Moskva
Iz projekta Википедија
Moskva je glavni i najveći grad Rusije. Nalazi se na reci Moskvi i obuhvata površinu od 1097,12 km². Broj stanovnika brzo raste i prema popisu iz 2002. ima ih 10,3 miliona. Po poslednjem popisu iz 2004. u Moskvi je živelo 11.273.400 stanovnika. Samim tim Moskva je najnaseljeniji grad u Evropi, dok urbano stanovništvo grada čini 1/10 ruske populacije.
|
|||||
| Položaj | |||||
|---|---|---|---|---|---|
|
|
|||||
| Vlada | |||||
| Država Okrug Federalni grad |
 RusijaCentralni federalni okrug Moskva |
||||
| Gradonačelnik | Jurij Lužkov | ||||
| Geografske karakteristike | |||||
| Površina - Grad |
1.081 km² |
||||
| Stanovništvo - Grad (2005.) - Gustina |
10.415.400 8.537,2/km² |
||||
| Koordinate | |||||
| Visina | <130 - 253 m | ||||
| Vremenska zona - Leti (DST) |
MSK (UTC+3) MSD (UTC+4) |
||||
| Ostale informacije | |||||
| Poštanski broj | 101xxx-129xxx | ||||
| Pozivni broj | +7 495; +7 499 | ||||
| Automobilska oznaka | 77, 99, 97, 177 | ||||
| Vebsajt: www.mos.ru | |||||
Moskva ima status grada federalnog značaja (federalnog subjekta). Uz nju, takav status u Rusiji ima još samo Sankt Peterburg. Nalazi se u Središnjem federalnom okrugu. Administrativno se deli na 10 okruga koji se dele na mnogobrojne područne uprave.
U središtu grada nalazi se Kremlj, utvrđeni kompleks koji je do 1703. bio političko središte Ruskog Carstva, a od 1918. Sovjetskog Saveza, i od 1991. Ruske Federacije. Uz istočni zid Kremlja prostire se Crveni trg, mesto mnogih državnih ceremonija. Na trgu se nalaze i dve verovatno najpoznatije moskovske građevine - crkva Sv. Vasilija Blaženog i mauzolej Lenjina.
Moskva je takođe veliki ekonomski i trgovački centar, dom velikog broja milijardera. U 2007 Moskva je drugu godinu za redom proglašena za grad koji najskuplji svetu za život. [1]
Sadržaj |
[uredi] Istorija
Grad je nazvan po reci (na staroruskom: grád Moskóv, bukvalno prevedeno kao „Grad uz reku Moskvu“). Pravo poreklo imena je nepoznato ali ipak postoji nekoliko teorija. [2] Jedna od teorija govori o tome da ime dolazi iz drevnog finskog jezika i znači „mračan“ ili „zamućen“.
U rejonu Moskve nađeni su tragovi neolitskih naseobina iz perioda od 3000-2000 pne. Naseobine Slovena potiču iz 6. veka, a Moskva se prvi put spominje kao naselje u letopisu 1147 kada je princ Novgorodske republike pozvao Jurija Dolgorukog rečima: „dođi meni, brate, u Moskvu“. [3] Knez Jurij Dolgoruki izgradio je utvrđenje od drveta - Kremlj - 1156. godine, oko kojeg se širilo naselje. [4] Od početka 14. veka u vlasti je moskovskih kneževa, a od druge polovine 14. veka ona se izjednačuje sa pojmom ruske države i nalazi se na čelu borbe protiv mongolsko-tatarskog jarma. U 14. i 15. veku Moskovljani su dizali više ustanaka protiv svojih feudalaca. Od druge polovine 15. veka Moskva postaje prestonica ruske države, a početkom 16. veka imala je oko 100.000 stanovnika.
U tom periodu Kremlj se izgrađuje od čvršćeg materijala i na širem prostoru. Do 18. veka Moskva postaje veliki trgovačko-industrijski centar, ali je opao broj njenih stanovnika kada je Lenjingrad postao prestonica 1712. godine . Za vreme Napoleonovih ratova (oko 1812) u Moskvi je izgorelo tri četvrtine zgrada, ali je uprkos tome krajem 19. veka postala veliki naučni, politički i kulturni centar. U revoluciji 1905.-1907. moskovski proleterijat uzeo je masovno učešće i od marta 1918. na čelu se nalazi Lenjin. U Drugom svetskom ratu Nemci su pred Moskvom pretrpeli odlučujući neuspeh, a Moskvu je branilo 500.000 Moskovljana, među kojima i veliki broj žena.
U Moskvi su održane Letnje olimpijske igre 1980.
[uredi] Položaj
Nalazi se u centru evropskog dela bivšeg SSSR, na obalama reke Moskve, velikoj Ruskoj niziji, prosečno na oko 120 m nadmorske visine. Oblast Moskve izložena je hladnim arktičkim i sibirskim klimatskim uticajima. Srednja januarska temperatura je –11º C, minimum -42º C. U julu temperatura iznosi oko 19º C, maksimum 37º C.
