Prva proleterska divizija NOVJ

Datum formiranja:	1. novembar 1942.
Mesto:	Bosanski Petrovac
Nadimak:	{{{nadimak}}}
Formacija:	Prva proleterska brigada; Treća proletrska brigada; Treća krajiška brigada
Brojno stanje:	3.200 vojnika i oficira
Komandant:	Koča Popović
Drugi komandujući oficir:	{{{oficir2}}}
Treći komandujući oficir:	{{{oficir3}}}
Polit. komesar:	Filip Kljajić Fića
Načelnik štaba:	{{{načelnik štaba}}}
Učešće u bitkama:	Bitka na Neretvi; Bitka na Sutjesci; Prodor NOVJ u Srbiju; Beogradska operacija; Sremski front
Odlikovanja:

Prva proleterska divizija
	Deo Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije
	; Jugoslovenska partizanska zastava
Datum formiranja:	1. novembar 1942.
Mesto:	Bosanski Petrovac
Nadimak:	{{{nadimak}}}
Formacija:	Prva proleterska brigada; Treća proletrska brigada; Treća krajiška brigada
Brojno stanje:	3.200 vojnika i oficira
Komandant:	Koča Popović
Drugi komandujući oficir:	{{{oficir2}}}
Treći komandujući oficir:	{{{oficir3}}}
Polit. komesar:	Filip Kljajić Fića
Načelnik štaba:	{{{načelnik štaba}}}
Učešće u bitkama:	Bitka na Neretvi; Bitka na Sutjesci; Prodor NOVJ u Srbiju; Beogradska operacija; Sremski front
Odlikovanja:

Prva proleterska divizija NOVJ formirana je od Prve proleterske brigade, Treće proleterske brigade i Treće krajiške brigade 1. novembra 1942. godine u Bosanskom Petrovcu. Smatrala se jednom od elitnih jedinica NOVJ.

U sastavu divizije bile su još i Sedma krajiška od sredine jula do sredine avgusta 1943; Osma crnogorska od 6. novembra 1944. do 7. marta 1945; brigada „Italija“ (sastavljena od italijanskih dobrovoljaca) od 29. oktobra 1944. i Artiljerijska brigada od 21. novembra 1944. Krajem 1944. Divizija je imala 12.367, a 15. aprila 1945. godine 11.775 boraca. Od 1. januara 1945. u sastavu Prve armije Jugoslovenske armije.

[uredi] Borbeni put Prve proleterske divizije

Nakon formiranja preduzela je nastupanje prema centralnoj Bosni. Od 19. novembra do 4. decembra 1942. godine likvidirala je garnizone u Sitnici, Čađavici, Mrkonjić Gradu, Jajcu (u sadejstvu sa Trećom divizijom), Skender Vakufu i Kotor Varoši. Tokom januara 1943. godine zauzela je] Teslić i Prnjavor.

Tokom Bitke na Neretvi u ofanzivi u dolinu Neretve predstavljala je levu napadnu kolonu, učestvovala je u protivudaru kod Gornjeg Vakufa i u razbijanju četnika kod Nevesinja i Kalinovika.

Tokom Bitke na Sutjesci učestvovala je u napadu u oblasti Foče krajem maja, i odigrala je glavnu ulogu prilikom proboja obruča na Zelengori, nanevši težak udarac 369. legionarskoj diviziji.

Treća proleterska brigada izašla je iz sastava divizije 4. juna 1943. godine. Od 1. septembra divizija je bila u sastavu Prvog proleterskog korpusa. Od novembra 1943. u njen sastav uključena je Trinaesta proleterska udarna brigada „Rade Končar“, s kojom je prošla kroz oštre borbe tokom zimskih operacija 1944. godine, operacije „Reselšprung“, operacije „Ribecal“, ofanzive u zapadnoj Srbiji septembra 1944, Beogradske operacije i Sremskog fronta.

Prva proleterska divizija završila je svoj ratni put 20. maja 1945. stacioniranjem u oblasti Trsta i Gorice.

Divizije Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije

Deo isključivo posvećen Narodnooslobodilačkoj borbi.