog svog položaja odigrao važnu ulogu u borbi protiv nemačkih podmornica. Rat je podstakao rast stanovništva čiji se broj podigao na skoro pola miliona. Dolaskom Fidela Kastra na vlast na Kubi 1959. godine, veliki broj Kubanaca doselio se u Majami, što je dodatno povećalo broj stanovnika. Od novijih kriza najznačajnije su pobuna zbog premlaćivanja Artura Makdafija, narko ratovi, uragan Endru i afera Elijana Gonzaleza. Danas je Majami grad u velikom razvoju koji privlači veliki broj turista.

Geografija[uredi]

Majami se zajedno sa svojim predgrađima nalazi na širokoj ravnici između močvarnog područja Everglejds na zapadu i zaliva Biskejna na istoku. Prosečna nadmorska visina ovog područja je dva metra, a najviša visina teritorija ne prelazi 12 metara. U južnim delovima aglomerizacijskog područja Majamija nalazi se brdoviti greben Majami Rok.

Glavni deo grada nalazi se na obalama zaliva Biskejn gdje se nalazi nekoliko stotina prirodnih i veštačkih ostrva u plićaku, od kojih se na najvećem nalazi Majami Bič i Saut Bič.

Panorama Majamija
Panorama Majamija

Klima[uredi]

U Majamiju vlada topla i blaga tropska klima tokom cele godine koja je pod umerenim uticajem Golfske struje koja prolazi 24 km od obale. Prosečna godišnja temperatura je 24 °C. Najmanja prosečna godišnja temperatura je 15,1 °C (januar), a najviša 31,6 °C (jul). Prosečna godišnja količina padavina je 1480 mm. Najkišovitiji mesec je jun sa 220 mm padavina.

Najviša temperatura u gradu je zabilježena 21. jula 1942. godine, a iznosila je 37,8°C. Najniža temperatura je zabeležena 27. januara 1940, a iznosila je -2°C. Sneg je u gradu pao samo jednom, 20. januara 1977. godine.


Klima Majamija
Pokazatelj Jan Feb Mar Apr Maj Jun Jul Avg Sep Okt Nov Dec Godišnje
Srednji maksimum, °C 24 24,7 26,2 28 29,6 30,9 31,7 31,7 31 29,2 26,9 24,8 28,3
Srednji minimum, °C 15,1 15,8 17,9 19,9 22,3 23,9 24,6 24,8 24,4 22,3 19,3 16,4 20,5
Količina padavina, mm 51,1 52,8 60,7 72,4 157,7 237 144,8 192,5 193,8 143,3 67,6 46,5 1.420,2
Izvor: World Weather


Demografija[uredi]

Prema popisu stanovništva iz 2010. u gradu je živelo 399.457 stanovnika, što je 36.987 (10,2%) stanovnika više nego 2000. godine.[1]

Grupa 2000. 2010.
Belci 42.897 (11,8%) 47.622 (11,9%)
Afroamerikanci 80.858 (22,3%) 76.880 (19,2%)
Azijati 2.376 (0,7%) 3.953 (1,0%)
Hispanoamerikanci 238.351 (65,8%) 279.456 (70,0%)
Ukupno 362.470 399.457

Područje grada Majamija je 43. po broju stanovnika u SAD. U celom južnofloridskom urbanom području, koje uključuje okruge Majami-Dejd, Brovard i Palm Bič, živi više od 5,4 miliona stanovnika, po čemu je šesto u SAD po naseljenosti[2] i najveće urbano područje u jugoistočnom SAD.

Razvoj stnovništva Majamija[3]
Godina 1850. 1896. 1910. 1920. 1950. 1980. 1990. 2000. 2006.
Stanovništvo 96[4] 300 5 500 30.000 172 000 346 681 358 648 362 470 404 048[5]

Prema nacionalnom ili etničkom poreklu, 34,1 % stanovništva grada čine Kubanci, 22,3 % Afroamerikanci, 5,6 % Nikaragvanci, 5,0 % Haićani, 3,6 % Portorikanci i 3,3 % Honduranci. Prema UN-ovom programu za razvoj, Majami je prvi u svetu po postotku stanovništva koje nije rođeno u zemlji u kojoj se nalazi grad (59%), a sledi ga Toronto (50%).

