Patrijarh srpski Varnava

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Patrijarh srpski
Varnava
BASA 1318K-1-5896 Serbian patriarch Varnava-Belgrade,14Dec1932.jpg
Osnovne informacije
Pomjesna crkva Srpska pravoslavna crkva
Eparhija Arhiepiskopija beogradsko-karlovačka
Arhijerejski čin Patrijarh
Titula Arhiepiskop pećki, mitropolit beogradsko-karlovački i patrijarh srpski
Način obraćanja Njegova svetost
Država Jugoslavija
Sjedište Beograd
Godine službe od 12. aprila 1930. do 23. jula 1937.
Prethodnik Patrijarh srpski Dimitrije
Nasljednik Patrijarh srpski Gavrilo
Prethodna eparhija mitropolit skopski
Godine službe 19201930.
Prethodnik -
Nasljednik Josif Cvijović
Prethodna eparhija episkop veleško-debarski
Godine službe 19101920.
Prethodnik -
Nasljednik -
Lični podaci
Svetovno ime Petar Rosić
Datum rođenja 10. septembar 1880.
Mjesto rođenja Pljevlja
Država rođenja Zastava Austrougarske Austrougarska
Datum smrti 23. jul 1937.
Mjesto smrti Beograd
Država smrti Zastava Kraljevine Jugoslavije KJUG
Patrijarh Varnava Rosić (1880 — 1937)

Patrijarh srpski Varnava (svetovno Petar Rosić; Pljevlja, 29. avgust/10. septembar 1880Beograd, 23. jul 1937) je bio 40. patrijarh Srpske pravoslavne crkve.

Njegovo puno ime i titula glasili su Njegova svetost arhiepiskop pećki, mitropolit beogradsko-karlovački i patrijarh srpski gospodin g. Varnava.

Biografija[uredi]

Rođen u Pljevljima (Stara Hercegovina ) današnja Crna Gora , 29. avgusta/10. septembra 1880. godine od oca Đorđa i majke Krsmane rođene Pejatović. Osnovnu školu završio je u Pljevljima, a bogoslovsko-učiteljsku u Prizrenu 1899. godine. Zatim je 1905. godine završio Duhovnu akademiju u Petrogradu, Rusija. Od rektora akademije, episkopa Sergija, primio je monaški čin 30. aprila 1905. godine, čin jerođakona 6. maja i jeromonaha 6. juna 1905. godine.

U drugoj polovini 1905. godine Varnava je otputovao u Istanbul gde je primio dužnost sveštenika pri srpskom poslanstvu. U to vreme pisao je u „Carigradskom glasniku“, jedinom časopisu na srpskom jeziku u Turskom carstvu, upravljao srpskom školom i sarađivao sa Carigradskom patrijaršijom. Godine 1910. Carigradska patrijaršija ga je izabrala za episkopa Debarsko-veleške eparhije, sa titulom glavinički. Hirotonisan je 10. aprila 1910. godine u patrijaršijskom hramu Svetog velikomučenika Georgija.

Za vreme turske uprave u Staroj Srbiji mitropolit je stekao naročitih zasluga na buđenju i jačanju srpske nacionalne svesti u borbi s bugarskom i grčkom propagandom. Po završetku Balkanskih ratova i oslobođenju Južne Srbije, a naročito po odlasku egzarhijskih episkopa (1913.), Varnava je upravljao i Bitoljskom i Ohridskom eparhijom, kao i jednim delom Strumičke eparhije, gde je uredio celu Srpsku crkvu u južnim krajevima proširene države. U Prvom svetskom ratu je morao da napusti Južnu Srbiju, gde je zajedno sa srpskim narodom i vojskom prešao preko Albanije na Krf. Posle rata, po želji srpske vlade, je otišao je u Rusiju, u diplomatsku misiju. Kada je 1920. uspostavljena jedinstvena Srpska patrijaršija, Varnava je 17. novembra 1920. izabran za mitropolita skopskog. Za patrijarha Srpske pravoslavne crkve izabran je 12. aprila 1930. godine.

