NATO

Iz projekta Википедија

Severno-atlantski savez North Atlantic Treaty Organisation Organisation du Traité de l'Atlantique Nord
Zastava NATO
Karta evrope i severne amerike, sa članice u plavoj boji
Osnovana	4. april 1949
Tip	Alijansa vojske
Sedište	Brisel, Belgija
Članice	26 članice zemlje
Generalni sekretar	Jap de Hop Šefer
Zvanični jezici	engleski, francuski
Vebsajt	www.nato.int

Severno-atlantski savez ili NATO (engl. North Atlantic Treaty Organisation (NATO), fr. l'Organisation du Traité de l'Atlantique Nord (OTAN); Vašington, 4. april 1949) je međunarodna odbrambeno-bezbednosna organizacija. Službeni jezici u NATO su engleski i francuski.

Glavna odredba ugovora između država članica je tačka V. Deo tog dela ugovora glasi:

“

Članice se slažu da će se oružani napad protiv jedne ili više članica u Evropi ili Severnoj Americi smatrati napadom na sve članice.

”

Snage NATO su na proleće 1999. godine bombardovale SRJ, u kampanji koja je okončana povlačenjem svog osoblja SRJ i uspostavljanjem privremene administracije UN na Kosovu i Metohiji.

Sadržaj

1 Države članice
2 Saradnja sa zemljama koje ne pripadaju NATO
- 2.1 Partnerstvo za mir
- 2.2 Savet Rusija-NATO
3 Istorijat
- 3.1 Vazdušne operacije protiv SRJ
4 Vidi još
5 Spoljašnje veze

[uredi] Države članice

Mapa NATO država

[uredi] Države osnivači (1949)

[uredi] Države koje su pristupile NATO tokom Hladnog rata

[uredi] Države bivšeg Istočnog bloka koje su pristupile NATO posle Hladnog rata

Ekspanzija NATO u Evropi

Grčka i Turska su pristupile organizaciji u februaru 1952, a Zapadna Nemačka je to učinila 1955. godine. Ujedinjenjem Nemačke 1990. godine, Istočna Nemačka je postala deo pakta. Španija je pristupila 30. maja 1982, a bivše članice Varšavskog pakta — Poljska, Mađarska i Češka Republika su pristupile NATO 12. marta 1999, na samitu kojim je obeležavana njegova pedesetogodišnjica.

[uredi] Saradnja sa zemljama koje ne pripadaju NATO

██ Zemlje članice NATO ██ Članice Partnerstva za mir ██ Članice Mediteranskog dijaloga

[uredi] Partnerstvo za mir

Za više informacija pogledajte Partnerstvo za mir.

Evro-atlantski pakt Partnerstvo za mir se sastoji od 46 zemalja članica: 26 zemalja NATO i 20 zemalja koje se nalaze van Alijanse:

5 zemalja koje su (iako vojno neutralne) predstavljale kapitalističko uređenje tokom Hladnog rata:

12 bivših Sovjetskih republika:

3 balkanske zemlje koje su bile komunističke:

3 balkanske zemlje primljene 2006. godine:

[uredi] Savet Rusija-NATO

Za više informacija pogledajte Savet Rusija-NATO.

NATO i Rusija su se 1997. godine obostrano obavezale „na međusobnu saradnju u cilju stvaranja stabilnog, bezbednog i nepodeljenog kontinenta na osnovama partnerstva i zajedničkog interesa“.

Maja 2002, ova saradnja je ojačana stvaranjem saveta Rusija-NATO, koji je zbližio članice NATO i Rusiju.

[uredi] Istorijat

[uredi] Vazdušne operacije protiv SRJ

Između 24. marta i 10. juna 1999. godine vojske članica ovog vojnog saveza su bombardovale Saveznu republiku Jugoslaviju, uključujući i veliki broj civilnih ciljeva — između ostalog, mecima od osiromašenog (ali ipak radioaktivnog) uranijuma (zbog kojih je povećan stepen obolelih od raka u delovima Srbije gde se ta municija upotrebljavala) i kasetnim bombama (koje su po međunarodnom ratnom pravu zabranjene). Ova vojna akcija nije bila odobrena od strane Saveta bezbednosti UN, a predstavila je presedan u kome je jedan defanzivni vojni savez prvi put u svojoj istoriji napao zemlju koja nije ugrožavala nijednu od njegovih članica.