Petar Dobrnjac
| Petar Dobrnjac | |
|---|---|
|
|
|
| Puno ime | Petar Teodorović Dobrnjac |
| Datum rođenja: | 1771. |
| Mesto rođenja: | Dobrnje (Osmansko carstvo) |
| Datum smrti: | 1828. |
| Mesto smrti: | Jaši |
Petar Teodorović Dobrnjac je bio ustanički zapovednik u Prvom srpskom ustanku.
Sadržaj |
[uredi] Biografija
Rodio se 1771. godine u požarevačkoj nahiji, u selu Dobrnju kod Petrovca na Mlavi . U mladosti je bio hajduk neko vreme, a potom je održavao imanje i trgovao uglavnom živom stokom. Godine 1804. bio je buljubaša (zapovednik čete) pod Milenkom Stojkovićem. 1805. godine učestvovao je u boju na Ivankovcu protiv Hafiz-paše, posle koje ga je Sovjet proglasio bimbašom (zapovednik nad 1000 ljudi) i vojvodom. Posle bitke kod Deligrada (1806), protiv skadarskog Ibrahim-paše, dolazi u red prvih starešina u zemlji. Kada je Karađorđe 1809. godine podelio vojsku na četiri dela, južni deo, koji je bio usmeren ka Nišu vodio je Miloje Petrović. Zbog svađe između Dobrnjca i Miloja Petrovića izostala je pomoć vojvodi Stevanu Sinđeliću, u boju na Čegru (1809), što je dovelo do srpskog poraza. Posle pada Deligrada (1809.) napustio je Srbiju zbog neslaganja sa Karađorđem. 1810. se vratio u zemlju na intervenciju Rusije, ali je 1811. ponovo proteran. Po slomu I srpskog ustanka (1813. godine), Petar je pokušao da učini nešto za Srbe i Srbiju, ali mu se nije dalo. Išao je čak do Pariza i Peterburga kod Rodofinikina, ali bezuspešno.
Petar je primao od Rusije godišnju penziju od 300 dukata, a posle zaključenog mira između Rusa i Turaka 1812. godine iz Karavlaške se seli u Besarabiju, gde je držao boljarska sela pod zakup i vratio se trgovini.
U II srpskom ustanku (1815.) bio je poverenik kneza Miloša kod ruskog cara Aleksandra I, ali se nije vraćao u Srbiju.
Petar Dobrnjac je imao dva sina, ali su obojica umrla u Peterburgu, u kadetskom korpusu, i jednu ćerku, Ljubinku. Ona je bila udata za Kuzmana, sina Luke Lazarevića. Petar je umro u Jašiju 1828. godine.
Vuk Karadžić ga ovako opisuje: "Bio je krupan i pun čovjek, i više plav nego smeđ. Kad je izišao iz Srbije (1811. godine), može biti da mu nije bilo još punijeh 40 godina. Bio je šaljiv i ne samo govorljiv nego i rječit: kad bi što pripovijedao, tako je znao redom govoriti kao da čita iz knjige. Kao starješina, bio je veliki junak, osobito znajući ljude k sebi privući i nagovoriti ih da ga slušaju; nepogodan je bio za one koji su htjeli da mu zapovijedaju, ali prema svojijem područnicima i drugovima bio je vrlo ljubazan. Čitati nije znao, ali je bio onda jedini starješina u Srbiji ovoga reda koji je pisarima znatnija pisma (na veliku gospodu) kazivao riječ po riječ."
[uredi] Zanimljivosti
Petar Dobrnjac je ostao zapamćen po izreci koju je prvi izgovorio Karađorđe:[1]
„Govoriti, a mom k...., a Petru Dobrnjcu, sve jedno!“
koja je izrečena početkom 1807. godine kada je Karađorđe saznao da je Dobrnjac u Paraćinu na svoju ruku pobio turske poslanike koji su pošli na pregovore u Beograd. Danas se slična poslovica koristi za opis nekoga ko je tvrdoglav i nedokazan.
[uredi] Literatura
^ Milan Đ. Milićević, Karađorđe u govoru i tvoru, Čigoja, Beograd, 2002
