Petrovac (biljka)

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Disambig.svg
Druga značenja su popisana u članku Petrovac (višeznačna odrednica).
petrovac
Agrimonia eupatoria
Agrimonia eupatoria
Sistematika
carstvo: Plantae
potcarstvo: Tracheobionta
razdeo: Magnoliophyta
klasa: Magnoliopsida
potklasa: Rosidae
red: Rosales
porodica: Rosaceae
rod: Agrimonia
vrsta: A. eupatoria
Binomijalna nomenklatura
Agrimonia eupatoria
L., 1753
Ekologija taksona
Životna forma:
H (hemikriptofita)

Petrovac (ranjenik, trava celog sveta, sitni čičak, mali čičak, čičak, mart, ruričica, turica, džigeričnjak), lat. Agrimonia eupatoria, biljka je iz porodice ruža (Rosaceae).

Naučno ime (binomijalna nomenklatura) dato je:

  • za rod od grčke reči agros = polje i mone ili meno što znači mesto, stanište;
  • za vrstu od grčke eupatorium u čast Mitridata Eupatora, pontskog vladara koji se u I veku p. n. e. bavio izučavanjem lekovitih biljaka.
  • Sinonimi:
    • Agrimonia procera Wallr.
    • Agrimonia odorata auct. non Mill.

Opis biljke[uredi]

Stabljika je negranata, izrasta iz prizemnih listova koji obrazuju rozetu i dostiže visinu do 1m. Ostali listovi na stablu su naizmenično perasti i po obodu grubo nazubljeni. Čitava biljka je pokrivena dlačicama. Cvetovi su petodelni i sakupljeni na vrhu stabla u guste, klasolike grozdove žute boje. Biljka cveta od VI do IX meseca.

Stanište[uredi]

Petrovac je veoma rasprostranjena biljka u Evropi i na Balkanu i najčešće se može naći u brdsko-pretplaninskim predelima. Pogoduju joj suva i osunčana mesta kakva su ona pored listopadnih šuma, na međama, pored šibljaka ili na livadama, poljima i slično.

Hemijski sastav leka[uredi]

Kao lek se koristi ceo nadzemni deo biljke u cvetu (Agrimoniae herba) koji se sakuplja na samom početku cvetanja.

Sadrži najviše tanina (do 21%) pa se smatra tipičnom taninskom biljkom. Pored toga biljka je bogata još i:

Upotreba[uredi]

Kao tipična taninska biljka upotrebljava se kod dijareje, unutrašnjih krvarenja i za spravljanje dekokta za ispiranje usta i grla. Osim toga dobra je i za smirivanje crevnih kolika, a pomaže i kod upale mokraćnih puteva i uopšte kod problema u mokrenju. neki narodi je koriste za lečenje različitih kožnih bolesti kakve su npr. alergijske reakcije, mladalački dermatitis i dr.

Eksperimenti na životinjama su dokazali antitumorsku sposobnost petrovca pa se u narodnoj medicini primenjuje za lečenje crevnih polipa, kao i različitih oblika ginekoloških bolesti (miomi, ranice, tumori).

Literatura[uredi]

  • Gostuški, R: Lečenje lekovitim biljem, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
  • Grlić, Lj: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, August Cesarec, Zagreb, 1986.
  • Djuk, A, Dž: Zelena apoteka, Politika, Beograd, 2005.
  • Jančić, R: Lekovite biljke sa ključem za određivanje, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
  • Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004.
  • Jančić, R: Sto naših najpoznatijih lekovitih biljaka, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
  • Kojić, M, Stamenković, V, Jovanović, D: Lekovite biljke jugoistične Srbije, ZUNS, Beograd 1998.
  • Lakušić, D: Vodič kroz floru nacionalnog parka Kopaonik, JP Nacionalni park Kopaonik, Kopaonik, 1995.
  • Marin, P, Tatić, B: Etimološki rečnik, NNK Internacional, Beograd, 2004.
  • Mindel, E: Vitaminska biblija, FaMilet, 1997.
  • Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd, IP Svjetlost, 1990
  • Stamenković, V: Naše neškodljive lekovite biljke, Trend, Leskovac
  • Tucakov, J: Lečenje biljem, Rad, Beograd, 1984.

Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Petrovac (biljka)