Oušn Drajv

Od 134 198 domaćinstava :

  • 26,3% imaju najmanje jedno maloletno dete
  • 36,6% čine venčani parovi
  • 18,7% su samohrani roditelji
  • 37,9% ne čine porodice

Prosečna veličina domaćinstva je 2,61 osoba, a porodica 3,25 članova.

Stanovništvo prema dobi čine :

  • 21,7% maloletnici,
  • 8,8% od 18 do 24 godine,
  • 30,3% od 25 do 44 godine,
  • 22,2% od 45 do 64 godine,
  • 17% stariji od 65 godina.

Stanovništvo je relativno staro : srednja starost stanovništva je 39,2 godine, naspram 36,4 godine što je američki prosek. Polni omer je 100 žena na 98,9 muškaraca. Među odraslim stanovništvom na 100 žena dolazi 97,3 muškaraca.

Jezici[uredi]

Tri službena gradska jezika su engleski, španski i haićanski (oblik kreolskog francuskog). Uz ove jezike u gradu se govori i mnoštvom drugih jezika. Grad ima najveći broj govornika španskog jezika u nelatinskoj Americi[6].


Godine 2000, za 66,75 % stanovništva maternji jezik je bio španski jezik. Govornici engleskog čine 25.45%, kreolskog francuskog 5.20%, a francuskog 0,76 % stanovništva[7]. Druge maternje jezike stanovništva činili su portugalski jezik sa 0.41%, nemački jezik sa 0.18%, italijanski jezik sa 0.16%, arapski jezik sa 0.15%, kineski jezik sa 0.11%, i grčki jezik sa 0,08 % stanovništva.

Procenat stanovništva grada kojima maternji jezik nije engleski je ukupno 74.54%, što je jedan od najvećih procenata u SAD-u[7].

Privreda[uredi]

Majami

Majami je jedan od najvažnijih finansijskih središta u SAD. Grad je središte regionalne trgovine sa snažnom međunarodnom poslovnom zajednicom. Zbog blizine sa Latinskom Amerikom grad je sedište za latinoameričke operacije za više od 1400 multinacionalnih kompanija, uključujući AIG, American Airlines, Cisco, Disney, Exxon, FedEx, Kraft Foods, Microsoft, Software Update Corporation, Oracle, SBC Communications, Sony, i Visa International. Sjedišta nekoliko velikih kompanija nalaze se na području Miamija, uključujući Alienware, Bacardi, Software Update Corporation, Brightstar Corporation, Burger King, Carnival Cruise Lines, Espírito Santo Financial Group, Greenberg Traurig, Interval International, Lennar, Norwegian Cruise Lines, Perry Ellis International, Royal Caribbean Cruise Lines, Ryder Systems, Telefonica USA, TeleFutura, Telemundo, U.S. Century Bank i World Fuel Services. Međunarodni aerodrom u Majamiju, kao i morska luka su među najaktivnijim lukama u SAD, pogotovo po prevozu tereta iz Južne Amerike i Kariba. U središtu Majamija nalazi se najveća koncentracija međunarodnih banaka u SAD. Grad je bio domaćin pregovorima o Američkom slobodnom trgovinskom području 2003. godine.

Vrlo važan deo privrede čini i turizam, što se posebno odnosi na plaže šireg područja Majamija koje privlače posetioce iz celog svijeta, kao i deo širek područja grada namenjen noćnom životu, koji se nalazi u Saut Biču u Majami Biču. U industrijskom smislu Majami je važno kamenolomsko i skladišno središte.

