Novi Sad

Iz projekta Википедија

Grad Novi Sad

Trg Slobode

(Grb grada)
Moto: Grad po meri građana
Opšte informacije
Skraćenica	NS
Lokacija	Južnobački okrug, Vojvodina, Srbija
Geografska dužina i širina	45° 20′ 0″ N, 19° 51′ 0″ E
Površina	129,4 km²(širi deo grada 702,7 km²)
Stanovništvo	299,294^[1]
Gustina naseljenosti	1.971/km²
Poštanski broj / Tel.pozivni broj	21000 / 021
Službena prezentacija grada
Politika
Dan grada	1. februar 1748.
Gradonačelnik	Maja Gojković, (SRS)
Skupština	koalicija SRS, DSS i SPS
Položaj u Srbiji

Novi Sad (slovački: Nový Sad; mađ. Újvidék; hrv. Novi Sad; rumunski: Novi Sad; nem. Neusatz (an der Donau); lat. Neoplanta) je glavni grad severne srpske pokrajine Vojvodine i administrativni centar Južnobačkog okruga.

Novi Sad je, posle Beograda i Prištine, treći grad u Srbiji po broju stanovnika.Na poslednjem zvaničnom popisu 2002, sam grad je imao 216,583 stanovnika, dok je opština Novi Sad imala 299.294 stanovnika. Grad se nalazi na granici Bačke i Srema, na obali Dunava i kanala Dunav-Tisa-Dunav, a grad gleda u severne obronke Fruške gore.

Od svog osnivanja 1694, Novi Sad je postao centar srpske kulture i dobio je ime „Srpska Atina“. Danas je Novi Sad veliki industrijski i finansijski centar srpske ekonomije, univerzitetski grad i jedno od najvećih gradilišta u regionu.^[2]

Sadržaj

1 Geografija
- 1.1 Položaj
- 1.2 Klima
2 Istorija
3 Stanovništvo
4 Prigradska naselja i gradske četvrti
5 Politika - političko i administrativno uređenje
6 Kultura i obrazovanje
7 Arhitektura
8 Sport
9 Saobraćaj
- 9.1 Međugradski i međunarodni saobraćaj
- 9.2 Gradski i prigradski prevoz
10 Poznati Novosađani
- 10.1 Novosađani
- 10.2 Ljudi koji su jedan deo života proveli u Novom Sadu
11 Gradovi pobratimi
- 11.1 Gradovi sa kojima Novi Sad ima potpisan sporazum o saradnji
12 Fotografije Novog Sada
13 Vidi još
14 Reference i objašnjenja
15 Linkovi vezani za Novi Sad

[uredi] Geografija

Satelitski snimak Novog Sada "NASA World Wind"

[uredi] Položaj

Novi Sad se nalazi na 45° 20′ 0″ N, 19° 51′ 0″ E, u središnjem delu pokrajne Vojvodine, na severu Srbije, na granici Bačke i Srema.

Novi Sad leži na obali reke Dunav (između 1.252-og i 1.262-og kilometra toka reke). Sa leve strane reke se nalazi ravničarski deo - Bačka, sa desne brdoviti deo, na obroncima Fruške gore - Srem. Nadmorska visina, sa Bačke strane je od 72 do 80 m, dok sa Sremske strane nadmorska visina ide do oko 250-350 metara. Sa leve strane Dunava se uliva mali kanal, koji je deo sistema kanala Dunav-Tisa-Dunav

[uredi] Klima

Mesečne temperature

Klima u Novom Sadu prelazi iz umereno kontinelntalne u kontinentalnu, tako da grad ima sva četiri godišnja doba. Preko jeseni i zime zna duvati hladan vetar košava, koji obično traje od tri do sedam dana. Košava može tokom zime da stvori nanose i smetove snega tokom vejavica i mećava. Prosečna temperatura vazduha u gradu 10,9°C, srednja temperatura u januaru je –1°C, dok je u julu 21,6°C. Godišnje padne 578 mm padavina, broj dana sa padavinama je 122.

