Petrovaradin
Iz projekta Википедија
 |
Ovom članku ili jednom njegovom delu je potrebno sređivanje referenci. Ovo podrazumeva provjeru, zamjenu ili brisanje nedostupnih referenci ili spoljašnjih veza, kako bi se dobio kvalitetniji članak.
Pogledajte kako se menja strana za pomoć, ili stranu za razgovor gde su navedene ostale pojedinosti. Uklonite ovu poruku kada završite. |
Petrovaradin (mađ. Pétervárad, nem. Peterwardein), je gradsko naselje u opštini Novi Sad u Južno-bačkom okrugu i nekadašnji utvrđeni grad pored Dunava. Danas je deo užeg gradskog područja Novog Sada. Prema popisu iz 2002. bilo je 13973 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 11285 stanovnika)
| Petrovaradin | |
| Država |  Srbija |
| Okrug | Južno-bački |
| Opština | Novi Sad |
| Položaj | 45° 14′ 48" SGŠ 19° 52′ 46" IGD |
| Površina | km² |
| Populacija (2002) - broj stanovnika - gustina |
13973 st./km² |
| Poštanski broj | 21131 21132 21133 |
| Pozivni broj | 021 |
| Registarska oznaka | NS |
  Petrovaradin
Petrovaradin na mapi Srbije
|
|
Sadržaj |
[uredi] Geografija
Nalazi se na desnoj obali Dunava, nastalo uz istoimenu tvrđavu, koje sa Majurom, kao i Sremskom Kamenicom, Ledincima i Bukovcem čini jednu gradsku opštinu u sastavu Novog Sada. Kroz naselje prolaze međunarodni put i železnička pruga, koji povezuju srednju sa jugoistočnom Evropom, a tuda idu i putevi od tranzitnog značaja Novi Sad - Ruma i Novi Sad - Beočin - Ilok.
[uredi] Prirodne karakteristike
Atar naselja zauzima površinu od 2.591 hektar. U reljefu se izdvajaju tri morfološke celine: Fruška gora, lesna zaravan i aluvijalna ravan Dunava. Ogranak fruškogorske planine završava se Petrovaradinskom stenom na kojoj se nalazi Tvrđava. Prema Sremskoj Kamenici je klizna zona zvana Trandžament, a prema Sremskim Karlovcima Puckaroš.
Lesna zaravan ima najveću širinu, preko dva kilometra, južno od grada na području Mišeluka u Alibegovca, dok se prema Karlovcima sasvim sužava i već kod Tekija pruža u vidu usle trake. Aluvijalna ravan javlja se pored Dunava u vidu fragmenata. Kroz Petrovaradin prolaze dva potoka, Rokov i Bukovički, pored nekoliko manjih, a postoje i bare i močvaer.
Dunav ovde pravi veliki meandar oko tvrđavske stene i tu se njegova širina smanjuje na 300 metara, što je i najmanja na južnom delu Panonije.
[uredi] Demografija
U naselju Petrovaradin živi 11267 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,5 godina (37,6 kod muškaraca i 39,2 kod žena). U naselju ima 4832 domaćinstva, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,89.
Ovo naselje je u uglavnom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je porast u broju stanovnika.
Broj žitelja Petrovaradina stalno raste u novijoj istoriji, što je posledica doseljavanja, jedno vreme i prirodnog priraštaja, jačanja privrede, a pre svega blizine velikog grada. Većina žitelja Petrovaradina radi u Novom Sadu. Broj dnevnih migranata 1991. godine izbosio je 2.270 koliko je ljudi svakodnevno odlazilo na posao u Novi Sad. Osim toga, u Novi Sad svakodnevno odlaze učenici srednjih škola i studenti.
Po popisu iz 1991. godine, Petrovaradin kao grad imao je 11.285 stanovnika, taj broj se kasnije povećao zahvaljujući najviše doseljenicima iz zapadnih krajeva bivše Jugoslavije. 2005 Petrovaradin je imao 15.266 stanovnika,od kojih su većinu činili Srbi sa brojnim nacionalnim manjinama. [1]
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Etnički sastav prema popisu iz 2002.[2] | ||||
|---|---|---|---|---|
| Srbi | 9.708 | 69,47% | ||
| Hrvati | 1.364 | 9,76% | ||
| Jugosloveni | 779 | 5,57% | ||
| Mađari | 396 | 2,83% | ||
| Crnogorci | 228 | 1,63% | ||
| Rusini | 141 | 1,00% | ||
| Slovaci | 92 | 0,65% | ||
| Makedonci | 47 | 0,33% | ||
| Ukrajinci | 41 | 0,29% | ||
| Muslimani | 39 | 0,27% | ||
| Goranci | 35 | 0,25% | ||
| Romi | 34 | 0,24% | ||
| Rumuni | 30 | 0,21% | ||
| Albanci | 30 | 0,21% | ||
| Slovenci | 27 | 0,19% | ||
| Bunjevci | 22 | 0,15% | ||
| Nemci | 21 | 0,15% | ||
| Rusi | 18 | 0,12% | ||
| Česi | 6 | 0,04% | ||
| Bugari | 6 | 0,04% | ||
| Bošnjaci | 2 | 0,01% | ||
| Vlasi | 1 | 0,00% | ||
| nepoznato | 113 | 0,80% | ||
| m | ž | |||
| ? | 27 | 31 | ||
| 80+ | 73 | 121 | ||
| 75-79 | 115 | 204 | ||
| 70-74 | 216 | 301 | ||
| 65-69 | 325 | 336 | ||
| 60-64 | 373 | 375 | ||
| 55-59 | 345 | 368 | ||