Prema podacima Ureda za popis stanovništva SAD, Majami je treći grad po siromaštvu u SAD, a iza njega su samo Detroit u Mičigenu i El Paso u Teksasu. Ovo je i jedan od retkih gradova u SAD čije je lokalna vlast bankrotirala, 2001. godine[8] Ovo je takođe i jedan od gradova u kojem je život najneisplativiji, prosek cene smeštaja iznosi 42,8% prosečnog dohotka, dok je nacionalni prosek 27%.[9]

Saobraćaj[uredi]

okrug Majamija

Vazdušni saobraćaj[uredi]

Međunarodni aerodrom u Miamiju je jedan od najprometnijih aerodroma na svetu. Ovo je glavni aerodrom u području Majamija koja ima godišnji promet od preko 35 miliona putnika. Prema stranom saobraćaju ovo je treći aerodrom u SAD (ispred njega su aerodrom Džon F. Kenedi u Njujorku i LAKS u Los Anđelesu), i sedmi u svetu. Aerodrom je povezan stalnim letovima s preko 70 gradova u Severnoj i Južnoj Americi, Evropi i Bliskom istoku.

Šire područje grada služi i obližnji međunarodni aerodrom Fort Lauderdale-Holivud.

Pomorski saobraćaj[uredi]

Majamijska luka za pomorski saobraćaj je najveća luka namenjena brodovima za kružna putovanja u svetu. Godine 2005, kroz luku je prošlo 3.605.201 putnika. Ovo je takođe i jedna od najznačajnijih luka za teretni saobraćaj u SAD, s uvozom od skoro deset miliona tona tereta godišnje. Prema saobraćaju sa Latinskom Amerikom, je ovo druga luka u Severnoj Americi, a ispred nje je samo luka južne Luizijane. Luka se nalazi na 2,10 km² i ima sedam putničkih terminala. Najznačajniji uvozni teretni promet čine roba, građevinski materijali i alkoholna pića. Najznačajniji izvozni teretni promet čine roba, štampa i tekstili. Zemlja iz koje se najviše uvozi je Kina, dok je zemlja u koju se najviše izvozi Honduras.

Javni saobraćaj[uredi]

Metrobus u Miamiju

Za javni saobraćaj u gradu zaduženo je društvo Majami-Dejd Transit koje upravlja jevnim prevozom u okrugu Majami-Dejd. Ovo društvo upravlja najvećom prevozonom mrežom na Floridi, i 14. je po važnosti u SAD[10]. Javni prevoz čini :

  • Metrorejl - metro linija dugačka 36 km koju koristi oko 62.300 putnika dnevno. Postoje planovi za otvaranje tri nove linije u budućnosti.
  • Metromuver - oblik nadzemne železnice koji povezuje središte grada i spaja se sa Metrorejlom na stanicama Government Centar i Brikel. Linija je dugačka 7,1 km.
  • Metrobus - autobuska mreža sa više od 100 linija koju dnevno koristi oko 267.700 putnika.
  • Paratransit - oblik prevoza namenjen hendikepiranim osobama.

Putni i železnički saobraćaj[uredi]

Kroz Majami prolaze četiri državna auto-puta, to su I-75, I-95, I-195, I-395, kao i više državnih auto-puteva, kao U. S. ruta 1, U. S. ruta 27, U. S. ruta 41 i U. S. ruta 441; na koje se spaja putna mreža Floride.

U Majamiju je južni kraj Amtrakovih atlantskih železnica, a zadnja stanica nalazi se u Hajalijau, u predgrađu.

Gradovi pobratimi[uredi]

Majami je zbratimljen sa sledećim gradovima:[11]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

Literatura[uredi]

  • Morris, Richard B. (1996). Encyclopedia of American History (Seventh ed.). Collins Reference. ISBN 0062700553. 
  • Peter C. Mancall, Gary B. Nash, Allan M. Winkler, Charlene Mires, John W. Jeffries, ed. (2009). Encyclopedia of American History. Facts on File. ISBN 0816071365. 
  • Stanley I. Kutler (2002). Dictionary of American History (Third ed.). Charles Scribners & Sons. ISBN 0684805332. 
  • Paul S. Boyer (2001). The Oxford Companion to United States History. Oxford University Press. ISBN 0195082095. 
  • Michael Kazin, Rebecca Edwards, Adam Rothman, ed. (2011). The Concise Princeton Encyclopedia of American Political History. Princeton University Press. ISBN 0691152071. 


Spoljašnje veze[uredi]

Sa drugih Vikimedijinih projekata :