Mesec	jan	feb	mar	apr	maj	jun	jul	avg	sep	okt	nov	de	godišnje
Sr. maks. dnevne temperature (°C)	2,5	5,7	11,5	17,2	22,5	25,2	27,2	27,2	23,7	18	10,3	4,5	16,3
Sr. min. dnevne temperature (°C)	-4,4	-2,3	1,2	5,8	10,6	13,6	14,7	14,2	11,2	6,3	2,2	-1,9	5,9
Sr. mesečna suma (u mm)	38	35	41	47	57	82	61	55	36	35	46	44	577
Izvor: Republički Hidrometeorološki Zavod Srbije

[uredi] Istorija

Spomenik žrtvama racije i Petrovaradinska tvrđava

Za više informacija pogledajte Istorija Novog Sada.

Prema ranijim saznanjima, na Petrovaradinskoj tvrđavi prvo ljudsko naselje postojalo je još 4500. godina pre nove ere ali nakon arheoloških otkrića na samom početku istraživanja istorija ovog prostora pomerena je na period 19.000-15.000 godina pre nove ere. Zahvaljujući tome znamo da čovek u kontinuitetu nastanjuje prostor Petrovaradinske stene od praistorije do danas, pa čak i paleolitu kada su se ljudska staništa uglavnom nalazila u pećinama.

Istraživanjem ostataka naselja iz mlađeg bronzanog doba (3000 godina pre nove ere) arheolozi su pronašli i bedeme pojačane koljem i palisadama iz tog perioda koji svedoče da je još u vreme tzv. vučedolske kulture postojalo utvrđeno naselje.

[uredi] Stanovništvo

Za više informacija pogledajte Demografija Novog Sada.

Prostor Novog Sada je kroz istoriju bio privlačan za naseljavanje zbog svoj geografskog položaja. Porast stanovništva u celom posleratnom periodu, koji je u pojedinim periodima bio veoma intezivan, pri čemu je na porast stanovništva znatnije uticao mehanički priliv nego prirodni priraštaj. Najintezivniji demografski rast Novi Sad je ostvario u periodu 1961-1971.godine kada je ostvaren porast stanovništva za oko 37%. Najveći deo doseljenog stanovništva grada potiče sa područja Vojvodine (56,2%), zatim sa područja Bosne i Hercegovine (15,3%) i uže Srbije (11,7%).

Prema popisu stanovništva iz 2002. godine, grad je imao 298.139 stanovnika, od kojih je: Srbi (75,50%), Mađari (5,24%), Jugosloveni (3,17%), Slovaci (2,41%), Hrvati (2,09%), Crnogorci (1,68%) i ostali. Prema novijim istraživanjima, smatra se da sada, 2008. godine, ovaj prelepi grad ima preko 350.000 stanovnika.

[uredi] Prigradska naselja i gradske četvrti

Za više informacija pogledajte Gradske četvrti Novog Sada.

Grad Novi Sad ima 333.895 stanovnika (2005) sa prigradskim naseljima koji spadaju pod teritoriju grada. U gradskom delu Novog Sada (zajedno sa Petrovaradinom i Sremskom Kamenicom, koji se zbog blizine grada svrstavaju u gradsko područje) živi 255.071 stanovnika.

U 13 prigradskih naselja oko Novog Sada živi 78.487 stanovnika (23,7% od ukupnog broja stanovnika grada), najveća naselja su Veternik (18.611) i Futog (19.360).

Okolna naselja su u susednim opštinama Beočin, Sremski Karlovci, Temerin i Bački Petrovac i u njima živi oko 50.000 stanovnika, koji redovno migriraju u Novi Sad, sa kojim su povezani redovnim gradskim autobuskim linijama.

[uredi] Politika - političko i administrativno uređenje

Za više informacija videti Političko i administrativno uređenje Novog Sada i Politika Novog Sada.

