Političke partije Republike Srpske

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Republika Srpska
Seal of Republika Srpska.svg

Ovaj članak je dio serije o
Politici Republike Srpske

pogledaj  razgovor  uredi


Političke partije Republike Srpske su one političke stranke koje su konceptualno i programski posvećene Republici Srpskoj, njenom stvaranju, afirmaciji, očuvanju, dobrostanju i njenoj upravi, te sa sjedištem u Republici Srpskoj.

Istorija[uredi]

Nastanak prvih političkih partija Republike Srpske se poklapa sa prestankom socijalističkog jednopartijskog sistema SFRJ, na čelu koga je bila KPJ. Krajem osamdesetih godina dvadesetog vijeka, na političku scenu Jugoslavije stupa politički pluralizam. U tom periodu dolazi do, tako definisanog, nacionalnog osvješćenja dotadašnjih naroda i narodnosti Jugoslavije. Dotadašnja ideologija bratstva i jedinstva prestaje da bude primarna politička ideja, a nacionalne stranke postaju glavni zastupnici interesa tadašnjih naroda i narodnosti Jugoslavije. Ovaj period promjena na političkoj sceni Jugoslavije dovodi do sve učestalijih zahtjeva nacionalnih stranaka za nacionalno osamostaljenje pojedinih naroda i narodnosti Jugoslavije. Princip razbijanja Jugoslavije od strane novonastalih nacionalnih partija je bio zagovaran na principu republika, koje je po raspadu Kraljevine Jugoslavije i završetku Drugog svjetskog rata osnovala Komunistička partija Jugoslavije na principima bratstva i jedinstva. Podjela Jugoslavije na principu socijalističkih republika je bila prihvatljiva za većinu konstituivnih naroda Jugoslavije samo tamo gdje je većinsko konstitutivno stanovništvo bilo saglasno sa ovakvim idejama. U slučaju SR Hrvatske gdje su konstitutivni narodi bili Hrvati i Srbi, na odluku Hrvata da se otcijepe od Jugoslavije, Srbi su na prostoru istorijske oblasti Republike Srpske Krajine osnovali vlasitu vlast na republičkom nivou koja je bila za dalji ostanak unutar postojeće Jugoslavije. Ovakve odluke Hrvata da se odvoje od, i Srba da ostanu u Jugoslaviji, prouzrokovale su rat jer su Hrvati smatrali da je SR Hrvatska samo njihova zemlja, dok su Srbi smatrali da Republika Srpska Krajina treba da ostane u sastavu Jugoslavije. U ovom periodu je došlo do vrlo slične situacije na prostoru jugoslovenske republike SR BiH, nastale 1945. godine na jugoslovenskim principima bratstva i jedinstva i zajedničkog življenja naroda i narodnosti Jugoslavije i unutar zajedničke države Jugoslavije. Na političkoj sceni Jugoslavije, jedna od prvih nacionalnih partija je bila Tuđmanova Hrvatska demokratska zajednica, koja je osnovana 1989. godine, a početkom 1990. godine je osnovana i Izetbegovićeva Stranka demokratske akcije. Posljednja nacionalna stranka koja je osnovana je bila Srpska demokratska stranka srpskih zemalja. Na prvim višestranačkim izborima 18. novembra 1990. godine, SDS je osvojio 92% glasova srpske populacije. Nakon prvih višestranačkih izbora 1990. godine, na vlast dolaze SDS, SDA i HDZ, a već na kraju 1991. godine SDA i HDZ u ime Muslimana i Hrvata traže otcjepljenje SR BiH od Jugoslavije, dok SDS u ime Srba zastupa poziciju ostanka većinskih srpskih teritorija u sastavu Jugoslavije. Ova ideja o ostanku većinskih teritorija srpskog naroda u sastavu Jugoslavije će dovesti do osnivanja Republike Srpske 9. januara 1992. godine. U periodu raspada Jugoslavije i početka građanskog rata na prostoru Jugoslavije, presudnu ulogu za stvaranje političkih partija posvećenih Republici Srpskoj je igralo i iskustvo većinskog stanovništva Republike Srpske u vrijeme raspada prve Jugoslavije kada je i na prostorima Republike Srpske proglašena Nezavisna Država Hrvatska. Glavni razlog za osnivanje političkih stranaka Republike Srpske je bio odluka političkih predstavnika srpskog naroda da sam preuzme sudbinu vlastitog naroda u svoje ruke i sam odlučuje o vlastitoj budućnosti. Tako je na osnovu političke volje većinskog naroda Republike Srpske, da sam odlučuje o svojoj sudbini, nastala i Republika Srpska kao plod volje i istorijskih okolnosti raspada Jugoslavije.

