Montreal

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Transkrib en-sr.png Neki pojmovi u ovom članku nisu transkribovani.
Ako smatrate da možete da dovršite članak, kliknite na karticu uredi i transkribujte reči koje su ostale u izvornom obliku.


Montreal
fr. Montréal, engl. Montreal

Pogled na centar Montreala
Pogled na centar Montreala

Grb

 Zastava
Osnovni podaci
Država Kanada Kanada
Pokrajina Kvebek
Osnovan 1832.
Stanovništvo
Stanovništvo (2006) 1.620.693
Aglomeracija (2006) 3.635.571
Gustina stanovništva 4.439 st./km²
Položaj
Koordinate 45°30′29″N 73°33′18″W / 45.508056, -73.555
Nadmorska visina 0-234 m
Površina 363,52 km²
Montreal na mapi Kanade
{{{alt}}}
Montreal
Montreal na mapi Kanade
Ostali podaci
Gradonačelnik Žerald Tremble
Pozivni broj 514, 438, i 450, 579 (šira zona)
Veb-strana www.ville.montreal.qc.ca


Montreal (fr. Montréal, engl. Montreal) je drugi po veličini grad u Kanadi i najveći grad provincije Kvebek. Prema podacima iz 2006. godine, grad ima 1.620.693 stanovnika, a uključujući i okolinu 3.635.571. Montreal se nalazi u jugozapadnom delu Kvebeka, oko 275 kilometara jugozapadno od grada Kvebek (glavnog grada provincije Kvebek), 167 kilometara istočno od Otave (glavnog grada Kanade). Grad se nalazi na ostrvu Montreal, između reke Sen Loren i Otave.

Na prostoru današnjeg Montreala živeli su Irokezi, kada je do njih 1535. godine stigao francuski istraživač Žak Kartije. Prva evropska naseobina na mestu današnjeg Montreala podignuta je 1642. Francuski doseljenici su je nazvali Vil Mari de Monreal. Usledila je brza kolonizacija kao posledica trgovine krznom. Grad se predao britanskim snagama 1760. i sa ostatkom Nove Francuske 1763. postao je deo Britanske Severne Amerike. Montreal je bio glavni grad Kanade od 1844. do 1849.

Danas je Montreal jedna od glavnih kanadskih luka i njen glavni kulturni centar. Montreal je nezvanična frankofonska prestonica Severne Amerike i drugi najveći frankofoni grad u svetu, posle Pariza.[a] U gradu su održane Letnje olimpijske igre 1976.

Sadržaj

[uredi] Geografija i položaj

Marše Bonsekur u jesen.

Montreal se nalazi na jugozapadu pokrajine Kvebek, približno 275 km južno od grada Kvebek, sedišta pokrajine, i 167 km istočno od Otave, glavnog grada Kanade.

Grad Montreal pokriva najveći deo ostrva Montreal na ušću reke Otave u reku Sen Loren. Montrealska luka leži na jednom kraju kanala Sen Loren, koji povezuje Velika jezera i Atlantski okean. Severno od Montreala protiče Rivière des Prairies.

Istočne padine brega Maunt Rojal

Grad je dobio ime po najpoznatijoj geografskog odlici ostrva, brdu Maunt Rojal, čiji je naviši vrh Kolin de la Kroa visok 232 m.[1] Druga dva vrha su Kolin de Utrmon (ili Maunt Mari, u kvartu Utrmon) visok 211 m i vrh Vestmaunt visok 201 m. Brdo je deo lanca brda Monteridžijan smeštenih između Lorensovih i Apalačkih planina.

Montreal je centar montrealskog metropolisa, a graniči se sa gradovima Laval na severu, Longej, Sen Lamber, Brosar i drugim opštinama na jugu, Repentinji na istoku, i opštinama Vest Ajlanda na zapadu. Anglofone opštine Vestmaunt, Montreal Zapad, Hampsted, Kot Sen Lik, Maunt Rojal i frankofona enklava Montreal Istok u potpunosti su okružene gradom Montrealom.

[uredi] Maunt Rojal

Dabrovo jezero na Maunt Rojalu.