Varnava Rosić postao je u tridesetoj godini života episkop, u četrdesetoj mitropolit, a u pedesetoj patrijarh. Na čelu SPC bio je samo sedam godina, od 1930. do 1937. godine.

Kralj Aleksandar I Karađorđević kao da nije znao za njegove reči: „Nisam dovoljno poslušan da bih bio zapovednik“, pa je verovao da je u Varnavi dobio poslušnog patrijarha, koji će crkvu učiniti servilnim slugom države. Umesto toga, Varnava je od rascepkane SPC u šest raznih zakonodavnih, administrativnih, finansijskih i jerarhijskih područja, novim Ustavom crkve i strogim pravilima ustrojio SPC na moderan način i uspeo da je odvoji od države. Tokom te reorganizacije formirane su dve nove eparhije, Zagrebačka i Mukačevska, tako da je u sastav Srpske crkve ulazilo ukupno 27 eparhija, sa vikarnom Skadarskom eparhijom u Albaniji.

U njegovo vreme aktiviran je crkveni život, tako da je počela gradnja mnogih hramova, pa je njegovom inicijativom započeta i izgradnja hrama Svetog Save na Vračaru u Beogradu (najvećeg pravoslavnog hrama u upotrebi na svetu). Takođe je podigao na mestu stare Beogradske mitropolije, novu zgradu za potrebe Arhiepiskopije (zgradu današnje Patrijaršije u neposrednoj blizini Sabornog hrama), kao i manastir Vavedenje na Senjaku.

Varnava je živeo u teška i nesigurna vremena dolaska nacista na vlast u Nemačkoj, ubistva kralja Aleksandra i Španskog građanskog rata. Pokazao se postojanim i čvrstim, naročito prilikom pokušaja stvaranja konkordata između Vatikana i Kraljevine Jugoslavije. Bio je nepopustljiv, ne zato što je načelno bio protiv konkordata, nego zato što je smatrao da taj sporazum favorizuje katoličku i islamsku veroispovest na račun drugih verskih zajednica u Jugoslaviji.

Preminuo je iznenada i misteriozno u 57. godini života u Beogradu, 23. jula 1937. godine, u momentu izglasavanja pomenutog konkordata u Skupštini Jugoslavije, koji, iako izglasan većinom glasova, nikada nije stupio na snagu. Patrijarh Varnava je privremeno sahranjen u malom hramu Svetoga Save na Vračaru. Ni do danas nije potvrđeno, ni opovrgnuto mišljenje da je otrovan[1] upravo zbog svog nepomirljivog stava oko konkordata.

Reference[uredi]

Literatura[uredi]

  • Sava Vuković: „Srpski jerarsi od devetog do dvadesetog veka“, Evro Beograd, Unireks Podgorica, Kalenić Kragujevac, 1996. godine; tekst „Varnava (Rosić) patrijarh srpski 1930—1937“, pp. 50–52. (COBISS)

Spoljašnje veze[uredi]


Prethodnik:
'
episkop veleško-debarski
19101920.
Naslednik:
'
Prethodnik:
mitropolit skopski
19201930.
Naslednik:
Josif Cvijović
Prethodnik:
Dimitrije
patrijarh srpski
19301937.
Naslednik:
Gavrilo
Prethodnik:
{{{pre4}}}
{{{spisak4}}} Naslednik:
{{{posle4}}}
Prethodnik:
{{{pre5}}}
{{{spisak5}}} Naslednik:
{{{posle5}}}
Prethodnik:
{{{pre6}}}
{{{spisak6}}} Naslednik:
{{{posle6}}}
Prethodnik:
{{{pre7}}}
{{{spisak7}}} Naslednik:
{{{posle7}}}
Prethodnik:
{{{pre8}}}
{{{spisak8}}} Naslednik:
{{{posle8}}}