Moskva je u centru istoimene, najgušćenaseljene i privredno najrazvijenije oblasti. Oko Moskve razmešteni su mnogi industrijski gradovi, a neki od njih čine urbanističku celinu sa Moskvom kao njena predgrađa.
[uredi] Arhitektura
Dugo vremena gradom su dominirale Pravoslavne crkve. izgled Moskve se drastično promenio u Sovjetskim vremenima, naročito za vreme Staljina. Tada je došlo do modernizacije grada gde su izgrađeni široki bulevari i drugi veliki putevi ali i uništena brojna bitna arhitektonska zdanja. Kula Šukarev, mnoga imanja i prodavnice kao i različite građevine vezane za religiju kao što je Kazanjska Katedrala ili Katedrala Hrista Spasitelja su bile uništene za vreme Staljinove vladavine. Međutim tokom devedesetih obe su ponovo izgrađene .
Jedan od glavnih arhitekata rane Sovjetske Rusije je Vladimir Šukov koji je projektovao nekoliko građevina u Moskvi. Po njemu je nazvana i Kula Šukov koja se koristila kao toranj za prenos radio signala, građena je između 1919 i 1922.
Staljin je takođe naredio izgradnju komplekasa zgrada „Sedam Sestara“, objekata koje podsećaju delom na katedrale. Svih sedam zgrada se vide sa većine uzvišenja u gradu, i one su najviše zgrade u centralnoj Moskvi osim tornja Ostankino. Kako je sovjetska politika zahtevala da svaki građanin i njegova porodica budu stambeno zbrinuti, počeli su da se grade veliki stambeni blokovi. Većina ovih zgrada bila je igrađena u poststaljinističkoj eri i nazvana po ljudima koji su tada bili na vlasti- Brežnjev, Hruščov. Građevine Sovjetskog doba su masivne i obično ukrašeni motivima Socijalističkog realizma. Međutim, manje crkve koji se vide na obrisima grada još uvek se nalaze na različitim tačkama u Moskvi. U popularnoj turističkoj ulici Stari Arbat koje važi za srce boemskog prostora grada još uvek se nalaze zdanja sazidana pre dvadesetog veka. Mnoge zgrade koje se nalaze u samom centru grada (npr. u ulici Tverskaja) su predstavnici opadanja buržoazije za vreme carističkih vremena. Ostankino, Kuskovo, Uzkoje su velika imanja koja se nalaze neposredno izvan Moskve i koja su pripadala plemićima iz doba Carske Rusije.
Postoje pokušaji da se restaurišu najbolje sačuvani primeri arhitekture ranijih vremena. Renovirani objekti se lako uočavaju zbog svetlih boja i karakterističnih fasada. Mnoge kuće poznatih pisaca, kompozitora i umetnika pretvoreni su u muzeje.
[uredi] Saobraćaj
[uredi] Međugradski saobraćaj
U Moskvi postoje pet putničkih aerodroma: Šeremetjevo, Domodedovo, Bijukovo, Ostafijevo i Vnukovo. Šeremetjevo predstavlja aerodrom na koji dolazi šezdeset procenata putnika sa međunarodnih letova. Takođe oko Moskve postoje i manji aerodromi kao što je Mjačkovo na koji sleću privatni avioni i helikopteri.
Moskva ima devet većih železničkih terminala, i još nekoliko manjih stanica. Terminali su Beloruski, Kazanjskij, Kijevskij, Kurskij, Leingradskij, Paveletskij, Rižskij, Savjolovskij i Jaroslavskij železnički terminal. Svi se nalaze oko centra grada ali u svaki od njih dolaze vozovi iz različitih delova Evrope i Azije. Pošto su vozovi najjeftiniji vid saobraćaja u zemlji većina rusa putuje njima, posebno za Sankt Petersburg i na istok Transsibirskom železnicom.
Moskva je najveće rečno pristanište Rusije, povezana kanalima i rekom Volgom sa 5 mora (Baltičkim, Belim Azaskim, Crnim i Kaspijskim morem/jezerom). Reka Moskva je pritoka Oke i protiče kroz Moskvu dužinom 45 km, gde je široka 100-150 m. Od 1932-1937. spojena je kanalom sa Volgom Postoje i dva rečna terminala Severni i Južni. Pored njih Moskva ima i Centralnu autobusku stanicu kroz koju dnevno prođe 25, 000 putnika.
[uredi] Gradski saobraćaj
Podzemna železnica (metro) postoji od 1935. Duga je oko 90 km sa 60 stanica i stalno se proširuje. U Moskvi postoji 6 automobilskih magistrala i puteva. .
