Priština

Iz projekta Википедија

Grad Priština Qyteti Prishtinë


Lokacija	Srbija, Kosovo i Metohija, opština Priština
Površina	857 km² (nadmorska vidina od 652 m)
Stanovništvo	preko 500.000 (2000)
Pozivni broj	+ 381(0)38
Gradonačelnik	Isa Mustafa
Zvanična prezentacija grada

Priština (staro ime Ulpiana; alb. Prishtinë / Prishtina) je glavni i najveći grad Kosova i Metohije, autonomne pokrajine na jugu Republike Srbije. Priština je sa preko 500.000 stanovnika i drugi po redu najveći grad u Republici Srbiji.

[uredi] Istorija

Koreni naselja su u neolitu, kome pripada vredna figurina „sedeće ili vezano božanstvo“ sa Valača; računa se da je iz perioda 3000-2500. godine pre naše ere. Za Rimljana zove se Vicianum, a pod sadašnjim imenom spominje se od 13. veka. Na putu između Dubrovnika i Carigrada, u 14. i 15. veku doživljava procvat kao trgovački centar obližnjih rudnika u Novom Brdu i na Kopaoniku. Kratko vreme i prestonica vladara srednjovekovne Srbije. Za Turaka (tu su do 1912. g.) manje mesto.

U gradu, Čarši ili Taš džamiju podigao je sultan Bajazit odmah posle bitke na Kosovu (1389. g.); uz Carsku džamiju (iz 1461. g.) je sat-kula s početka 20. veka; Emindžika je tipična orijentalna gradska kuća 19. veka.

Nadomak Prištine su ostaci rimskog municijuma Ulpiana. U 3. i 4. veku dosegao svoj najviši domet, prozvan tada Ulpiana Splendidisima (velelepni grad). Obnavlja je u 6. veku vizantijski car Justinijan i naziva Iustiniana Secunda; ubrajana među najlepše gradove tadašnje Ilirske Dardanije.

Spomenik (visok 25m) i dva turbeta – Muratovo i Gazimestansko – obeležavaju, u blizini Prištine, mesto gde je vođena Kosovska bitka. Turci su ovde 28. juna 1389. godine, porazili vojsku srpskog kneza Lazara, a sebi otvorili puteve za dalje osvajačke pohode u Evropu.

Nakon etničkog čišćenja od strane Albanaca od 1999. godine, naročito 17. marta 2004. godine, trenutno u Prištini ima vrlo mali broj ljudi srpske nacionalnosti. Broj stanovnika 2005. godine po zvaničnim procenama je 254.021, dok na području opštine živi preko 500.000 stanovnika.