Na planini se nalazi Parl Maunt Rojal, jedna od najvećih zelenih površina u Montrealu. Park, čiji je veći deo pošumljen, projektovao je Frederik Lau Olmsted, koji je takođe dizajnirao njujorški Central park, a otvoren je 1876.[2]

Park sadrži dva vidikovaca, od koji je poznatiji vidikovac Kondiaronk, sa kog se pruža pogled na centar Montreala. Ostale odlike parka su malo veštačko Dabrovo jezero, kratke ski staze; vrt sa statuama, Smitova kuća, muzej ser Džordžu-Etjenu Kartijeu. U parka se dešavaju sportske, turističke i kulturne aktivnosti.

Na planini se nalaze dva velika groblja, Notre-Dame-des-Neiges (osnovano 1854) i Maunt Rojal (1852). Groblje Maunt Rojal se prostire na 67 ha, na severnoj padini planine Maunt Rojal u opština Outremont. Groblje Notre-Dame-des-Neiges je mnogo veće, uglavnom franko-kanadskog i zvanično katoličko.[3] Više od 900.000 ljudi je sahranjeno ovde.[4]

Na groblju Maunt Rojal nalazi se više od 162.000 grobova i ono je večno počivalište za mnoge poznate Kanađane. Tu se nalazi i deo za ratne veterane među kojima je nekoliko vojnika koji su bili nagrađeni najvišim vojnin odlikovanje Velike Britanije, Viktorijinim krstom. Na groblju Maunt Rojal je 1901. otvoren prvi krematorijum u Kanadi.[5]

Prvi krst na brdu je postavio osnivač grada Pol Šomede de Mesonev 1643. kao ispunjenje zaveta koje je dao Bogorodici kada ju je molio da prestane velika poplava. Danas je na vrhu planine postavljen osvetljeni krst visok 31,4 m, koji je 1924. godine postavilo Udruženje svetog Jovana Krstitelja, a sada je u vlasništvu grada. Krst je osvetljen svetlima svetlo crvene, plave ili ljubičaste boje, od kojih se poslednja koristi kao znak žalosti između smrti jednog pape i izbora sledećeg.

Panorama Montreala snimljena sa Maunt Rojala.
Panorama Montreala snimljena sa Maunt Rojala.

[uredi] Klima

Pogled na Montreal iz vazduha tokom zime

Montreal leži na granici nekoliko klimatskih regiona. Klima Montreala se obično klasifikuje kao vlažna kontinentalna ili vlažna borealna klima (Kepenova klasifikacija klimata Dfb).[6]

Padavine su obilne sa prosečnim snežnim padavinama koje zimi dostižu 2,175 godišnje. Prosečna količina kiše iznosi godišnje 763,8 mm. Leto je najvlažnije doba u godini, ali takođe i najsunčanije.[7]

Najhaladniji mesec u godini je januar sa maksimalnom dnevnom temperaturom od -5,7 °C, a prosečna minimalna je −14,7 °C.[8] Najtopliji mesec je jul sa prosečnom maksimalnom temepraturom od 26,2 °C. Najniža ikada zabeležena temperatura bila je −37,8 °C 15. januara 1957, a najviša ikada zabeležena temperatura iznosila je 37,6 °C 1. avgusta 1975.[8] Velika vlažnost je česta leti, što čini da subjektivni osećaj temperature bude još viši. U proleće i jesen, prosečna mesečna količina padavina iznosi između 55 mm i 94 mm. Padanje snega u proleće i jesen je normalna pojava. Takođe, kasni topli talasi kao i miholjska leta su redovne odlike klime Montreala.[9]


Klima Montreala
Pokazatelj Jan Feb Mar Apr Maj Jun Jul Avg Sep Okt Nov Dec Godišnje
Apsolutni maksimum, °C 13,9 15,0 25,6 30,0 33,9 35,0 36,6 37,6 33,5 28,3 21,7 18,0 37,6
Srednji maksimum, °C −5,8 −4,2 2,0 10,7 18,5 23,4 26,2 24,6 19,8 13,0 5,2 −2,9 10,9
Srednja temperatura, °C −10,3 −8,8 −2,4 5,7 12,9 18,0 20,8 19,4 14,5 8,3 1,6 −6,9 6,1
Srednji minimum, °C −14,9 −13,5 −6,9 0,6 7,3 12,5 15,4 14,1 9,3 3,6 −2 −11 1,2
Apsolutni minimum, °C −37,8 −33,9 −29,4 −15 −4,4 0,7 6,1 3,3 −2,2 −7,2 −19,4 −32,4 −37,8
Količina padavina, mm 63,3 56,4 67,6 74,8 68,3 82,5 85,6 100,3 86,5 75,4 93,4 85,6 939,7
Izvor: World Climate, Pogoda i Klimat


