Motor

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Četvorotaktni SUS motor

Motor (od latinskog movēre, mōvī, mōtum - pokretati) je pogonska mašina koja neki vid energije kontinuirano pretvara u mehanički rad. Ako pretvaranje energije nije kontinuirano, mašina se naziva aktuator.

U današnje vreme se pod nazivom motor obično podrazumeva motor sa unutrašnjim sagorevanjem (SUS) koji se koristi u automobilima.

Opšti princip rada[uredi]

Svi motori, bez obzira na vrstu, rade na principu zakona termodinamike i stoga vrše rad koji je manji od energije utrošene na pokretanje motora. Odnos između uložene energije i rada koji motor izvrši naziva se koeficijent korisnog dejstva. Ovaj koeficijent je u praksi uvek manji od teorijski izračunatog koeficijenta za određeni tip motora, jer se jedan deo energije izgubi unutar motora na zagrevanje.

Istorija[uredi]

Prvi motori su nastali kao čovekova eksploatacija prirodnih procesa. Recimo, čovečanstvo je koristilo snagu vode i vetra u mlinovima.

Prvi motor koji je zaista bio nezavisan od prirode bila je parna mašina. Ova vrsta motora se zasniva na proizvodnji pare koja pokreće klip u cilindru. Translatorno kretanje se zatim obično transformiše u rotaciono kretanje inercionog točka.

U 19. veku nastali su motori u kojima gorivo sagoreva u kontrolisanim eksplozijama koje se periodično izazivaju varnicama. Ovakva vrsta motora (sa unutrašnjim sagorevanjem) pokreće automobile i avione, a kroz istoriju je više puta unapređivana i usavršavana. Prvu teoriju motora je zasnovao Sadi Karno 1824. Karl Benc je krajem 19. veka razvio automobilski motor polazeći od Otovog četvorotaktnog motora, što je postao višedecenijski standardni dizajn.

Zbog rastuće potrebe za snažnim vojnim avionima i raketama za vreme Drugog svetskog rata, inženjeri su razvili mlazne i raketne motore.

Vrste motora[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Motori