Mumbaj

Iz projekta Википедија

Koordinate: 18° 57' 53" SG Š 72° 49' 33"IGD

„Vrata Indije“

Mumbaj (mara. मुम्बई), nekada se zvao Bombaj (mara. बम्बई) sve do 1995., je glavni grad države Maharaštra u Indiji i najveća luka na Arapskom moru i indijskom poluostrvu. Grad (bez pojasa predgrađa) ima 12.883.654 stanovnika, dok sa predgrađima i severnim delovima broji 19.994.372 stanovnika i čini šestu po veličini gradsku aglomeraciju na svetu (procene od 1. januara 2006.)

Leži na istoimenom ostrvu pred zapadnom obalom Indije. Moderni razvoj grada počinje tek u prvoj polovini 19. veka, kada Bombaj postaje sedište indijske trgovine. U vrhu zaliva Bek Bej podignut je uz staru hinduističku jezgru niz monumentalnih zgrada (ističe se železnička stanica Viktorija). Otmene stambene četvrti na poluostrvima Kobala i Malabar stopile su se duž obala zaliva u impozantnu celinu. Kulturno središte sa sveučilištem (od 1857.), knjižarama, muzejima, nizom hramova, poznatom "kulom tišine" (groblje bogatih Parsa) i drugi. Važan centar pamučne industrije, proizvodnja vune, svile i automobila; metalna, hemijska, drvna, kožna i prehrambena industrija; prerada nafte; filmska industrija (70 % indijske proizvodnje). Na susednom ostrvu Trombaj izgrađen je prvi nuklearni reaktor u Indiji. Moderno uređena luka povezuje Bombaj („vrata Indije“, naziv za grad i za monumentalnu građevinu kroz koju se iz luke ulazi u grad) i Indiju sa zapadnim svetom. Izvozi se pamuk, semeno ulje, pirinač, pšenica, ruda mangan; a uvozi tekstil i gvožđe, čelik, mašine, ugalj. Železničkim prugama i putevima Bombaj je spojen sa ostalim delovima Indije. Važno čvorište međunarodnih vazdušnih linija.

[uredi] Istorija

Istorijska mapa Bombaja

U portugalskoj vlasti je od 1534. Od 1661. pod upravom engleske Istočnoindijske kompanije. Od 1708. sedište britanske uprave u Indiji. Brzo se razvija posle otvaranja Sueckog kanala (1869.). Tu je 1908. došlo do prvog velikog radničkog štrajka u Indiji, koji je vojska ugušila u krvi. U oslobođenoj Indiji od 1947. sedište provincije, a od 1956. federalne države Bombaj. 1960. Bombaj je postao glavni grad države Maharaštra.