| 50-54 | 596 | 601 | ||
| 45-49 | 600 | 736 | ||
| 40-44 | 469 | 521 | ||
| 35-39 | 490 | 480 | ||
| 30-34 | 466 | 486 | ||
| 25-29 | 558 | 518 | ||
| 20-24 | 545 | 575 | ||
| 15-19 | 493 | 472 | ||
| 10-14 | 408 | 399 | ||
| 5-9 | 362 | 352 | ||
| 0-4 | 307 | 329 | ||
| prosek | 37.6 | 39.2 | ||
|
|
| Pol | Ukupno | Neoženjen/ Neudata |
Oženjen/ Udata |
Udovac/ Udovica |
Razveden/ Razvedena |
Nepoznato |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Muški | 5691 | 1854 | 3389 | 221 | 224 | 3 |
| Ženski | 6125 | 1457 | 3427 | 875 | 358 | 8 |
| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Muški | 2677 | 83 | 9 | 14 | 635 | 54 | 256 | 533 | 85 | 278 |
| Ženski | 2324 | 48 | 4 | 3 | 408 | 19 | 55 | 542 | 112 | 96 |
| Oba | 5001 | 131 | 13 | 17 | 1043 | 73 | 311 | 1075 | 197 | 374 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato | |
| Muški | 46 | 119 | 200 | 81 | 78 | 149 | - | - | 57 | |
| Ženski | 84 | 132 | 106 | 207 | 315 | 152 | 6 | - | 35 | |
| Oba | 130 | 251 | 306 | 288 | 393 | 301 | 6 | - | 92 |
[uredi] Istorija
 |
Za više informacija videti Petrovaradinska tvrđava i Istorija Novog Sada. |
[uredi] Petrovaradin danas
[uredi] Delovi Petrovaradina
|
Za više informacija pogledajte Gradske četvrti Novog Sada. |
- Alibegovac
- Bukovački plato
- Vezirac
- Petrovaradinska Ada
- Radna zona istok
- Ribnjak
- Sadovi
- Podgrađe (stari deo)
- Puckaroš
- Stari Majur
- Novi Majur
- Trandžament
- Širine
- Široka Dolina
[uredi] Škole u Petrovaradinu
U Petrovaradinu se nalazi Osnovna škola "Jovan Dučić" u Preradovićevoj ulici i odeljenje te škole koje se nalazi u ulici Franje Malina.
[uredi] Pijaca u Petrovaradinu
Petrovaradinska pijaca se nalazi između Preradovićeve ulice i ulice Račkog.
[uredi] Sakralni objekti u Petrovaradinu
- Samostan Svetog Jurja
- Crkva snežne Gospe na Tekijama
- Crkva Uzvišenja Svetog Križa
- Crkva Svetog Roka i kalvarija
- Crkva Svetog apostola Pavla
- Hram Svete Petke
- Crkva Svetog Antuna
[uredi] Groblja u Petrovaradinu
[uredi] Reference
- ^ Knjiga 9, Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, maj 2004, ISBN 86-84433-14-9
- ^ Knjiga 1, Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-00-9
- ^ Knjiga 2, Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima, Republički zavod za statistiku, Beograd, februar 2003, ISBN 86-84433-01-7
[uredi] Literatura
- Zvonimir Vuković, Igor Novaković, Petrovaradin juče, danas, sutra, Novi Sad, 2005.
- Marko Kljajić, Sveti Juraj u Petrovaradinu, Petrovaradin, 2004.
- Velimir Vukmanović, Novi Sad na Dunavu: Skele i pontonski mostovi: 294-2001, Novi Sad, 2001.
- Petrovaradin, Enciklopedija Novog Sada, br. 20 PET-POK, Novi Sad, 2000.
- Stari Novi Sad I, Književna zajednica Novog Sada, Novi Sad, 1991.
- Živko Marković, Novi Sad i Petrovaradin, Novi Sad, 1984.
- "Kulturno-privredni pregled Dunavske banovine" br. 5 i 6, Novi Sad, 1939.
- Miloš Lukić, Petrovaradin u prošlosti, Istorijski muzej Vojvodine i institut za istoriju, Novi Sad, 1992.
[uredi] Vidi još
[uredi] Spoljašnje veze
- Petrovaradinska tvrđava on-line
- grad Novi Sad
- Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
- Satelitska mapa (Wikimapia)
- Gugl satelitska mapa (Maplandia)
- Plan naselja na mapi (Mapquest)
 |
Grad Novi Sad |
|---|---|
| Gradske četvrti |
Avijatičarsko naselje • Adamovićevo naselje • Adice • Banatić • Veternička rampa • Vidovdansko naselje • Grbavica • Detelinara • Jugovićevo • Klisa • Limani • Mali Beograd-veliki rit • Novo naselje (Bistrica) • Petrovaradin1 • Podbara • Rotkvarija (Žitni trg) • Sajlovo • Sajmište • Salajka (Slavija) • Satelit • Slana bara • Sremska Kamenica1 • Stari grad (Centar) • Telep • Šangaj |
| Prigradska naselja: |
Begeč • Beočin2 • Budisava • Bukovac • Veternik • Kać • Kisač • Ledinci • Stari Ledinci • Rumenka • Sremski Karlovci3 • Stepanovićevo • Čenej • Futog • Temerin4 Napomene: (1) posebna naselja, ali se svrstavaju kao deo gradskog područja grada; (2) teritorija opštine Beočin; (3) teritorija opštine Srenski Karlovci; (4) teritorija opštine Temerin. |
| Naseljena mesta opštine Novi Sad |
|---|
|
Begeč • Budisava • Bukovac • Veternik • Kać • Kisač • Kovilj • Ledinci • Novi Sad • Petrovaradin • Rumenka • Sremska Kamenica • Stari Ledinci • Stepanovićevo • Futog • Čenej |
Koordinate: 45° 14' 48" SG Š, 19° 52' 46" IGD