[uredi] Istorija

Drvorez Hočelage (nastao između 1556. i 1606. po zapisima Žaka Kartijea

Arheološki nalazi pokazuju da su različiti nomadski narodi živeli na ostrvu Montreal, najmanje 2.000 godina pre dolaska Evropljana [10]. Irokezi su osnovali selo Hočelaga u podnožju Kraljevskog brega.[11] Francuski istraživač Žak Kartije je posetio Hočelagu 2. oktobra 1535, prisvojivši dolinu reke Sen Loren za Francusku.[12] On je procenio da je u selu živelo "preko hiljadu" stanovika.[11]

Sedamdeset godina kasnije, francuski istraživač Samjuel de Šamplen je izvestio da su Irokezi i njihova naselja potpuno nestali iz doline Sen Lorena, verovatno zbog međuplemenskih ratova, bolesti koje su doneli Evropljani i odseljavanja[11]. Šamplen je 1611. godine osnovao stanicu za trgovinu krznom na ostrvu Montreal, na mestu na početku nazvanom La Place Royale, na ušću Petite Rivière u Sen Loren, gde se danas nalazi Pointe-à-Callière.[13] Godine 1639, Jérôme Le Royer de La Dauversière je dobio titulu gospodara ostrva Montreal.

Sa ovlašćenjem katoličkog Société Notre-Dame de Montréal, misionari Pol Šomede de Mesonev, Jeanne Mance i nekoliko francuskih kolonista je onovalo misiju za pokrštavanje starosedeoca Vil Mari 17. maja 1642. Godine 1644. Jeanne Mance je osnovala prvu bolnicu u Severnoj Americi severno od Meksika.[14] Pol Šomede de Mesonev je bio osnivač i prvi guverner kolonije. Marguerite Bourgeoys je ovde osnivala prve škole u Novoj Francuskoj.

Predaja Montreala Britancima 1760.

Vil Mari je postao centar za trgovinu krznom i bazu za dalje francusko istraživanje u Severnoj Americi. Drveni zidovi izgrađeni su 1725. godine. Uprkos vrlo jakom zemljotresu 7. septembra 1732, grad se nastavio razvijati, a utvrđen je oko 1740. godine. Grad je ostao u francuskim rukama sve do 8. septembra 1760, kada je vojvoda Levis bio prisiljen grad predati britanskoj vojsci pod komandom lorda Džefrija Amhersta.

Godine 1759, u Montrealu je živelo više od 5.000 stanovnika. Nakon britanskog osvajanja 1760, Montreal je još uvijek nalikovao francuskim gradovima s većinskim francuskim stanovništvom, ali su bogato građanstvo najvećim delom činili Englezi. Iako je najveći deo stanovništva govorio francuskim jezikom, najveći deo novina, plakata i školovanje bili su na engleskom.

Montreal je registrovan kao grad u 1832.[15] Iako su grad pogodile epidemije i veliki požari, u Montrealu se snažno razvila industrija i trgovina kojom je najvećim delom upravljalo englesko građanstvo. Grad je, kao i ostatak pokrajine, pogodila pobuna 1837. Otvaranje Lašinskog kanala omogućio je brodovima da zaobiđu neplovne Lašinske brzake[16], a izgradnja mosta Viktorija je uspostavila Montreal kao glavni železnički čvor. Do 1860ih Montreal je bio najveći grad Britanske Severne Amerike i neosporno privredno i kulturno središte Kanade.[17][18]

Ulica svetog Dominika iz 1866.

Montreal je bio glavni grad provincije Kanade od 1844. do 1849, ali je izgubio svoj status kada je grupa torijevaca zapalila zgradu Parlamenta u znak protesta zbog usvajanja Zakona o šteti zbog pobune, kojim bi se vratila prava francuskom stanovništvu.[19] U ovom požaru koji se proširio i do nacionalne knjižnice, uništeni su brojni povijesni spisi Nove Francuske.[20]

Posle Prvog svetskog rata, politika prohibicije u SAD pretvorila je Montrealu u raj za Amerikance koji su tražili alkoholna pića.[21] Nezaposlenost je ostala visoka u gradu, a bila je pogoršana krahom berze 1929. i Velikom depresijom.