Novi Sad ima status grada i sastoji se od dve gradske opštine: Gradska opština Novi Sad (koja obuhvata bački deo grada Novog Sada i čije je sedište u Novom Sadu) i Gradska opština Petrovaradin (koja obuhvata sremski deo grada Novog Sada i čije sedište je u Petrovaradinu). Sedište Grada je u Novom Sadu.

Organi vlasti u Gradu Novom Sadu su Skupština Grada Novog Sada, Gradonačelnik, Gradsko veće, Gradska uprava i nezavisna regulatorna tela:

Od 2004. godine skupštinsku većinu u gradskoj skupštini i izvršnu vlast u Gradu Novom Sadu formirale su političke partije - Srpska radikalna stranka - SRS, Demokratska stranka Srbije - DSS i Socijalistička partija Srbije - SPS.
Predsednik Skupštine Grada Novog Sada od 2004. godine je Zoran Vučević.
Gradonačelnik Novog Sada od 2004. godine je Maja Gojković.

[uredi] Kultura i obrazovanje

Za više informacija videti Kultura u Novom Sadu i Obrazovne institucije u Novom Sadu.

Novi Sad je kulturni centar Vojvodine. Od Turske okupacije Srbije, Novi Sad kao slobodni kraljevski grad u Austro-Ugarskoj je bio centar srpske kulture u osamnaestom i devetnaestom veku; zbog čega je 1864. godine sedište Matice srpske preseljeno iz Pešte u Novi Sad. Grad je bio poznat kao Srpska Atina.

Danas, u gradu se nalazi više ustanova kulture. Srpsko narodno pozorište, Pozorište mladih koje imaju veliki ugled u Srbiji i regiji; biblioteka Matice srpske sa oko 3.000.000 publikacija, kao i mnogobrojne muzeje i galerije.

Od 2000. godine, početkom jula održava se jedan od najvećih muzičkih festivala u Evropi, EXIT.

Grad je univerzitetski grad sa državnim univerzitetom, kao i mnogobrojnim privatnim fakultetima i višim školama. Pored viših i viskokih škola, na teritoriji Novog Sada se nalazi 51 državna osnovna i srednja škola: 36 osnovnih škola i 15 srednjih (11 stručnih škola i 4 gimnazije).

[uredi] Arhitektura

[uredi] Kulturno-istorijski spomenici

[uredi] Mostovi na Dunavu

Za više informacija pogledajte Mostovi Novog Sada.

[uredi] Ulice, trgovi i parkovi

Za više informacija pogledajte Spisak ulica Novog Sada.

Neke od najznačajnijih ulica i trgova su:

[uredi] Sport

Grad je sedište sportskog društva „Vojvodina“, košarkaških, odbojkaških, rukometnih, teniskih, hokejskih i drugih klubova. Posebno je značajan fudbalski klub Vojvodina koji igra u prvoj saveznog ligi Srbije i Crne Gore. Na Mišeluku (kod Sr.Kamenice), kod mosta Slobode se nalazi staza gde se godišnje održavaju automobilske trke u okviru šampionata SCG.

Novi Sad je takođe i jedan od vodećih gradova u tenisu. Ima više uspešnih teniskih klubova: na Novom Naselju (TK „6. maj“), na Sajmištu (TK „Novi Sad“), na Kamenjaru (TK „As“), u centru (TK „Vojvodina“), na Telepu (TK „Winner“) i dr. Pored toga, ima otvorene bazene na Sajmištu, zatvorene na SPENS-u, takođe i otvoreno i zatvoreno klizalište.

Zbog neposredne blizine Fruške gore i nacionalnog parka, u gradu postoje nekoliko planinarskih društava, a jednom godišnje se održava Fruškogorski maraton.

Grad je bio jedan od domaćina Evropskog prvenstva u košarci 2005, na SPENS-u.