[uredi] Stanovništvo
| Moskva - demografski razvoj od 1400 do 1856 | |||||||||||
| 1400 | 1638 | 1710 | 1725 | 1738 | 1775 | 1785 | 1811 | 1813 | 1825 | 1840 | 1856 |
| 40.000 | 200.000 | 160.000 | 145.000 | 138.400 | 161.000 | 188.700 | 270.200 | 215.000 | 241.500 | 349.100 | 368.800 |
| Moskva - demografski razvoj od 1868 do 2002 | |||||||||||
| 1868 | 1871 | 1888 | 1897 | 1912 | 1920 | 1926 | 1939 | 1959 | 1979 | 1989 | 2002 |
| 416.400 | 601.969 | 753.459 | 1.038.600 | 1.617.157 | 1.027.300 | 2.101.200 | 4.609.200 | 6.133.100 | 8.142.200 | 8.972.300 | 10.383.000 |
[uredi] Znamenitosti
Najstarije jezgro i centar grada je Kremlj, ispod kojeg je Lenjinov mauzolej na Crvenom trgu. Kremlj je centralni deo starih ruskih utvrđenih gradova iz feudalnog doba opasan zidovima sa kulama. U Kremlju su se nalazili knežev dvor, saborna crkva i kuće plemstva. Posle Drugog svetskog rata izgrađene su mnogobrojne prostrane stambene četvrti, široki bulevari sa alejama, trgovima i parkovima.
Grad je političko-upravno podeljen na 17 rejona. Sedište je najviših državnih organa i naučnih ustanova (kojih u Moskvi ima 535), sanitetskih ustanova, instituta, labaratorija, biblioteka (oko 4.000), muzeja, pozorišta, umetničkih galerija.
Moskva ima nekoliko univerziteta (među kojima su MGU, MGIMO, MGTU, MFTI, MIREA, MЭI i drugi), sa univerzitetskim gradom izgrađenim na Lenjinskim brežuljcima, a najstariji univerzitet je Lomonosov osnovan 1755. godine. Moskva je grad sa mnogobrojnim umetničkim i arhitektonskim spomenicima.
U blizini Moskve nalazi se atomski centar Rusije i institut za nuklearna istraživanja. U okolini grada izgrađena je i prva atomska električna centrala. U zoni od oko 10 km od Moskve je šumski zeleni pojas u kojem su podignuti mnogi stadioni i sportski centri.
[uredi] Budući projekti
Moskovski Internacionalni biznis centar ili Moskva- Siti je deo centralne Moskve. Nalazi se na distriktu Presnenski koji je trenutno u intenzivnom građevinskom razvoju.
Cilj ovog projekta je da se napravi zona, prva u Rusiji i celoj Istočnoj Evropi gde će na jednom mestu biti poslovni, stambeni i objekti za zabavu.To će biti grad u gradu. Ovaj projekat je usvojila vlada Moskve 1992 godine.
Kule Federacije koja se trenutno gradi u ovom delu grada biće najviša u Evropi kada bude završena.
Plan je da se izgradi i najviša zgrada na svetu do 2010 godine, Kula „Rusija“ visine 648 metara. Takođe ovde su planirani i mnogi drugi projekti kao što su akvapark i drugi rekreacioni objekti, prestižne kancelarije, apartmani. Konstrukcija četiri Metro stanice je već završena.
[uredi] Gradovi pobratimi
[uredi] Vidi još
- Moja Moskva (himna grada)
- Moskovsko vreme
- Moskovski kanal
- Stadion Lužnjiki
- Spisak gradova u Rusiji po broju stanovnika
[uredi] Reference i objašnjenja
- ^ Najskuplji gradovi za život na svetu
- ^ Poreklo imena Moskva
- ^ Istorija Moskve ((en)), pristup 26. januar 2008.
- ^ Izgradnja Kremlja ((en)), pristup 26. januar 2008.
[uredi] Spoljašnje veze
- http://www.mos.ru/ Zvanična prezentacija grada
Koordinate: 55° 46' SG Š, 37° 40' IGD
Amsterdam • Andora la Velja • Ankara* • Astana* • Atina • Baku* • Beograd • Berlin • Bern • Beč • Bratislava • Brisel • Budimpešta • Bukurešt • Vaduc • Valeta • Varšava • Vatikan • Viljnus • Dablin • Zagreb • Jerevan* • Kijev • Kišinjev • Kopenhagen • Lisabon • London • Luksemburg • Ljubljana • Madrid • Minsk • Monako • Moskva • Nikozija* • Oslo • Pariz • Podgorica • Prag • Rejkjavik • Riga • Rim • San Marino • Sarajevo • Sofija • Skoplje • Stokholm • Talin • Tbilisi* • Tirana • Helsinki
Napomena * - Nalaze se u Aziji, ali se nalaze u državi koja ima društveno-političku povezanost sa Evropom.