Tokom Drugog svetskog rata, gradonačelnik Camillien Houde je protestovavao protiv regrutacije i pozvao je Montrealce da se upišu u registar svih muškaraca i žena savezne vlade. Vlada ga je zbog neposlušnosti zatvorila u logor do 1944.[22] kada je bila primorana da uvede obavezno služenje vojnog roka.[23]

Do 1951. godine broj stanovnika Montreala je premašion milion ljudi.[24] Kanal Sen Loren, koji je otvoren 1959. godine, omogućava brodovima da zaobiđu Montreal, što je vremenom moglo označiti kraj ekonomske dominacije grada.[25] Međutim, tokom 1960-ih Montreal je doživeo kontinuirani rast, izgradnjom najviših nebodera u Kanadi, novih saobraćajnica i Montrealskog metroa.

Gradska kuća Montreala

Sledeće decenije je najavila period dalekosežnih socijalnih i političkih promena, koje su u velikoj meri proistekle zbog zabrinutosti franko-kanađanske većine o očuvanju svoje kulture i jezika, s obzirom na tradicionalnu prevlast na anglo-kanadske manjine u poslovnom svetu. Oktobarska kriza i pobeda suverenističke Kvebečke partije, prouzrokovala je odlazak mnogih firmi i ljudi iz grada.[26] Godine 1976. Montreal je bio domaćin Letnjih olimpijskih igara.

Tokom 1980-tih i ranih 1990-ih, Montreal je imao sporiju stopu privredni rasta od mnogih drugih velikih kanadskih gradova. Do kraja 1990-ih, međutim, ekonomska klima u Montrealu se poboljšala.

Montreal je spoljen sa 27 okolnih opština na ostrvu Montreal 1. januara 2002. Spajanjem je stvoren jedinstven grad Montrealu koji je pokrivao celi ostrvo Montreal. Ovaj potez se pokazao nepopularnim, pa je nekoliko bivših opština, sa ukupno 13% stanovništva ostrva, glasalo da napusti tek ujedinjeni grad u odvojenim referendumima u junu 2004. Odvajanje je izvršeno 1. januara 2006, čime je na ostrvu ostalo 15 opština, uključujući i Montreal.

[uredi] Opštine

Grad Montreal se sastoji od 19 velikih opština koje se dalje dele na manje kvartove. Opština Montreala su Ahuntsic-Cartierville, Anjou, Côte-des-Neiges–Notre-Dame-de-Grâce,Lachine, LaSalle, Le Plateau-Mont-Royal, Jugoistok, L'Île-Bizard–Sainte-Geneviève, Mercier–Hochelaga-Maisonneuve, Montréal-Nord, Outremont, Pierrefonds-Roxboro, Rivière-des-Prairies–Pointe-aux-Trembles, Rosemont–La Petite-Patrie, Saint-Laurent, Saint Leonard, Verdun, Ville-Marie i Villeray–Saint-Michel–Parc-Extension.

Opština sa najviše kvartova je Vile-Mari, koja obuhvata centar grada, istorijski distrikt Stari Montreal, Kineska četvrt, Gay Village, Latinski kvart, nedavno džentrifikovane Quartier international i Cité Multimédia, kao i Quartier des Spectacles koji je tranutno u izgradnji. Ostali kvartovi od interesa u opštini su luksuzni Golden Square Mile u podnožju Kraljevskog brega i Shaughnessy Village/Quartier Concordia koje su dom hiljadama studenata Univerziteta Konkordija. Kvart takođe obuhvata veći deo parka Maunt Rojal, ostrvo Sveta Jelena, kao i Île Notre-Dame.

U opštini Plateau Mont-Royal tradicionalno žive pripadnici frankofone radničke klase. Najveći kvart je The Plateu, koji takođe prolazi kroz proces značajne džentrifikacije, a istraživanje iz 2001. je označilo ovaj kvart kao najkreativniji u Kanadi pošto 8% njegovog stanovništva čine umetnici.[27]. Kvart Mile End u severozapadnom delu grada je tokom istorije bio brlo multikulturalan deo grada. Makgil geto se nalazi u krajnjem jugozapadnom delu opštine, a njegovo ime je izvedeno iz činjenice da je dom hiljadama studenata Univerziteta Makgil.

U opštini Jugoistok je bila smeštena većina industrije krajem 19. i početkom 20. veka. U opštini se nalazi kvart irski radnički kvartovi Grifintaun, Goose Village i Pointe-Saint-Charles i siromašniji kvartovi Saint-Henri i Mala Burgonja.

