Nacionalni parkovi Srbije

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga

U Srbiji ima 5 nacionalnih parkova.

Uvod[uredi]

U prirodnoj baštini svake zemlje nacionalni parkovi zauzimaju posebno mesto. To su područja od izuzetnog prirodnog, ali i kulturno-istorijskog značaja. Oni podrazumevaju jedan od najviših oblika zaštite životne sredine. Zaštita prirode u Srbiji ima dugu tradiciju. Prvi pisani trag o tome se nalazi u Dušanovom zakoniku (član 123.) iz 14. veka, gde se definiše mogućnost i zabranjuje prekomerna seča šuma u tadašnjem Srpskom carstvu. Svojim ukupnim vrednostima danas nacionalni parkovi nadilaze granice Srbije i uključeni su u Evropsku federaciju nacionalnih parkova - EUROPARC.

Nacionalni parkovi u Srbiji[uredi]

Nacionalni park Fruška gora[uredi]

Ovaj nacionalni park je osnovan 1960. godine. Fruška gora je dugačka 75 km, a široka od 13 do 15 km. Među njegove najveće vrednosti se ubrajaju listopadne šume kitnjaka, graba i bukve, kao i fragmenti stepske vegetacije. Što se tiče kulturno-istorijske vrednosti, u ovom parku se nalazi 16 manastira koji potiču s kraja XV i početka XVI veka. Zbog značajne uloge ovih manastira u razvoju i očuvanju kulture, pismenosti i duhovnosti srpskog naroda, Frušku goru su često nazivali Srpska Sveta gora.

Nacionalni park Đerdap[uredi]

Đerdap - Gvozdena kapija na Dunavu

Osnovan je 1974. godine. Najveće prirodne vrednosti su mešovite listopadne prašume koje čine orah, mečja leska, koprivić i bukva, kao i šibljaci jorgovana. Takođe, krečnjačke litice predstavljaju stanište retkim biljkama, a rečni tok Dunava je stanište retkim ribama: jesetre i morune. U okviru ovog parka se nalazi i Lepenski Vir, arheološko nalazište. Đerdap je najveći nacionalni park Srbije.

Nacionalni park Tara[uredi]

Najveće prirodne vrednosti ovog parka osnovanog 1981. su šume pančićeve omorike, prašume bukve, jele i smrče, kao i tresava okružena pomenutom šumom pančićeve omorike.

Nacionalni park Kopaonik[uredi]

Kao i Tara i ovaj nacionalni park je osnovan 1981. godine. Njegovo bogatstvo čine mešovite šume smrče, jele, bukve i javora, gde se posebno izdvajaju stare šume smrče („balkanska tajga“), subalpijske zajednice patuljaste smrče i polegle kleke, kao i krečnjačke litice koje su stanište retkih biljaka poput runolista. Takođe su i tresave stanište retkih vrsta.

Nacionalni park Šar-planina[uredi]

Osnovan je 1986. godine. Najveće vrednosti Šar-planine su očuvane šume molike i munike, ali i mešovite listopadne šume koje predstavljaju stanište balkanskog risa. Tu su i žbunaste zajednice bora krivulja, a visokoplaninski regioni i serpentinski kamenjari su staništa retkih biljaka. Na Šari se nalaze i lednički cirkovi sa glacijalnim jezerima.

Izvori[uredi]

  1. Zakon o nacionalnim parkovima Srbije, Zakon je objavljen u „Službenom glasniku RS“, br. 39/93.

Vidi još[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]


Nacionalni parkovi Srbije Zastava Srbije
Đerdap | Kopaonik | Tara | Šar-planina | Fruška gora