Stranačke koalicije Republike Srpske[uredi]

  • Demokratski patriotski blok Republike Srpske
  • Napredna Srbija - Napredna Srpska

Spisak političkih partija Republike Srpske[uredi]

Naziv Osnovana Lider Sjedište Napomena Slika
Demokratska partija (Republika Srpska) (DP) januar 2009. Dragan Čavić Banja Luka Zastava DP.PNG
Demokratska stranka federalista (DSF) 2. maj 1990. Dragan Đokanović Istočno Sarajevo Demokratska stranka federalista logo.JPG
Demokratska stranka Republike Srpske (DS RS) mart 1996. Dragomir Dumić
Ljubiša Savić Mauzer
Bijeljina
Demokratska stranka Srpske (DSS) 5. februar 2004. Predrag Kovačević Banja Luka Zastava DSS.PNG
Demokratski narodni savez (DNS) 17. juni 2000. Marko Pavić Prijedor Demokratski narodni savez.png
Demokratski pokret Srpske (Depos)
Jugoslovenska socijalistička partija Republike Srpske (JSP RS) Radovan Bijelić
Narodna demokratska stranka (NDS) 2003. Krsto Jandrić Banja Luka Logonds.jpg
Narodna radikalna stranka „Nikola Pašić“ Republike Srpske (NRS „Nikola Pašić“ RS) juli 1993. Prstojević Banja Luka
Narodna stranka Republike Srpske (NS RS) decembar 1995. Radoslav Brđanin Banja Luka
Nova radnička stranka Republike Srpske (NRS RS) 1996. Vinko Đuragić Banja Luka
Otadžbinska stranka Republike Srpske (OS RS) Banja Luka
Partija demokratskog progresa (PDP) 1999. Mladen Ivanić Banja Luka
Penzionerska stranka Republike Srpske (PS RS)
Radikalni otadžbinski front „Nikola Pašić“ Republike Srpske (ROF „Nikola Pašić“ RS) juni 1996. Božidar Bojanić Banja Luka
Savez komunista - Pokret za Jugoslaviju Republike Srpske (SK-PJ RS) novembar 1990. Mićo Carević Banja Luka
Savez nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) 10. mart 1996. Milorad Dodik Banja Luka SNSD logo.JPG
Seljačko-radnička stranka Republike Srpske (SRS RS) 1990. Kozarska Dubica
Socijalistička partija Republike Srpske (SP RS) 2. juni 1993. Petar Đokić Banja Luka
Socijalno-liberalna stranka Republike Srpske (SLS RS) februar 1996. Miodrag Živanović Banja Luka
Srpska demokratska stranka (SDS)
(Srpska demokratska stranka srpskih zemalja)
18. novembar 1990. Mladen Bosić Banja Luka
Istočno Sarajevo
Logo SDS-a.jpg
Srpska demokratska stranka 1990 (SDS 1990)
Srpska napredna stranka (SNS) Hadži Jovan Mitrović
Srpska napredna stranka Republike Srpske (SNS RS) 20. mart 1997. Vinko Perić Banja Luka
Srpska patriotska stranka Republike Srpske (SPaS RS) 28. mart 1993. Slavko Župljanin Banja Luka
Srpska radikalna stranka „Dr Vojislav Šešelj“ (SRS „Dr Vojislav Šešelj") 12. februar 1992. Mirko Blagojević Bijeljina Srs-1.gif
Srpska radikalna stranka Republike Srpske (SRS RS) 12. februar 1992. Milanko Mihajlica Banja Luka Srpska radikalna stranka Republike Srpske.png
Srpska seljačka stranka Republike Srpske (SSS RS) Gordana i Slobodan Vidović Modriča
Srpska stranka Krajine i Posavine Republike Srpske (SSKP RS) 1996. Predrag Lazarević
Đorđe Umičević
Banja Luka
Srpski demokratski savez - Otadžbinski front Republike Srpske (SDS OF RS)
Stranka demokratskog centra Republike Srpske (SDC RS) 1993. Dragomir Grubac Trebinje
Stranka nezavisnih socijaldemokrata Republike Srpske (SNSD RS) 23. januar 1999. Brano Miljuš Banja Luka
Stranka srpskog jedinstva Republike Srpske (SSJ RS) 1994. Banja Luka

Spoljašnje veze[uredi]