Ostali značajni kvartovi Montreala su multikulturalni f Notre-Dame-de-Grâce i Côte-des-Neiges u opštini Côte-des-Neiges–Notre-Dame-de-Grâce, Mala Italija u opštini Rosemont–La Petite-Patrie i Hochelaga-Maisonneuve, koja je dom montrealskom Olimpijskom stadionu u opština Mercier–Hochelaga-Maisonneuve.

[uredi] Stanovništvo

Popisu stanovništva iz 2006. grad Montreal je imao 1.620.693 stanovnika.[28] U široj oblasti Montreala je prema popisu iz 2006. živeo 3.635.571 stanovnik, a prema popisu iz 2001. 3.451.027 stanovnika, što predstavlja rast stanovništva od +1,05% godišnje između 2001. i 2006.[29]Po popisu iz 2006, dece do 14 godina starosti bilo je 621.695, što čini 17,1% stanovništva, dok je broj stanovnika iznad 65 godina starosti iznosio 495.685 ili 13,6% od ukupnog stanovništva.[28] Stanovnici evropskih etničkih grupa čine najveći skup etničkih grupa u Montrealu, i uglavnom su francuskog, irskog, italijanskog i britanskog porekla.[30]

[uredi] Religija

[uredi] Arhitektura

Bogorodičina crkva u Starom Montrealu

Više od veka i po, Montreal je bio industrijski i finansijski centar Kanade. Različite vrste zgrada, uključujući fabrike, silose, magacine, mlinove, kao i rafinerije, danas predstavljaju nasleđe od istorijskog i arhitektonskog značaja, posebno u centru grada i u oblasti stare luke.

Danas postoje i mnoge istorijske zgrade u Starom Montrealu koje su i dalje u svom izvornom obliku: Bogorodičina crkva, pijaca Bonsecours, kao i impresivno sedište svih glavnih kanadskih banaka na Ulici svetog Jakova iz 19. veka. Oratorijum svetog Josifa (završen 1934), glavna zgrada Univerziteta Montreal koju je projektovao Ernest Kormije u stilu art deka, poslovna zgrada Place Ville-Marie, kontroverzni Olimpijski stadion i okolne strukture, samo su od nekih značajnih primera arhitekture 20. veka.

Naselje Habitat 67

Paviljoni dizajnirani za Svetsku izložbu 1967, popularno poznat kao Ekspo 67, sadrži široki spektar arhitektonskih projekata. Iako su većina paviljona bile samo privremene strukture, nekoliko preostalih strukture su postale znamenitosti Montreala, uključujući nekadašnji američki paviljon geodetsku kupolu, koja je danas muzej Montrealska biosfera, kao apartmansko naselje Habitat 67 koji je projektovao Moše Safdi.

Montrealski metro je ispunjen obiljem javnih radova nekih od najvećih imena u kvebečke kulture. Dizajn i ukrasi svake stanice u sistema metroa su jedinstveni.

Montreal je 2006. proglašen za Uneskov grad dizajna, jednim od tri prestonice dizajna u svetu (druge dve su Berlin i Buenos Ajres).

[uredi] Privreda

[uredi] Kultura

[uredi] Napomene

  1. ^ Kinšasa i Abidžan imaju više stanovnika od Montreala, ali njihovo stanovništvo pretežno priča lokalnim jezicima, dok se francuski jezik koristi u administraciji i poslovanju.