[uredi] Saobraćaj

[uredi] Međugradski i međunarodni saobraćaj

Novi Sad se nalazi 80 km severo-zapadno od Beograda i međunarodnog aerodroma "Nikola Tesla" i 346 km južno od Budimpešte autoputem E-75. Svakodnevne železničke linije za Beč, Budimpeštu, Kijev i Moskvu, kao i autobuske linije za Nemačku povezuju Novi Sad sa evropskim gradovima. Takođe, Novi Sad se nalazi u neposrednoj blizini autoputa E-70 i železničkim koridorom koji povezuje Beograd-Zagreb.

Severo-zapad: Bački Petrovac, Osijek	Sever: Vrbas, Subotica, Budimpešta	Severo-istok: Zrenjanin
Zapad: Bačka Palanka, Ilok, Vukovar	Novi Sad	Istok: Titel
	Jug: Ruma, Sremska Mitrovica, Šabac	Jugo-istok: Inđija, Beograd,Smederevo

[uredi] Gradski i prigradski prevoz

Gradom saobraćaju gradski autobusi GSP-a Novi Sad. Pored gradskih naselja povezana su i sela iz opština Beočin i Temerin ali i Sremski Karlovci.

Za više podataka pogledajte članak Gradski prevoz u Novom Sadu.

[uredi] Poznati Novosađani

[uredi] Novosađani

Vlada Avramov, (*1979), fudbaler, srpski reprezentativac
Miroslav Antić (1932-1986), pesnik, novinar
Isidor Bajić (1878-1915), učitelj i kompozitor
Janika Balaž (1925-1988), tamburaš i muzičar
Petar Biga (1811-1879), sprski general u Austrijskoj vojsci
Đorđe Balašević (*1953), muzičar, kantautor i pesnik
Vujadin Boškov (*1931), fudbaler i fudbalski menadžer
Stevan Branovački (1804-1880), advokat, političar, gradonačelnik grada i predsednik Matice Srpske
Jovan Milenko Grčić (1846-1875), pesnik
Milan Gurović (*1979), košarkaš
Jasmina Ranković Avramović,glumica Srpskog narodnog pozorišta
Bojana Kovačević, glumica
Mihajlo Polit Desančić (1833-1920), novinar i političar
Vojislav Despotov (1950-2000), književnik, dramaturg i književni prevodilac
Miloš Mile Dimitrijević (1824-1896), pravnik, političar i predsednik Matice srpske
Miša Dimitrijević (1846-1889), političar, književnik i publicista
Mladen Dražetin (*1951), doktor društvenih nauka, ekonomista, pozorišni stvaralac, pesnik i književnik
Jakov Jaša Ignjatović (1822-1889), književnik
Josip Jelačić (1801-1859), Ban Hrvatske i Slavonije i veliki austrijski vojskovođa
Jovan Jovanović Zmaj (1833-1904), srpski pesnik i književnika za decu
Slobodan Jovanović (1869-1958), pravnik, istoričar, književnik, predsednik Srpske kraljevske akademije, rektor Beogradskog univerziteta
Branislav Kerac (*1952), crtač stripa
Boris Kovač (*1955), muzičar
Laza Kostić (1841-1910), srpski pesnik
Josef Lapid (*1931), Izraelski političar
Mileva Marić-Ajnštajn (1875-1948), srpski matematičar i fizičar
Zaharija Orfelin (1726-1785), pisac
Svetislav Ivan Petrović (1894-1962), filmski glumac
Monika Seleš (*1973), teniserka
Vasa Stajić (1878-1947), filozof i pisac
Svetislav Stefanović (1877-1944), lekar, pisac, prevodilac, naučni radnik, predsednik SKZ
Milan Stepanov (*1983), srpski fudbaler, reprezentativac
Milica Stojadinović Srpkinja (1830-1878), srpski kžiževnik
Mitar Subotić Suba (1817-1886), političar i pisac
Marija Trandafil, (najveća) srpska dobrotvorka
Kosta Trifković (1843-1875), književnik i mornar
Dragoslava Gradinčević-Savić (*1957), tumač i prevodilac, predsednica (1997-2003) i potpredsednica (od 2003) strukovnog saveza profesionalnih tumača i prevodioca SR Nemačke - ATICOM - Fachverband der Berufsuebersetzer und Berufsdolmetscher

[uredi] Ljudi koji su jedan deo života proveli u Novom Sadu

Joakim Vujić, Branislav Nušić, Uroš Predić, Vuk Stefanović Karadžić, Danilo Kiš, Đura Jakšić, Vasko Popa, Josif Runjanin, Jovan Subotić, Miša Dimitrijević i drugi.

[uredi] Gradovi pobratimi

Modena, Italija (od 1974)
Čangčun, Narodna Republika Kina (od 1981)
Dortmund, Nemačka (od 1982/83)
Norič, Ujedinjeno Kraljevstvo (od 1989)

Iliupoli (atinska opština), Grčka (od 1994)
Budva, Crna Gora (od 1996)
Temišvar, Rumunija (od 2005)
Nižnji Novgorod, Rusija (od 2006)

[uredi] Gradovi sa kojima Novi Sad ima potpisan sporazum o saradnji

Lavov, Ukrajina (od 1999)
Segedin, Mađarska (od 2001)
Pečuj, Mađarska (od 2002)
Ulm, Nemačka (od 2002)
Geteborg, Švedska (od 2002)

Osijek, Hrvatska (od 2002)
Tuzla, BiH (od 2002)
Nant, Francuska (od 2003)
Sankt Peterburg, Rusija (od 2005)
Banja Luka, BiH (od 2006)

[uredi] Fotografije Novog Sada

[uredi] Vidi još

Viki putovanja Vas dodatno mogu informisati ako pratite link:

Novi Sad

Vikimedija ostava ima još srodnih multimedijalnih datoteka:

Novi Sad

[uredi] Reference i objašnjenja

^ (2003) Popis stanovništva, domaćinstava i stanova 2002. Knjiga 1: Nacionalna ili etnička pripadnost po naseljima (na srpskom). Zavod za statistiku Republike Srbije.
^ Glas javnosti article from March 2005; Stanove više nema ko da kupi

[uredi] Linkovi vezani za Novi Sad

[uredi] Službene stranice grada i javnih gradskih preduzeća

[uredi] Informativni sadržaji

[uredi] Prezentacije naselja i okolnih mesta

[uredi] Mape

[uredi] Ostale veze

Grad Novi Sad

Gradske četvrti

Avijatičarsko naselje • Adamovićevo naselje • Adice • Banatić • Veternička rampa • Vidovdansko naselje • Grbavica • Detelinara • Jugovićevo • Klisa • Limani • Mali Beograd-veliki rit • Novo naselje (Bistrica) • Petrovaradin¹ • Podbara • Rotkvarija (Žitni trg) • Sajlovo • Sajmište • Salajka (Slavija) • Satelit • Slana bara • Sremska Kamenica¹ • Stari grad (Centar) • Telep • Šangaj

Prigradska naselja:

Begeč • Beočin² • Budisava • Bukovac • Veternik • Kać • Kisač • Ledinci • Stari Ledinci • Rumenka • Sremski Karlovci³ • Stepanovićevo • Čenej • Futog • Temerin⁴

Napomene: (1) posebna naselja, ali se svrstavaju kao deo gradskog područja grada; (2) teritorija opštine Beočin; (3) teritorija opštine Srenski Karlovci; (4) teritorija opštine Temerin.

Južnobački okrug
Opštine: Bač • Bačka Palanka • Bački Petrovac • Beočin • Bečej • Vrbas • Žabalj • Srbobran • Sremski Karlovci • Temerin • Titel Gradovi: Novi Sad

Gradovi u Republici Srbiji

Dobavljeno iz "http://sr.wikipedia.org/sr-el/%D0%9D%D0%BE%D0%B2%D0%B8_%D0%A1%D0%B0%D0%B4"

Kategorije stranica: Gradovi u Srbiji · Novi Sad · Opština Novi Sad · Naseljena mesta u Vojvodini · Opštine Vojvodine · Univerzitetski gradovi