[uredi] Reference

  1. ^ Island of Montreal. Geographical Names of Canada. Natural Resources Canada (17. 9. 2007.). Pristupljeno na dan 20. 5. 2008.
  2. ^ Berryman, Tom. Short History of Mount Royal. Les amis de la montagne. Pristupljeno na dan 26. 2. 2009.
  3. ^ Notre-Dame-des-Neiges Cemetery Mission. Cimetierenddn.org. Pristupljeno na dan 1. 9. 2009.
  4. ^ The cemeteries of Mount Royal. Les amis de la montagne. Pristupljeno na dan 26. 2. 2009.
  5. ^ Mount Royal Crematorium. Mount Royal Cemetery (2003). Pristupljeno na dan 26. 2. 2009.
  6. ^ Canadian Climate Normals 1971-2000. Pristupljeno na dan 18. 12. 2006.
  7. ^ WEATHER IN MONTREAL, CANADA. TopSightSeeing.com. Pristupljeno na dan 26. 2. 2009.
  8. ^ a b Canadian Climate Normals 1971-2000. Pristupljeno na dan 18. 12. 2006.
  9. ^ Average Weather for Montreal, QC — Temperature and Precipitation. Weather.com. Pristupljeno na dan 16. 9. 2009.
  10. ^ Place Royale and the Amerindian presence. Société de développement de Montréal (September 2001). Pristupljeno na dan 9. 3. 2007.
  11. ^ a b v Tremblay, Roland (2006). The Saint Lawrence Iroquoians. Corn People.. Montréal, Qc: Les Éditions de l'Homme.
  12. ^ Jacques Cartier: New Land for the French King. Pathfinders & Passageways. Pristupljeno na dan 3. 10. 2009.
  13. ^ Marsan, Jean-Claude (1990). Montreal in evolution. An historical analysis of the development of Montreal's architecture.. Montréal, Qc: Les Éditions de l'Homme.
  14. ^ Google booksaccessed December 23, 2007
  15. ^ Montreal :: Government. Student's Enclyclopedia. Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno na dan 29. 3. 2009.
  16. ^ Lachine Canal National Historic Site of Canada (PDF). Parks Canada. Pristupljeno na dan 29. 3. 2009.
  17. ^ Visiting Montréal, Canada. International Conference on Aquatic Invasive Species. Pristupljeno na dan 29. 3. 2009.
  18. ^ UNA-Canada: A Sense of Belonging. United Nations Association in Canada. Pristupljeno na dan 29. 3. 2009.
  19. ^ Walking Tour of Old Montreal. Vehicule Press. Pristupljeno na dan 30. 1. 2008.
  20. ^ Une Histoire du Québec, Jacques Lacoursière, str. 109, Septentrion 2002.
  21. ^ Arnold, Kathy (3. 6. 2008.). Montreal: a thrilling collision of cultures. Daily Telegraph. Pristupljeno na dan 29. 3. 2009.
  22. ^ Camillien Houde. City of Montreal. Pristupljeno na dan 29. 3. 2009.
  23. ^ Greška citiranja Loša oznaka <ref>; nema teksta za ref-ove pod imenom MTAU.; $2
  24. ^ THE EMERGENCE OF A MODERN CITY 1945-1960. Montreal Archives Portal. City of Montreal. Pristupljeno na dan 29. 3. 2009.
  25. ^ Veltman, Calvin (1996). Post-imperial English. Mouton de Gruyter. Pristupljeno na dan 29. 3. 2009.
  26. ^ Bowen, Arabella; John Shandy Watson (2001-2004). The Ongoing Threat of Separatism. The Rough Guide to Montreal. Rough Guides. Pristupljeno na dan 29. 3. 2009.
  27. ^ Artists by neighbourhood in Canada (PDF). Canada 2001 Census. Hill Strategies (October 2005). Pristupljeno na dan 25. 3. 2009.
  28. ^ Greška citiranja Loša oznaka <ref>; nema teksta za ref-ove pod imenom area_and_pop_city_proper.; $2
  29. ^ Greška citiranja Loša oznaka <ref>; nema teksta za ref-ove pod imenom area_and_pop_metro_area.; $2
  30. ^ Ethnocultural Portrait of Canada, Highlight Tables, 2006 Census: Montreal (CMA). Statistics Canada. Pristupljeno na dan 2. 4. 2008.

Sa drugih Vikimedijinih projekata :

p • r • u
Gradovi domaćini letnjih olimpijskih igara

 Atina (1896) •  Pariz (1900) •  Sent Luis (1904) •  London (1908) •  Stokholm (1912) •  Antverpen (1920) •  Pariz (1924) •  Amsterdam (1928) •  Los Anđeles (1932) •  Berlin (1936) •  London (1948) •  Helsinki (1952) •  Melburn (1956) •  Rim (1960) •  Tokio (1964) •  Meksiko (1968) •  Minhen (1972) •  Montreal (1976) •  Moskva (1980) •  Los Anđeles (1984) •  Seul (1988) •  Barselona (1992) •  Atlanta (1996) •  Sidnej (2000) •  Atina (2004) •  Peking (2008) •  London (2012)   Rio de Žaneiro (2016) 

 Olympic rings.svg



Koordinate: 45° 30' 29" SGŠ, 73° 33' 18" ZGD


Preuzeto iz „http://sr.wikipedia.org/w/index.php?title=Монтреал&oldid=5318938“
Lični alati
Imenski prostori

Latinica

Varijante
Pregledi
Radnje
navigacija
tehničke
Štampaj/izvezi
alati
Drugi jezici